Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2009/5959 K.2010/1135

Davacı Dokuzer Elektrik Sis. Müh. San. Tic. A.Ş. ile davalı Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş. arasındaki davadan dolayı İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 25.07.2007 gün ve 2006/169-2007/461 sayılı hükmü onayan Dairemizin 14.11.2008 gün ve 2007/6808-2008/6808 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 04.05.2005 tarihli sözleşmeye konu Urla-Çeşme-Karaburun Elektrik Arıza ve Onarım işinde usulsüz ve gerçeğe aykırı olarak düzenlenen tutanaklara dayanılarak 1, 3, 5 ve 7 nolu ara hakedişlerde toplam 46.658,00 TL ceza kesintisi yapıldığı ileri sürülerek bu miktar haksız kesintinin tahsili istenmiştir.

Mahkemece ceza kesintisine dayanak alınan tutanakların sözleşmede öngörülen yönteme uygun olarak düzenlenmediğinden kesinti yapılabilmesi için tek başına yeterli olmadığı, davalı iş sahibinin kesinti yapmakta haklı olduğunu başka delillerle de kanıtlayamadığı gerekçesiyle dava kabul edilerek 46.658,00 TL alacağın tahsiline karar verilmiştir.

Davalı iş sahibinin temyizi üzerine karar Dairemizin 14.11.2008 günlü 2007/6808 Esas- 2008/6808 Karar sayılı ilâmı ile onanmış, bu defa davalı iş sahibi vekili tarafından karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davalı iş sahibinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında imzalanan 04.05.2005 tarihli sözleşmenin 9.2.5 maddesine göre Hizmet İşleri Genel Şartnamesi Sözleşmenin ekidir.

HİGŞ'nin 42. maddesinde “..Yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun “...idareye verilen … tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla” cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçeyle idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır” hükmüne yer verilmiştir.

Bu hüküm HUMK’nın 287. maddesi uyarınca taraflar arasında yapılmış delil sözleşmesi niteliğinde olup, yükleniciyi bağlayacağı gibi görevinden ötürü hakim tarafından da resen dikkate alınması zorunludur. Delil sözleşmesinin bir sonucu olarak, geçici hakedişlere yukarıdaki maddede belirtilen sürelerde ve gösterilen biçimde itiraz edilmediği takdirde geçici hakedişler yüklenici yönünden olduğu gibi kesinleşir ve bu hakedişlere bağlı talep hakları düşer.

Somut olayda; dava konusu hakedişlerden 01.08.2005 tarihli 1 nolu hakedişte 13.876,78 TL ceza kesintisi yapılmış, hakediş yüklenici tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalanmış, hakedişin imzalanmasından sonra hakedişte düzeltme yapılarak kesinti tutarı 20.229,88 TL’ye çıkarılmış, hakediş bedeli 08.08.2005 ve 18.08.2005 tarihlerinde iki kısım halinde ödenmiştir.

01.10.2005 tarihli 3 nolu, 01.12.2005 tarihli 5 nolu ve 01.02.2006 tarihli 7 nolu hakedişlerde ise başlangıçta herhangi bir ceza kesintisi yapılmamış, ancak bu hakedişlerin yüklenici tarafından imzalanmasından sonra hakedişlerde ekleme ve düzeltme yapılarak 3 nolu hakedişte 17.877,85 TL, 5 nolu hakedişte 491,28 TL, 7 nolu hakedişte 9.285,30 TL ceza kesintileri yapılmıştır.

Dosyada mevcut ödemelere ait icmal tablosuna ve dekontlara göre 3 nolu hakediş 07.10.2005 ve 20.10.2005, 5 nolu hakediş 08.12.2005, 7 nolu hakediş de 09.02.2006 ve 23.02.2006 tarihlerinde ödenmiştir.

Davacı yüklenici ödeme tarihlerinden itibaren 10 günlük süre içinde verdiği 14.10.2005 tarihli dilekçeyle 3 nolu hakedişte yapılan kesintilere, 13.02.2006 tarihli dilekçeyle 7 nolu hakedişte yapılan kesintilere itiraz etmiş ise de, 1 ve 5 nolu hakedişler yönünden süresinde usulüne uygun olarak verilmiş bir itiraz dilekçesine dosyada rastlanmamıştır.

HİGŞ’nin 42. maddesindeki düzenlemeye göre ihtirazi kayıt ileri sürülmeden imzalandığından ve yapılan düzeltme ve eklemelere karşı süresi içinde itiraz dilekçesi verilmediğinden 1 ve 5 nolu hakedişler olduğu gibi kesinleşmiş, bu hakedişlerde yapılan ceza kesintileri bakımından yüklenicinin talep ve dava hakkı düşmüştür.

Mahkemece yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak davacı yüklenicinin 1 ve 5 nolu hakedişlerde yapılan kesintilerle ilgili isteminin reddi gerekirken, yazılı gerekçelerle isteminin tamamının kabulü doğru olmamıştır. Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken zuhulen onandığı bu defa yapılan inceleme ile anlaşıldığından davalı iş sahibinin karar düzeltme talebi kısmen yerinde görülmüştür.