Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/4769 K.2012/8001

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava ve birleşen dava 818 Sayılı Borçlar Yasası'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, bono iptâli, cezai şart ve fazla ödemeye ilişkin alacak istemine ilişkindir.

Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda asıl davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Davalı yüklenici davacı iş sahibi siteye ait inşaatın bakım onarım işinin yapımını üstlenmiştir. Yanlar arasında 01.05.2008 tarihli sözleşme düzenlenmiştir. Bu sözleşme uyarınca işin 65 günde 82.000,00 TL bedelle götürü usulde yapılacağı ödemelerin 01.05.2008 tarihinde 15.000,00 TL peşin, 02.06.2008 tarihinde 12.500,00 TL, 01.07.2008 tarihinde 7.500,00 TL, 01.08.2008 tarihinde 7.000,00 TL, 01.09.2008 tarihinde 7.000,00 TL, 03.10.2008 tarihinde 7.000,00 TL, 03.11.2008 tarihinde 7.000,00 TL, 01.12.2008 tarihinde 7.000,00 TL, 02.01.2009 tarihinde 7.000,00 TL, 02.02.2009 tarihinde 5.000,00 TL senetlerle yapılacağı kararlaştırılmıştır.

Davalı yüklenici işe başlamış, edimini kısmen ifa etmiştir. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2008/120 D.İş sayılı dosyasında tespit yapılmış, eksik işler belirlenmiştir. Eldeki bu davada 01.09.2008 ödeme tarihli 7.000,00 TL bedelli ve 03.10.2008 ödeme tarihli

7.000,00 TL bedelli iki adet bonoyla ilgili borcun bulunmadığının tespiti, 500,00 TL fazla ödeme ve 500,00 TL cezai şart istenmiştir. Yapılan yargılama sürecinde tespit dosyası ...

5. İcra Müdürlüğü'nün 2008/13218 ve 2008/11209 takip sayılı dosyaları, davacı iş sahibine ait karar defteri, sözleşme, faturalar, sevk irsaliyeleri ve tutanak örnekleri getirilmiş, tarafların gösterdikleri kanıtlar da toplandıktan sonra dosya üzerinden inceleme yaptırılıp bilirkişi kurulundan rapor alınmıştır.

Düzenlenen raporda sözleşmede kararlaştırılan bedelden 23.814,00 TL eksik iş bedeli çıkarılarak 56.000,00 TL ödeme durumu da dikkate alınarak davalı yüklenicinin 2.186,00 TL daha alacağının bulunduğu, bu durumda fazla ödemenin olmadığı, 51 günlük gecikme için 10.200,00 TL gecikme cezasının oluştuğu hesaplanmıştır. Yerel mahkemece de bu rapor hükme esas alınarak her iki davanın reddine karar verilmiştir.

Sözleşmenin 6. maddesinde günlük 200,00 TL olarak kararlaştırılan gecikme cezasının ifaya ekli ceza niteliğinde olup teslim sırasında herhangi bir ihtirazî kayıt bulunmadığına göre reddedilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Diğer yönden bilirkişi heyetinin raporu, içeriği, hesap şekli itibariyle dosya kapsamı belgelere uyarlık arzetmemekte olup usul, yasaya, yönteme ve Yargıtay denetimine elverişli bulunmamaktadır.

Borçlar Yasası'nın 365/I. hükmü gereğince işin ücreti önceden kesin olarak tayin edilmiş ise, yüklenici eseri bu meblağa tamamlamak yükümündedir. Üstelik önceden öngörülenden fazla çalışma veya daha büyük giderler yapmış olsa bile herhangi bir artırma isteyemez. Dava konusu somut olayda işin bedeli götürü usulde 82.000,00 TL olarak kararlaştırılmış, ödeme şekli hüküm altına alınmış, ödemelere ilişkin belgeler de dosyaya sunulmuştur. Uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilip fazla ödemenin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekirken eksik ve yetersiz araştırma ve inceleme ile sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş davalı yüklenicinin işten el çektiği gündeki yapılan işin durumuna göre tüm işin fiziksel olarak kaçta kaçının yapıldığı, aynı bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla belirlenmeli, bu yöntemle bulunacak oran götürü ücrete uygulanmalı ve kurulacak orantı sonucu yapılan işe düşen tutar saptanmalı, bu tutar yapılan işin karşılığı olarak kabul edilerek yapılan tüm ödemeler belirlenip düşülerek davacının varsa fazla ödeme miktarı ve menfi tespite konu edilen bonoların bedelsizlik durumu saptanmalı, sonucu dairesinde karar verilmelidir.

Açıklanan olgular gözetilmeden davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.