Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/6329 K.2013/1417

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davada, geçici kabulleri yapılan iki ayrı işte süre uzatım nedenleri gerçekleştiği halde süre uzatım taleplerinin haksız reddedildiği ileri sürülerek geçici kabul tarihine kadar süre uzatımı verilmesi gerektiğinin tespiti ile süre uzatımı verilmemesi nedeniyle uğranılan zararlar ve doğan alacaklar nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 21.21.TES.02 Grup No'lu iş için 10.000,00 TL, 21.21.TES.03 Grup No'lu iş için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 12.000.00 TL alacağın tahsili istenmiş, 15.02.2007 günlü ıslah dilekçesiyle 21.21.TES.02 Grup No'lu işe ilişkin talep 56.701,83 TL artırılarak 66.701,83 TL'ye, 21.21.TES.03 Grup No'lu işe ilişkin talep de 52.117,80 TL artırılarak 54.117,80 TL'ye çıkarılmıştır.

Mahkemece ıslah da dikkate alınarak davanın kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalının temyiz itirazlarına gelince:

Davacı şirket 11.09.2001 tarihli 21.21.TES.02 Grup Nolu sözleşme ile Çevre Hatlarının .... TM'ye İrtibatı ve ...-TM Binası İnşaatı işini, 11.09.2001 tarih 21.21.TES.03 Grup Nolu sözleşme ile de .... Tesis işini üstlenmiştir.

21.21.TES.02 Grup Nolu sözleşmeye göre işin süresi yer tesliminden itibaren 120 takvim günü olup, 08.02.2002 tarihine kadar bütün işlerin tamamlanarak tesisin çalışır vaziyette geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmektedir. İşin geçici kabulü 01.05.2002 tarihi itibar edilerek 18.07.2002 tarihinde yapılmış ve 26.07.2002 tarihinde onaylanmıştır. Davacı, davalıya verdiği 18.10.2001, 30.10.2001, 14.11.2001, 26.11.2001 tarihli dilekçelerle süre uzatımı talebinde bulunmuş, bu talepler geçici kabul tarihine kadar sonuçlandırılmayarak askıda bırakılmış, geçici kabulün yapılmasından sonra Süre Uzatım

Komisyonunun 27.09.2002 onay tarihli 8 protokol nolu kararıyla uygun görülmeyerek reddedilmiştir. Bu işle ilgili olarak 7 hakediş düzenlenmiştir. Bu hakedişlerin üçü sözleşmede kararlaştırılan bitiş tarihinden önce, dördü de sonra düzenlenmiştir. Süre bitiminden sonra düzenlenen 4, 5 ve 6 nolu hakedişlerde 08.02.2002 tarihinden itibaren gecikme cezası uygulanmakla birlikte fiyat farkları ödenmiş, ancak ödenen fiyat farkları süre uzatım taleplerinin kabul edilmemiş olması nedeniyle 7 nolu son hakedişte kesilmiştir.

21.21.TES.03 Grup Nolu sözleşmeye göre işin süresi yer tesliminden itibaren 60 takvim günü olup, 10.12.2001 tarihine kadar bütün işlerin tamamlanarak tesisin çalışır vaziyette geçici kabule hazır hale getirilmesi gerekmektedir. İşin geçici kabulü 01.05.2002 tarihi itibar edilerek 18.07.2002 tarihinde yapılmış ve 26.07.2002 tarihinde onaylanmıştır.

Davacı, davalıya verdiği 26.11.2001 tarihli dilekçeyle süre uzatımı talebinde bulunmuş, bu talep geçici kabul tarihine kadar sonuçlandırılmayarak askıda bırakılmış, geçici kabulün yapılmasından sonra Süre Uzatım Komisyonunun 27.09.2002 onay tarihli 7 protokol nolu kararıyla uygun görülmeyerek reddedilmiştir. Bu işle ilgili olarak 5 hakediş düzenlenmiştir. Bu hakedişlerin ikisi sözleşmede kararlaştırılan bitiş tarihinden önce, üçü de sonra düzenlenmiştir.

Süre bitiminden sonra düzenlenen 3 ve 4 nolu hakedişlerde 10.12.2001 tarihinden itibaren gecikme cezası uygulanmakla birlikte fiyat farkları ödenmiş, ancak ödenen fiyat farkları süre uzatım talebinin kabul edilmemiş olması nedeniyle 5 nolu son hakedişte kesilmiştir.

Her iki işte gecikme cezası uygulanan ve fiyat farkı kesintisi yapılan hakedişleri davacı şirket “Bu hakedişi aynen kabul ediyorum” şeklinde açıklamayla imzalamış, herhangi bir itiraz ileri sürmemiştir. Her iki işte işin kesin hesabı da çıkarılmamıştır.

Sözleşmelerin 40 ve 42/g maddeleri uyarınca ....sözleşmelerin ekidir.....'nin 39. maddesine göre müteahhidin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “İdareye verilen....tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer müteahhidin hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçeyle idareye bildirmek zorundadır. Müteahhit itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Şartnamenin bu hükmü uyarınca yüklenicinin süre uzatımına bağlı haklarını talep edebilmesi için yalnızca süre uzatım talebinde bulunması yeterli olmayıp, gecikme cezası uygulanan, fiyat farkları eksik ödenen ya da fazla ve yersiz ödendiği iddiası kesilen hakedişlere ....'de öngörülen şekilde itiraz etmesi gerekir. Şartnamenin bu hükmü delil sözleşmesi niteliğinde olup tarafları bağlar. Hakim tarafından da resen dikkate alınması gerekir.

Davacı, ara hakedişlerdeki fiyat farklarına, gecikme cezalarına ve fazla ödenen fiyat farklarının kesilmesine itiraz etmediğinden hakedişler mevcut haliyle kesinleşmiş, davacı yüklenicinin süre uzatımına bağlı talep hakları düşmüştür. Bu durumda mahkemece davanın tümden reddi gerekirken, değinilen hususlarda bir inceleme ve değerlendirme yapmayan yetersiz bilirkişi kurulu raporu dayanak yapılarak yazılı şekilde kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.