Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/4780 K.2012/6293

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, İİK’nın 72. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup; icra takibine dayanak alınan bonodan ötürü davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir. Davanın reddine dair karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü’nün 2011/13662 takip sayılı dosyası kapsamından; davalı tarafından, davacı hakkında kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla başlatılan icra takibinde, 20.01.2011 keşide ve 10.05.2011 vade tarihli keşidecisi ... borçlusu ise ... olan ve olayda uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunu’nun 688. maddesi hükmünde öngörülen zorunlu unsurları içerdiğinden niteliğince “bono” sayılan senedi takibe dayanak alınarak 2.500,00 TL asıl alacak ve 34,93 TL işlemiş faizin takip borçlusu davacıdan tahsilinin istendiği ve takibin kesinleştiği anlaşıldığı gibi;

davada da, yanlar arasında adi yazılı şekilde yapılan ve kapsamının doğruluğu tarafların kabulünde olan “ön sözleşme” başlıklı sözleşmedeki edimini davalının yerine getirmemesi sebebiyle iş bedeli karşılığı olarak verilen ve icra takibine dayanak alınan bonodan ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istenmiştir.

Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Yanlar arasındaki sözleşme ile olayda uygulanması gereken 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 355. maddesi hükmünde tanımı yapılan “eser” sözleşmesi niteliğindedir. Anılan Yasa’nın 364. maddesi hükmü gereğince iş bedeli kural olarak işin teslimi zamanında istenebilir olur.

İş bedelinin hakedildiğini ve istenebilir olduğunu ve sözleşme konusu işin iş sahibine teslim edildiğini yüklenici; iş bedelinin ödendiğini, tamamen veya kısmen istenebilir olmadığını ise iş sahibi, yasal delillerle kanıtlamakla ödevlidirler.

Somut olayda, sözleşme konusu 2 adet saç protezinin tamamlanmış olarak yüklenici tarafından 05.03.2011 tarihinde iş sahibine teslim edileceği ve iş bedelinin ise teslimden sonra 10.05.2011 tarihinde iş sahibi tarafından yükleniciye ödeneceği, taraflarca sözleşmede kararlaştırılmıştır.

Buna göre, yüklenicinin, öncelikli edimi kapsamında sözleşme konusu işi, iş sahibine teslim ettiğini ya da teslime hazır olduğu halde iş sahibi davacının alacaklı temerrüdüne düşmüş olduğunu yasal delillerle kanıtlaması gerekir. Oysa, BK’nın 90. maddesi hükmü gereğince, davalı tarafından davacı alacaklı temerrüdüne düşürülmediği gibi; sözleşme konusu işin davalıya teslim etmediği hususu da davalı yüklenicinin kabulündedir.

İşin teslimi kesin vadeye bağlanmış olup; yüklenicinin teslimde temerrüdü gerçekleşmiş bulunduğundan iş sahibi, BK’nın 106. maddesi hükmü gereğince, sözleşmenin feshini isteyebileceği gibi; iş bedeli karşılığı keşide ettiği bonodan ötürü de davalıya borçlu olmadığının tespitini ve yaptığı ödemeler olmuş ise İİK’nın 72/VII. maddesi hükmü gereğince ödediğinin istirdatını da talep edebilir.

Açıklanan bu sebeplerle; davanın kabulü ile icra takibine dayanak alınan bonodan ötürü davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine ve yapılan ödemelerin davacıya iadesine karar verilmesi gerekirken; mahkemece, hukuksal olmayan gerekçelerle, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.