Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2009/4481 K.2010/6762

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, tapu iptâli ve tescili istemiyle açılmış; mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ve verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Yüklenici davacı ile davalı arsa sahibi arasında Sakarya 1. Noterliği'nce doğrudan düzenlenen 21.09.1999 tarih ve 22780 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmıştır.

Yüklenici, davalının maliki bulunduğu 125/10 pafta, 642 ada ve 389 parsel numaralı tapulu taşınmaza; zemin katta üç dükkan ve her normal katta birer mesken olmak üzere (6) bağımsız bölümlü inşaatı yapmayı ve temel üstü ruhsatın alınmasından itibaren 24 ayda bitirmeyi ve zemindeki bir dükkan ile üçüncü kattaki bir meskeni “anahtar teslimi” olarak davalı arsa sahibine teslim etmeyi yüklenmiştir. Temel üstü ruhsatı, 25.04.1995 tarihinde alınmıştır.

Buna göre, yüklenicinin yüklendiği ediminin 25.04.1997 tarihinde teslimi gerekirken; yüklenicinin inşaatı tamamlamadan terkettiği; dolayısıyla borçlu temerrüdüne düştüğü; ancak, eksik ve kusurlu işlerin ve ayrıca 1999 yılında meydana gelen deprem sonucu hasar gören inşaatın onarımı ve güçlendirilmesi işlerinin masraflarının arsa sahibi davalı yanca karşılanmış olduğu tanık sözlerinden anlaşılmaktadır.

Davalı tarafından kat irtifakı kurulmuştur. Yükleniciye verilmesi gereken (4) ve (5) bağımsız bölüm numaralı meskenlerin yüklenici tarafından üçüncü kişilere kayden satılmış olduğu çekişmesizdir. Dosyadaki 20.10.2000 tarihli ve 1/10 sayılı “Yapı Kullanma İzin Belgesine” göre, sadece zemin kattaki üç adet dükkan ve üçüncü kattaki (6) numaralı mesken için iskân izninin davalı tarafından alındığı sabittir. Diğer bağımsız bölümlerle ilgili iskân belgesi, dosyada bulunmamaktadır.

Yüklenici, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile yüklendiği edimlerini, sözleşme ve Yasa hükümlerine, fen ve sanat kurallarına uygun şekilde yerine getirdiği oranda şahsi hak elde eder. Yüklenici davacı “teslimde temerrüde” düşmüş olduğu halde, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi fesih olunmamış ve arsa sahibince de inşaat reddedilmemiş ve yüklenicinin edimindeki eksikliğe karşın sözleşme yürürlükte tutulmuştur.

Arsa sahibi, Borçlar Kanunu'nun 106/II. maddesi uyarınca, yanlar arasındaki sözleşmenin ifasını her zaman isteyebilir. Bu kapsamda, Borçlar Kanunu'nun 81. maddesi gereğince arsa sahibi, yükleniciden inşaatın eksiklerinin tamamlanmasını ve kusurlarının giderilmesini talep edebilir. İnşaat, arsa sahibi tarafından tamamlanmış ise, yüklenicinin ediminin eksikliğinin bedeli de istenebilir.

Somut olayda, az yukarıda açıklandığı üzere, inşaatın davalı tarafından tamamlandığı savunulmaktadır. Bu halde, yüklenicinin sözleşme gereği kendisine verilmesi gereken iki dükkanın da tapu kayıtlarının intikalini ve teslimini isteyebilmesi için öncelikle edimindeki eksikliğin bedelini arsa sahibine ödemesi gerekir. Bu durumda, tescil, “birlikte ifa” şartına bağlı olacaktır.

Birlikte ifaya karar verilirken, davacının edimindeki eksikliğin bedeli, tapu sicilinden önce ödenmesi gerekeceğinden; davalı tarafından yapılan eksik ve kusurlu işlerin giderilmesi için ve ayrıca anahtar tesliminin gerektirdiği masraflar ile yüklenicinin kusuru sonucu gerçekleşmiş ise deprem sebebiyle yapılan onarım ve güçlendirme bedelinin davacı tarafından davalıya ödenmesi gerekir.

Tüm bu sebeplerle; mahkemece, taraflarca sunulan deliller toplanmalı, uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla yerinde keşif ve inceleme yapılarak, deprem sonucu oluşan hasarlardan ötürü yüklenicinin sorumlu olup olmadığı saptanmalı; sorumlu ise, arsa sahibince yapılan onarım ve güçlendirme masrafları ve ayrıca inşaatın tamamlanması ile davacının yüklenimindeki diğer edimlerin ifası amacıyla yaptığı ve yapacağı giderlerin toplamı yapılacak keşif tarihi itibarıyla belirlenmeli ve birlikte ifa kuralı uygulanarak toplam masrafın davacı tarafından davalıya ödenmesi koşuluyla (1 ve 3) bağımsız bölüm numaralı dükkanların davalı adına olan irtifak paylarının iptâliyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmelidir.

Noksan araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez. Açıklanan nedenlerle karar, bozulmalıdır.