Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2011/5663 K.2011/6017

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 18.10.2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi. (Muhalif)

-KARŞI OY YAZISI-

Dava, Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılmış, davada davalılardan ... İnş.Ltd.Şti'nin taşeron, ... İnş. A.Ş.'nin yüklenici, Denizli Bedeliye Başkanlığı'nın da iş sahibi olduğu, davalı taşeron ... İnş.Ltd.Şti'ye yapılan inşaat malzemesi satışından dolayı bu davalıdan alacaklı bulunulduğu, borçların tasfiyesi ve temlik verilmesi konusunda

davalılardan ... İnş.Ltd.Şti. ve ... İnş. A.Ş. ile 03.10.2007 tarihli üçlü protokol yapıldığı, bu protokol uyarınca davalı ... İnş. A.Ş. tarafından davacı şirkete temlikname verildiği, Denizli 1. Noterliği'nden düzenlenen 03.10.2007 tarih 18488 yevmiye nolu temlikname ile temlik eden davalı ... İnş. A.Ş.'nin diğer davalı ...

Bedeliyesi nezdindeki 800. yıl konutları 1. etap 360 konut ada içi alt yapı ve çevre düzenleme inşaatı ile 2. etap 360 konut (A ve B tipi) ada içi alt yapı ve çevre düzenlemesi inşaatı işlerinden dolayı tahakkuk etmiş ve edecek olan 2007 yılı Ekim ayına ait hakediş bedelinin 155.000,00 TL'lik kısmının temlik edildiği, temliknamede ödemenin davacı şirketin Türkiye ...

Bankası Gaziantep ...Şubesindeki banka hesabına yapılacağı belirtilerek ifa yerinin de kararlaştırıldığı, temliknamenin ihtar ekinde davalı ...'ye gönderildiği, davalı belediyenin 09.11.2007 tarihli cevabi yazısı ile temliknamenin ulaştığını ve işleme alındığını belirterek temlike onay da verdiği halde ödeme yapmadığı, temlikin öğrenilmesinden sonra ödemelerin usulsüz olarak temlik eden ... İnş.

A.Ş.'ye yapıldığı, inşaat malzemesi satışına ilişkin sözleşme, borcun tasfiyesi ve temlik vaadine ilişkin porotokol ve temlik sözleşmesi uyarınca her üç davalının da borçtan sorumlu olduğu ileri sürülerek 155.000,00 TL alacağın her üç davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili istenmiştir.

Davalı ... süresinde verdiği cevap dilekçesinde yetkili mahkemenin Denizli mahkemeleri olduğunu savunarak yetki itirazında bulunmuş, diğer davalılar ise usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir. Mahkemece davalı ... yönünden dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, kararın kesinleşmesi ve talep halinde dosyanın yetkili Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, diğer davalılar hakkındaki davanın ise tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydına karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Uyuşmazlık, Denizli Belediyesi hakkında açılan davada Gaziantep Mahkemelerinin yetkili bulunup bulunmadığı noktasındadır.

4100 Sayılı HMK'nın 6. maddesinde genel yetkili mahkeme, 10. maddesinde de sözleşmeden doğan davalarda yetki (özel yetki) düzenlenmiştir. Anılan Yasa'nın 6.1. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. 7.1. maddesine göre davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

10. maddesine göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabilir. Sözleşmenin ifa yeri, davacının sözleşmeye dayanarak talep ettiği şeye göre belirlenir. Başka bir değişle ifa yeri belirlenirken ifası istenen şey esas alınır. Sözleşmeye göre her iki taraf da ifada bulunacaksa yetkili mahkeme davacının ifasını istediği şeye göre belirlenir. İfa yerini taraflar aralarında kararlaştırmışsa dava kararlaştırılan ifa yerinde açılabilir.

Taraflar ifa yerini kararlaştırmamışlarsa ifa yeri BK'nın 73. madde hükümlerine göre belirlenir. Genel ve özel yetki kuralları gereğince birden fazla yetkili mahkeme varsa seçim hakkı davacıya ait olup, davacı bu hakkını dava açarken kullanır. Seçim hakkı yanlış kullanılmış ve dava yetkisiz mahkemede açılmışsa davalı cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak yetki itirazında bulunabilir (HMK.md.116/1-a).

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde;

Dava, sözleşmeden kaynaklanan para alacağına ilişkindir. Davalı belediyenin sorumluluğu 03.10.2007 günlü temliknameye dayanmaktadadır. Temliknamede borcun ifa yeri Gaziantep-Şehit Kamil olarak kararlaştırıldığından HMK'nın 10. maddesi uyarınca Gaziantep Mahkemeleri yetkili bulunmaktadır. Dava dilekçesinde her üç davalının da borçtan müteselsilen sorumlu olduğu ileri sürülmüş, belediye dışındaki iki davalı yönünden Gaziantep Mahkemelerinin yetkisi kesinleşmiştir.

HMK'nın 7.2. maddesinde birden fazla davalının bulunduğu hallerde davanın davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa mahkemenin ilgili davalının itirazı üzerine davayı ayırarak yetkisizlik kararı vereceği kararlaştırılmış ise de, davalı belediyenin bu yönde bir savunması bulunmadığı gibi, dava genel yetki kuralı uyarınca davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde değil, özel yetki kuralı uyarınca borcun ifa yeri mahkemesinde açıldığından,

ayrıca sözleşme, protokol ve temlikname uyarınca haklarında tefrik kararı verilen diğer davalılar da borçtan müteselsil sorumlu olacaklarından somut olayda anılan hükümün uygulanma yeri bulunmamaktadır. HMK'nın 30. maddesine göre hakim yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.

Müteselsil borçlulardan bir kısmı hakkındaki davanın kesinleşen yetki nedeniyle Gaziantep Mahkemelerinde, bir kısmı hakkındaki davanın da Denizli mahkemelerinde görülmesi HMK'nın 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesine de aykırı bulunmaktadır.

Mahkemece davalı belediyenin yetki itirazının reddedilerek işin esasının incelenmesi ve varılacak sonuca göre tüm davalılar hakkında hüküm tesisi gerekirken davalı ... yönünden yetkisizlik, diğer davalılar yününden tefrik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.