Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2010/5455 K.2011/7775

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı ve birleşen dosyada davacı ... Uluslararası Müh.Hiz.A.Ş vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ... ile diğer davacı ... İnş.Tur.Proj.Eğt.Sağ.Teks.ve Tic.Ltd.Şti. vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık taraflar arasında imzalanan “Ankara-Konya Hızlı Demiryolu Kesim 1 ... İnşaatına Ait Etüt, Proje Revizyonu ve Mühendislik Hizmetleri İşi Sözleşmesi” başlıklı 14.03.2007 tarihli sözleşmeden kaynaklanmakta olup, sözleşmede davacı iş ortaklığı işveren, davalı şirket de uzman ekip olarak isimlendirilmiştir.

İşveren tarafından açılan davada davalı şirketin sözleşme ile üstendiği işleri sözleşmede kararlaştırılan şartlara uygun yapmadığı, bu nedenle yapılan işlerin dava dışı asıl iş sahibi TCDD tarafından kabul görmediği ve onaylanmadığı ileri sürülerek sözleşme uyarınca yapılmış bulunan ödemelerin istirdadı; uzman ekip tarafından açılan ve birleşen davada ise ifa edilen işlerle ilgili olarak düzenlenen 3 ve 4 nolu hakediş bedellerinin tahsili istenmiş; mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karar

davalı ve birleşen dosyada davacı ... Uluslararası Müh.Hiz.A.Ş tarafından temyiz edilmiştir.

Yanlar arasındaki sözleşme, BK’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş bulunan eser sözleşmesi niteliğindedir. Sözleşmenin 2.1 maddesinde sözleşmenin konusu genel olarak “Ankara-Konya Hızlı Demiryolu Kesim-1 (km:0+000-km:100+000), altyapı inşaatına ait Etüt, Proje Revizyonu ve Mühendislik Hizmetleri işidir” şeklinde tanımlanmış. 2.2 maddesinde işin kapsamı maddeler halinde sayılarak açıklanmış.

3. maddesinde uzman ekibin çalışmalarını değerlendirme raporu halinde idareye sunulmak üzere işverene vereceği, değerlendirme raporunun idarece uygun görülerek kabulü halinde uygulama proje revizyonlarının yapılarak gerekli projeler, teknik raporlar, keşif ve metraj listelerinin hazırlanarak idareye sunulmak üzere işverene verileceği, iş kapsamında uzman ekibin hazırlayacağı her türlü rapor, proje ve dökümanın idareye onaylatılmasından uzman ekip ve işverenin müştereken sorumlu oldukları.

5. maddesinde işin planlanan toplam sürenin 10 ay olduğu, değerlendirme raporunun sözleşmenin imza tarihinden itibaren 1 ay sonra verileceği, proje hizmetlerinin aşamalar halinde ilk 5 ay içinde tamamlanacağı, danışmanlık hizmetlerinin ise 10 ay süre ile devam edeceği.

6. maddesinde proje hizmetleri işinin toplam bedelinin 300.000,00 TL+KDV olduğu, bu bedelin %40’ının değerlendirme raporunun işverene teslimini takip eden 15 gün içinde, %30’unun idare onayından sonra, geri kalanının ise aylık 10.000,00 TL+KDV’lik bölümler halinde 9 ay boyunca ödeneceği, işin jeoloji ve geoteknik proje revizyonu ve yatay/düşey güzergah proje revizyonu bölümünün 4.000,00 TL/km+KDV birim fiyatla yapılacağı, sanat yapıları uygulama proje revizyonlarının ise 800,00 TL/A1 pafta + KDV birim fiyatla yapılacağı kararlaştırılmıştır.

Somut olayda davalı ve birleşen dosya davacısı uzman ekibin çalışmalarını rapor halinde dava dışı idareye teslim edilmek üzere davacı ve birleşen dosya davalısı işverene teslim ettiği, çalışmalar karşılığı işveren tarafından 08.07.2007 tarihinde 120.000,00 TL, 10.08.2007 tarihinde de 120.000,00 TL olmak üzere toplam 240.000,00 TL ödeme yapıldığı çekişmeli değildir.

Çekişme, dava dışı idarenin 08.10.2007 tarihli yazısıyla hazırlanan raporun kuruluşlarınca onaylanmadığının bildirilmesi üzerine, davacı ve birleşen dosya davalısı işverenin BK'nın 360. maddesi hükmüne dayanarak maddede sayılan seçimlik haklardan "sözleşmeden dönme" hakkını kullanıp kullanamayacağı, idare yazısının sözleşme uyarınca yapımı gerçekleştirilen tüm işleri ve hizmetleri kapsayıp kapsamadığı, idare yazısına göre yapımı gerçekleştirilen iş ve hizmetlerin ayıplı sayılıp sayılamayacağı, ayıplı ise ayıbın önem ve derecesi, yapılan iş ve hizmetlerden davacı işverenin yararlanıp yararlanmadığı,

yapılan iş ve hizmetlerden dolayı davalı ve birleşen dosya davacısı uzman ekibin alacağa hak kazanıp kazanmadığı, kazandı ise ne miktara hak kazandığı konularında toplanmaktadır.

Sözleşmenin 3. ve 4. maddelerinin son bentlerinde iş kapsamında uzman ekibin hazırlayacağı her türlü rapor, proje ve dökümanın idareye onaylatılmasından uzman ekip ve işverenin müştereken sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu hükme göre uzman ekip yapılan çalışmaların idareye onaylatılmasından sorumludur.

Davalı ve birleşen dosya davalısı uzman ekip davaya cevabında, davada istirdadı istenen bedelin sözleşmenin 2.2 maddesinin 1-A bölümünde yazılı işlere ilişkin olduğunu, oysa idarenin 08.10.2007 tarihli yazısıyla onaylanmayan işlerin 100 km’lik yolun 6,08 km’lik kısmına ve aynı maddenin 1-B bölümünde yazılı işlere ilişkin olup 1-A'daki işleri kapsamadığını, 1-B ve 2-B bölümlerinde yazılı işlerle ilgili 3 ve 4 nolu hakedişler düzenlenmişse de bedelinin ödenmediğini ileri sürmüş,

davacı ve birleşen dosya davalısı işveren ise cevaba cevabında hazırlanan raporun eksikler sebebiyle dava dışı idarece onaylanmaması üzerine dava dışı Bey Mühendislik Ltd.

Şti. ve KMG Proje Müh. Müş. Ltd. Şti. ile sözleşme imzalayarak aynı işleri bu şirketlere yaptırmak zorunda kaldığını ve iki kez bedel ödediğini iddia etmiştir.

Özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden uyuşmazlığın bilirkişi kurulundan rapor alınmak suretiyle çözüme kavuşturulacağı açıktır. İki inşaat mühendisi ve bir mali müşavirden oluşan bilirkişi kurulundan bir asıl ve iki kez ek rapor alınmışsa da alınan raporlar eksik ve yetersizdir. Bilirkişi raporlarında; sözleşme konusu iş ve hizmetlerden hangilerinin yapıldığı, hangilerinin yapılmadığı, yapılan iş ve hizmetlerin hangilerinin idarece onaylandığı, hangilerinin onaylanmadığı, onaylanmayan iş ve hizmetlerden işverenin yararlanıp yararlanmadığı tartışılmamış, yapılan işler ile verilen danışmanlık hizmeti BK'nın 360. maddesi çerçevesinde değerlendirilmemiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; konunun uzmanlarından oluşturulacak yeni bir bilirkişi kurulundan alınacak raporla sözleşme konusu işlerden hangilerinin davalı ve birleşen dosyada davacı uzman ekip tarafından gerçekleştirildiğini, gerçekleştirilen işlerin hangilerinin idarece onaylandığını, hangilerinin onaylanmadığını, onaylanmamasında uzman ekibin kusurlu bulunup bulunmadığını, sözleşme konusu işlerden hangilerinin dava dışı ikinci yüklenicilere yaptırıldığını,

davacı ve birleşen dosyada davalı işverenin ya da işveren adına dava dışı ikinci yüklenicilerin davalı ve birleşen dosyada davacı uzma ekip tarafından yapılan iş ve hizmetlerden yararlanıp yararlanmadığını belirlemek, yapılan iş ve hizmetlerin BK'nın 360. maddesi çerçevesinde değerlendirilerek kullanılan seçimlik hak doğrultusunda işin kesin hesabını çıkarmak, yani onaylanan iş ve hizmetlerin bedelini sözleşme fiyatlarıyla, onaylanmayan iş ve hizmetlerin ise yalnızca yararlanılan kısmının bedelini sözleşme fiyatlarıyla hesaplamak, varılan sonuca göre asıl ve birleşen davayı sonuçlandırmaktan ibarettir.

Mahkemece eksik incelemeyle ve yetersiz rapor dayanak alınarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulmasını gerektirmiştir.