Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2011/7196 K.2012/7361

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili ile davalı Kooperatif vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, davalılar adına olan tapu kaydının iptâli ile davacılar adına tescili, şimdilik 1.000 USD kira kaybı ile 1.000 USD cezai şartın davalı

kooperatiften tahsili davalı kooperatif tarafından yapılan yapı ile inşaat sahasındaki alet edevat ve malzemelerin davacılara ait olduğunun tespiti, taşınmaza davalıların müdahalelerinin men'i istemiyle açılmış, mahkemece davalı kooperatif ve ... dışındaki davalılar yönünden davanın reddine, 6173 parsel üzerindeki A Blok 22 ve 31 nolu bağımsız bölümlerin kooperatif adına olan tapu kayıtlarının iptâli ile davacılar adına tesciline, davacıların bir bağımsız bölümün bedeli kadar kooperatife ve ...'a dava açmakta muhtariyetine, bu davalılar yönünden kira mahrumiyeti, cezai şart ve inşaat malzemelerine dair taleplerin ve sözleşmenin feshine ilişkin davacı talebinin reddine karar verilmiş, karar davacılar ile davalı kooperatif tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı kooperatifin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-...

Aşağı ... mahallesi ... mevkiinde kain 6173 parsel sayılı taşınmaz davacıların murisi ... adına kayıtlı iken muris ile davalı ... arasında, 10.08.1998 tarihli gayrimenkul kat karşılığı ön sözleşmesi düzenlenmiş, bu sözleşmeyle 10.881 m2 miktarındaki 1 pafta, 6173 parsel sayılı taşınmazın ...'a kat karşılığı olarak verildiği, taşınmaz üzerine 64 daire karşılığı inşaat yapılacağı kararlaştırılmış, bu sözleşmeye dayanılarak 6173 parsel sayılı taşınmazın tapusu 17.08.1998 tarihinde davalı ...'a devredilmiştir.

Tapunun devrinden bir gün sonra ... ile ... arasında ... 4. Noterliği'nin 18.08.1998 gün ve 40263 yevmiye sayılı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi düzenlenmiş, bu sözleşmeyle ... 6173 sayılı taşınmazın tamamı 200 pay kabul edilerek 64/200 payına tekabül edecek toplam 64 bağımsız bölümün alıcısı bulunan ...'ye satışını vaad etmiştir.

Taşınmazın tapu kaydının ...'a devri ve sonradan yapılan 18.08.1998 tarihli satış vaadi sözleşmesi başlangıçta ön sözleşme şeklinde yapılan 10.08.1998 tarihli sözleşmedeki edimin ifası amacına yöneliktir. Buna göre davalı ..., yüklenici sıfatıyla taşınmaz üzerine 6 blok halinde inşaat yapacak ve 2 bloktan toplam 64 daireyi arsa sahibi sıfatıyla davacıların murisi ...'ye teslim edecektir.

Daha sonra ... ile davalı kooperatif arasında düzenlenen 22.12.1998 tarihli sözleşme kat karşılığı inşaat sözleşmesi olarak düzenlenmiş ise de, yüklenici ...'ın kat karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan edimlerinin kooperatife devri niteliğindedir. Davalı kooperatif bu sözleşmeye dayanarak 6 blok halindeki inşaatlara başlamış, keşif tarihi itibariyle A blok %45, B blok %90, C blok %8, D blok %12, E blok %4 seviyesinde olup, F blok inşaatına ise hiç başlanmamıştır.

Blokların tamamı nazara alındığında inşaatların ikmâl oranının %26,5 olduğu anlaşılmakta olup, davalı kooperatif inşaatları bu seviyede iken durdurulmuştur. Davalı kooperatifin 26.06.2000 tarihinde kurduğu kat irtifakında dava konusu olmayan 61 adet daireyi davacıların murisi ... adına tapuya tescil ettirmesi de 22.12.1998 tarihli sözleşmenin devir sözleşmesi niteliğinde olduğunun, gerçekte arsa sahibinin ... değil ... olduğunun kabul edildiği anlamına gelir.

Kat karşılığı inşaat yapımına ilişkin 22.12.1998 tarihli sözleşmenin, aynı zamanda ...'ın inşaatların yapımını davalı kooperatife devretmiş olduğu nazara alındığında, davacıların murisi ..., arsa sahibi sıfatıyla bu sözleşmede taraf olmasa da, sözleşmeye dayanarak hak talebinde bulunabilir. Nitekim davalı kooperatifte ...

Töre'nin arsa sahibi sıfatını kabul ederek, 61 adet bağımsız bölümün tapularını ...'ye devretmiştir. Davacıların sözleşmenin feshini ve sözleşmeden doğan diğer haklarını talep edebilecekleri gözetilerek, inşaatın getirildiği seviyeye göre davacıların fesih talebi ile ilgili olarak ve ayrıca sözleşmeden kaynaklanan diğer hak talepleri ile ilgili olarak olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, davacıların 22.12.1998 tarihli sözleşmede taraf olmadıkları gerekçesiyle fesih, tapu iptâli tescil, kira mahrumiyeti, cezai şart ve malzemelerle ilgili taleplerinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın açıklanan bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.