Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2013/1074 K.2013/7112

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... geldi. Davalı vekili ve diğer davalı asil ... gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında davalı ...'nın 04.06.2008 tarihinde düzenlenen sözleşme ile 5000 metrekare parke, 1500 metrekare bordür, 1200 metre kanalizasyon, ... adet muayene bacası, sulama tesisi yapımını üstlendiğini, ancak işi eksik bıraktığını, buna rağmen tamamı yapılmış gibi fazla ödeme yapıldığını, diğer davalı olan eski muhtar .....'in de fazla ödemeden sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tuturak 90.000,00 TL'nin yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... savunmasında hakedişlerin ve ödemelerin dava dışı ... Özel İdaresi tarafından yapıldığını, bu nedenle sorumlu olmadığını açıklamış, davalı ... ise işi eksiksiz yaptığını, imalâtı % 30 fazlasıyla tamamladığını, imalâta göre eksik ödeme yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davacı ve davalı yüklenici arasındaki akdî ilişki sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte olan 818 Sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde açıklanan eser sözleşmesi olup davacı iş sahibi, davalılardan .....yüklenicidir. Eser sözleşmeleri ayni hakkın devrini içermiyorsa herhangi bir şekle bağlı olmaksızın düzenlenebilir. Kural olarak bu sözleşmelerin feshi tek taraflı irade beyanıyla gerçekleşir ve bu irade beyanının karşı tarafa iletilmesiyle sonuçlarını doğurur.

Eğer taraflar arasında yazılı sözleşmede fesihin şekli ile ilgili bir hüküm varsa ve buna uyulmadan fesih iradesi karşı tarafa iletilmiş ise bu durum fesheden tarafın sözleşmeden kaynaklanan haklarını etkileyecek olup fesihin gerçekleşmesini engellemez.

Somut olayda mahkemece davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılan şekilde yüklenicinin temerrüde düşürülmek suretiyle fesih işlemi yapılmadığı gerekçesi ile dava reddedilmiş ise de davalı yüklenici cevap dilekçesinde kendisine sözleşmenin feshine ilişkin bildirimin yapıldığını açıklamış, dolayısıyla fesihin gerçekleştiğini kabul etmiştir.

Bu durumda işin artık tasfiyesinin yapılması zorunlu olduğundan mahkemenin sözleşmede belirlenen fesih sürecinin gerçekleştirilmemiş olması nedeniyle davanın reddi gerekçesi doğru olmamıştır.

.

Tasfiye sırasında ise imalâtların bedellerinin hesabında sözleşme hükümlerinin esas alınması gerekir.

Taraflar arasındaki sözleşmede bedel götürü olarak kararlaştırılmış ise Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre yapılan imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak mevcut haliyle gerçekleşme oranı belirlenmeli, sözleşme bedeline uygulanarak fiilen yapılan imalâtın bedeli bulunmalı, bulunan bedelden ödemeler düşülerek davalı alacağı hesaplanarak fazla ödeme olup olmadığı araştırılmalıdır.

Eldeki davada sözleşmede yapılacak imalâtların bedeli götürü olarak kararlaştırıldığında hesaplamanın da yukarıda açıklandığı şekilde yapılması gerekir. Sözleşme dışı imalâtlar varsa ve sözleşmede bunların hesabı ile ilgili bir düzenleme getirilmemiş ise bedellerinin 818 sayılı BK'nın 410. maddesine göre yapıldığı yıl mahalli rayiçlerine göre hesaplanması gerekir. Somut olayda sözleşmenin ........ maddesinde, sözleşmenin ekleri ve eklerin öncelik sırası gösterilmiştir.

Sıralamaya göre Yapım İşleri Genel Şartnamesinin öncelikle uygulanacağı kararlaştırılmış, 28. maddede ise iş artışının zorunlu olması halinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin ... ve 48. maddelerinin uygulanacağı kabul edilmiştir.

Sözleşmeye ekli ve sözleşme tarihinde uygulanan şartnamenin .... maddesinde işin sözleşme bedelinin altında tamamlanması durumu düzenlenmiş olup davamızda uygulama yeri yoktur. .... maddesinde ise sözleşmede bulunmayan işlerin birim fiyatının tesbiti düzenlenmiştir.

Buna göre 04.06.2008 tarihli sözleşmeye bağlanan işlerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ancak birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedellerinin aşağıda gösterilen yönteme uygun biçimde tesbit edilerek yükleniciye ödeneceği belirtilmiş, yeni fiyat belirleme yöntemi gösterilmiştir. Sözleşmenin atıfta bulunduğu Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 48. maddesinde ise, sözleşmenin feshi ve tasfiye durumları sayılmıştır.

Bu haliyle gerek sözleşmede gerekse eklerinde ilave işlerin hesabına ilişkin başkaca hüküm bulunamadığından ve taraflar arasında birim fiyat tesbiti konusunda değil, imalâtın artan miktarının bedeli ihtilâflı olduğundan sözleşmedeki imalât tutarı dışında fazladan yapılanın az yukarıda değinilen yasa hükmünce yapıldığı tarihteki piyasa fiyatlarıyla belirlenerek yüklenicinin gerek sözleşme kapsamında gerekse sözleşme dışında kalan tüm hakedişi saptanıp, ödemeden mahsubuyla sonuca göre uyuşmazlık hakkında hükme varılmalıdır.

Sonuç olarak mahkemece yapılması gereken iş sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle işin tasfiyesi gerekeceğinden yeni bir bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile yukarıda açıklanan ilkelere göre değerlendirme yapılıp sonuca varılmasından ibarettir. Açıklanan sebeple kararın bozulması gerekmiştir.