Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/4198 K.2013/2555

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince temyiz edilmiş davacı-k.davalı tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili Avukat ... ile davalı -k.davacı vekili Avukat.....geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava, eser sözleşmesi uyarınca verilen iki adet teminat çeki nedeniyle borçlu bulunmadıklarının tesbitine karar verilmesi istemiyle açılmış, davalı reddini savunmuş, birleşen davasında, işin yarım bırakılması nedeniyle çeklerin iade edilmediğini, iş sahibince kesilecek gecikme cezası zararlarına karşılık 81.000 euro tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece asıl davada, 104.000,00 TL tutarlı çeklerden 29.393,46 TL’lik kısmının bedelsiz kaldığı anlaşıldığından bu miktarda davalıya borçlu olunmadığının tesbitine, fazla istemin reddine, birleşen davada ....500 euro cezai şart karşılığı, 30.134.36 euro eksik iş bedeli olmak üzere toplam 55.634.36 euro alacaktan, davalının cari hesap bakiyesi ....192,99 TL alacağının mahsubuyla kalan 44.250.62 euronun asıl davaya göre tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınmasına karar verilmiş, karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

...-Taraflar arasında düzenlenen 05.08.2005 tarihli sözleşmeyle, davalının iş sahibine karşı yükleniminde bulunan otelin, genel mekan ve yatak odalarının sabit ahşap işleri ile hareketli mobilyalarının ... haftalık sürede ve 510.000 euro bedelle yapılması kararlaştırılmış, asıl davanın açılmasından sonra ....05.2006 tarihinde davalı yüklenici tarafından feshedilmiştir. Asıl davada davacı alt yüklenici (taşeron), davalı ve birleşen davada davacı yüklenicidir. Uyuşmazlıkta, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 Sayılı Borçlar Yasası’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi hükümleri esas alınmalıdır. Kural olarak eser sözleşmelerinde yüklenicinin iş bedeline hak kazanması için

eseri fen kurallarına uygun ve amacı karşılar biçimde imâl ederek iş sahibine teslim etmesi gerekir. Aksi takdirde iş sahibi anılan Yasa'nın 360. maddesine dayanarak eseri reddedebileceği gibi kusur oranında fiyatının tenzilini de talep edebilir. Bu nedenle sözleşmenin teminatı olarak verilen senetlerin iadesi de aynı koşulların gerçekleşmesine bağlıdır.

Somut olayda, sözleşmenin .... maddesinde, işin zamanında bitirilememesi durumunda, alt yüklenicinin teminatının irad kaydedilebileceği ve .... maddesindeki temin planına uyulmadığı takdirde gecikme cezası kesileceği kabul edilmiştir. Buna göre asıl davada alt yüklenici davacının teminat çeklerinin iadesini isteyebilmesi için eseri sürede ve eksiksiz (ayıpsız) teslim ettiğini kanıtlaması zorunludur.

Ne var ki davacı, iş yerinin, eserin imâline uygun biçimde süresinde tesliminin yapılamadığını bu nedenle gecikmenin davalının kusurundan kaynaklandığını iddia etmiştir. Gerçekten dosyaya giren karşılıklı yazışmalardan ve ihtarname içeriklerinden alt yüklenicinin edimini ifasına uygun biçimde zamanında yer tesliminin yapılamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda zamanında yer teslimini gerçekleştirmeyen davalı yüklenicinin fesihte haklı olduğundan sözedilemez.

Ancak, bir kısım malzemenin otele getirildiği, yer teslimi yapılmadığından montajının sağlanamadığı 09.05.2006 tarihinde yüklenici tarafından yaptırılan tesbitte sabittir. Sözleşmede bedel götürü (BK.365 madde) olarak saptandığından taşeronun (alt yüklenici) iş bedelinden hakettiği miktar gerçekleştirdiği imalâta göre bulunmalıdır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, bilirkişilerden ek rapor alınarak, gerçekleşen imalâtın, sözleşmede kararlaştırılan işin tamamına göre fiziki oranının hesaplattırarak, bu oranı 510.000,00 euro iş bedeline uygulatmak, böylece bulunacak hakediş tutarından yüklenici ödemelerini mahsup etmek, alt yükleniciye fazla ödeme yapıldığı anlaşıldığında bu miktar üzerinden asıl davayı reddetmek, yüklenicinin alacaklı olduğu anlaşılırsa asıl davayı kabul etmek, birleşen davada ise,

yüklenici sözleşmeyi feshettiğinden ve sözleşmede de BK’nın 158/II. maddesince aksine düzenleme yer almadığından ifaya ekli cezai şart ve eksik iş bedeli isteyemeyeceği gözetilerek tümüyle reddine karar vermekten ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle ve hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek yazılı gerekçeyle verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğundan bozulmalıdır.