Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2009/2994 K.2009/4313

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı-k.davacı ... Turizm Tesisleri A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili avukat ... ile davalı-k.davacı vekili avukat ... .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, davalının haksız fesih beyanının geçersizliğine, sözleşme gereğince yapımı öngörülen inşaatlar için ilgili mercilerden izinlerin alınabilmesi için davalının gerekli müracaatları yapmasına, yapmadığı takdirde bu müracaatları yapmak üzere davacıya yetki verilmesine, karşı dava ise; müdahalenin men’i ve taşınmazın boş olarak teslimi istemine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine dair verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında 12.08.2003 tarihinde düzenlenen 01.09.2003 başlangıç tarihli sözleşme ile kiralayan davalının işletme ve kullanma hakkına sahip olduğu ...,... ada -eski 140- yeni 151 parsel sayılı gayrimenkul üzerine sözleşme ekinde mevcut krokide belirlenmiş 5600 m2 alanda projesine uygun olarak davacı kiracı tarafından finansmanının üstlenilerek faaliyete geçirilmesi ve kiralanan bu yerin sözleşme süresi olan yedi yıl süresince birinci sınıf restoran, çay bahçesi ve turizm tesisi olarak işletilmesi, kiracı tarafından sözleşmenin başlangıcından itibaren en geç 6(altı) ay içerisinde yatırım gerçekleştirilerek sözleşmenin sonunda taşınmazın üzerine yapılacak tesislerle birlikte kiralayana bırakılması kararlaştırılmıştır.

Davalı kiralayan ... Turizm Tesisleri ve Tic. A.Ş.'de Türkiye Emlak Kredi Bankası Genel Müdürlüğü ile yaptığı 10.07.1986 tarihli sözleşme ile mülkiyeti bankaya ait dava konusu taşınmazı 49 yıllık süre ile kiralamıştır.

... ./.. s.2

15.H.D. 2009/2994 2009/4313

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile Tasfiye Halinde .. Bankası A.Ş. arasında yapılan devir işlemleri sonucu 564 ada 151 sayılı parsel Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve Ziraat Bankası A.Ş. adına tescil edilmiştir. 22.04.2009 tarihinde yapılan ifraz ile de ...,...,... ve 163 nolu parsellere ayrılmış, malikler arasında yapılan taksim işlemi ile 564 ada 158, 159, 160, 161 ve 162 nolu parseller Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına, 163 nolu parsel ise 1503/480000 payı T.C. Ziraat Bankası A.Ş. adına ve 478497/480000 payı da T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına tescil edilmiştir.

Davalı kiralayan, sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içerisinde ve verilen süre uzatımlarına rağmen sözleşme konusu yatırımların yapılmaması nedeniyle 29.12.2004 tarihli ihtarname ile kiralanan yere ilişkin yatırımların yapılması, kira sözleşmesine uygun olarak ruhsat ve izinlerin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde tamamlanması, aksi takdirde, kira sözleşmesinin akde aykırılık nedeniyle feshedileceğini davacı kiralayana bildirilmiş, 10.03.2005 tarihli ihtarname ile de akde aykırılık giderilmediğinden tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetmiştir.

Davacı kiracı ise davalı kiralayana gönderdiği ihtarnamelerde imar izni ve ruhsatları alma yükümlülüğünün davalıya ait olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda İmar Kanunu'nun 22. maddesine göre ruhsat başvurusunu yapma yetkisinin arazi malikine ait olduğu, sözleşme ile bu hükmün aksinin kararlaştırılmasının kiralayanı ruhsat başvurusu yapma veya malikin yapmasını sağlama yükümlülüğünden kurtaramayacağı, bu konuda öncelikli ifa yükümlülüğünün davalı kiralayanda bulunup bu yükümlülüğünü yerine getirmediğinden davalının temerrüdünün gerçekleştiği, davalının temerrüde dayalı olarak akdi feshetme hakkının bulunmadığı, davacının feshin geçersizliğinin tespitine ilişkin talebi yönünden hukuki menfaatinin bulunduğu, karşı dava bakımından da feshin geçerli olmadığı ve bu nedenle de davacının fuzuli şağil sayılamayacağı belirtilmiştir.

Yanlar arasındaki sözleşmenin III. maddesinde kiracının sözleşme ve eki onaylı proje gereği ifa etmekle yükümlü bulunduğu tesis sair düzenlemelerin resmi daireler ile olan ilişkilerini bizzat çözmek ve ruhsatlarını almakla mükellef olduğu, bu konuda kiralayanın hiçbir görev ve sorumluluğu bulunmadığı ve kiralayandan bu konularda hiçbir nam altında talepte bulunmayacağını kiracının peşinen kabul ve taahhüt ettiği belirtilmiştir.

Sözleşmenin bu hükmü nedeniyle ruhsat başvurusunda bulunma ve resmi dairelere müracaatta bulunma yükümlülüğü davacı kiracıya aittir. Davacı kiracının sözleşme ile üstlendiği bu yükümlülük İmar Kanunu’nun 22. maddesindeki düzenlemeye aykırılık teşkil etmemektedir. İmar Kanunu’nda ruhsat başvurusunda bulunma yükümlülüğü malike veya kanuni vekillerine aittir.

Mahkemece ruhsat alma yükümlülüğünün davalı kiralayana ait olduğu belirtilmiş ise de; davalı sözleşme konusu taşınmazın maliki değildir. Malik olmayan ve bu konuda yetkili kılınmayan davalının sorumlu tutulması doğru değildir. Kaldı ki sözleşmenin III. maddesinde

... ./.. s.3

15.H.D. 2009/2994 2009/4313

davacı ruhsat başvurusunda bulunma ve vs. hususlardaki yükümlülüğün kendisinde bulunduğunu açıkça kabul etmiştir. Bu nedenle davacı kiracı sözleşmede kararlaştırılan ve uzatılan süreler içerisinde ruhsat alma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden davalı sözleşmeyi fesihte haklıdır. Mahkemece açılan asıl davanın tümden reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmesi gerekirken yanlış yorum ve değerlendirme sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna bağlı kalınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

...