Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2009/4547 K.2010/6862

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesi uyarınca iş bedeli karşılığı verilen ve icra takibine konulan çeklerden dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti ile çeklerin ve icra takibinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davacı ... İnş. San. Tic. Tur. Ltd. Şti. ile davalı ... Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 01.01.2006 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde sözleşmenin konusu ve kapsamı açıklanmış, 9. maddesinde de işin anahtar teslim toplam bedelinin KDV dahil 640.000,00 TL olduğu belirtilerek ödemeler takvime bağlanmıştır.

Kararlaştırılan ödeme planı uyarınca davacı yüklenici tarafından davalı taşarona 607.458,00 TL tutarında 8 adet çek verilmiş, kalan 32.542,00 TL’de 1/3 KDV tevkifatı olarak iş bedelinden düşülmüştür.

Taraflar arasında 532.458,00 TL tutarındaki 7 adet çek bedelinin ödenmiş olduğu, imalat ve montajı kısmen tamamlanan 8 adet blokun dava tarihinden sonra düzenlenen 20.03.2007 tarihli tutanakla, 8 adet blokun da 03.05.2007 tarihli tutanakla davacıya teslim edildiği, 1 adet cami inşaatında ise davalı taşeron tarafından hiçbir imalat yapılmadığı konularında bir çekişme yoktur.

İhtilaf, ödenmeyen 30.06.2006 tarihli 75.000,00 TL meblağlı çeke ilişkin olup, davanın konusunu bu çek oluşturmaktadır. Anılan çekin davalı ... Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından diğer davalı Akprofil Tur. İnş. San. Tic. A.Ş.’ye ciro edildiği, bu şirket tarafından da Ankara 17. İcra Müdürlüğü’nün 2006/7349 sayılı dosyası ile davacı borçlu Seç İnş Ltd. Şti. hakkında icra takibine geçildiği anlaşılmaktadır.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık; yapımı gerçekleşen işlerin bedeli ile ödemeler mukayese edildiğinde davacının takip konusu çekten dolayı borçlu bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Davacı şirket; sözleşme konusu 18 blok 680 konuttaki pvc işlerinin tamamlanmadığını, yapılan işlerde eksik ve kusurların bulunduğunu, 1 adet caminin cephe giydirme işine ise hiç başlanmadığını, eksik ve kusurlu işleri eserin teslim alınmasından sonra başkalarına tamamlattığını, yapılan ödemelerin gerçekleştirilen işlerin bedelinden fazla olduğunu, takip konusu çekten dolayı borçlu bulunmadığını ileri sürmüş;

davalılar ise bilirkişi raporuna itiraz ve beyanlarını sundukları 10.03.2008 tarihli dilekçelerinde toplam 629.410,98 TL tutarında imalat yapıldığını, 7 adet çekle yapılan toplam 532.458,00 TL’lik ödeme düşüldüğünde bakiye 96.952,98 TL alacaklı bulunduğunu savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece dosya üzerinden 3 kez bilirkişi incelemesi yaptırılarak tarafların ticari defter ve belgeleri incelettirilmiş, alınan 14.10.2008 tarihli üçüncü bilirkişi kurulu raporu benimsenerek kesilen faturalara göre davalı taşeronun 577.370,99 TL tutarında imalat yaptığı, 7 adet çekle yapılan toplam 532.458,00 TL ödeme düşüldüğünde davalı taşeronun bakiye 44.912,99 TL alacaklı bulunduğu, davacının menfi tespit talebinde haklı bulunmadığı gerekçeleri ile dava reddedilmiştir.

Sözleşmede iş bedeli götürü olarak kararlaştırıldığından davalı taşeronun hak ettiği alacağın, yapımı gerçekleştirilen işlerin fiziki oranının sözleşmede kararlaştırılan götürü bedele oranlanması suretiyle hesaplanması gerekir. Bu yönde bir inceleme yapılmadan, yalnızca faturalar ve ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile alacak borç durumu belirlenemez.

Esasen hükme esas alınan 14.10.2008 tarihli bilirkişi raporunda bu hususa değinilmiş, sözleşme konusu blokların ve caminin mimari uygulama projeleri dosyada bulunmadığından yapılan işlerin gerçekleşme oranının saptanamadığı belirtilerek alacak borç durumu ticari defter kayıtlarından tespit edilmeye çalışılmış, ancak davacı yanca itiraz edilen ve ticari defter kayıtlarına alınmayan 07.06.2006 tarihli 51.416,27 TL’lik fatura davalı taşeron alacağına katılarak hataya düşülmüştür.

Yukarıdaki açıklamalara göre mahkemece yapılacak işlem; sözleşme konusu blokların ve caminin mimari uygulama projelerinin dosyaya ibrazını sağlamak, eksik belgeler tamamlandıktan sonra dosyadaki delil tespit raporları, teslim tutanakları, faturalar vs. tüm belgeler değerlendirilmek, gerekirse mahallinde keşif de yaptırılmak suretiyle hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan ek rapor veya oluşturulacak başka bir kuruldan yeni rapor almak,

alınacak raporlara göre davalı taşeron tarafından gerçekleştirilen işlerin fiziki oranını ve bu orana göre davalı taşeronun sözleşmede götürü olarak kararlaştırılan iş bedelinin ne miktarına hak kazandığını tespit etmek, hak kazanılan iş bedeli konusunda davacının ve davalı taşeronun yargılama aşamasındaki kabul ve ikrarlarını da gözetmek, saptanan bedelden kanıtlanan ödeme miktarını düşerek ve takip alacaklısı olan davalı hamilin kötü niyetli olup olmadığı üzerinde de durularak davacının menfi tespit talebinde haklı olup olmadığını açıklığa kavuşturmak ve varılan sonuca göre hüküm tesis etmekten ibarettir.

Mahkemece değinilen şekilde bir inceleme ve hesaplama yapılmadan, 1 adet faturanın itirazlı olduğu da gözden kaçırılarak yazılı şekilde davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.