Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2013/2921 K.2013/4170

Davacı ... Doğan ile davalı ... (..... Kimya ve Isı San. Tic.) arasındaki davadan dolayı ... 6. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 15.04.2011 gün ve 2008/215-2011/124 sayılı hükmü onayan Dairemizin 07.05.2012 gün ve 2011/5482-2012/3197 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve gecikme cezasının tahsili talebine ilişkin olup, mahkemece menfi tespit talebinin reddine, cezaya ilişkin talebin kabulüne dair verilen karar davalı yanca temyiz edilmiş, Dairemizin 2011/5482 Esas, 2012/3197 Karar sayılı ilâmı ile onanmış, bu karara karşı davalı tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Davacı iş sahibi davasında davalı ile aralarında düzenlenen sözleşmeye göre davalının edimini tamamlamadığını belirterek verilen 19.200,00 TL’lik çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile şimdilik 4.000,00 TL gecikme cezası bedelinin tahsilini istemiş, davalı savunmasında işi bitirdiğini ancak imalât bedelinin bir kısmının ödenmediğini, bakiye imalât bedeli ile ilgili olarak ... 2. Asliye Hukuk Hakimliği’nin 2009/469 Esas sayılı dosyasında dava açtığını belirterek davanın reddini istemiş, mahkemece en son bilirkişi ek raporu esas alınarak imalatın %60 seviyede olduğu, gerçekleşen imalâta göre yapılan 96.000,00 TL’lik ödemenin içinde davaya konu olan çekin de dahil olduğu belirtilerek menfi tespit talebi reddedilmiş, 4.000,00 TL'lik cezaya ilişkin talep kabul edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilâfsız olan sözleşmede davalının jakuzi ve havuz yapımını KDV dahil 84.960 Euro karşılığı üstlendiği, bitim tarihinin 20.04.2008 tarihi olarak kabul edilip bu tarihte bitmezse günlük 2000 Euro ceza ödenmesinin kabul edildiği, ödemelerin bir kısmının peşin, kalanının en son Ağustos 2008 tarihinde olmak üzere çeklerle, Euro karşılığı toplam 163.123,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından davanın açılmasından önce ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/45 D.İş sayılı dosyasında 01.05.2008 tarihinde yapılan tespitte imalâtın %97’lik kısmının bittiğinin tespit edildiği, yine ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2008/44 D.İş sayılı dosyasında 01.05.2008 tarihinde yapılan tespitte de %97 oranında imalâtın bittiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılan keşifte ise 21.07.2009 tarihinde alınan bilirkişi raporunda imalâtın %99,264 olduğu, işverenin yani davacının yapması gereken seramik vs. işlerin yapılması halinde bir günde sistemin çalışır hale gelebileceği belirtilmiş, 08.12.2010 tarihli ek raporda da halen imalât %60 oranında tamamlanmış olarak tespit edilmiştir. Bu ek rapora karşı davalı 31.12.2010 tarihli dilekçesi ile itiraz ederek raporda eksik olarak kabul edilen bazı imalâtların sözleşme kapsamında olmadığını, davacı sorumluluğunda olan seramik imalâtının yapılmaması nedeniyle gecikmeden de sorumlu olmadığını belirtmiş, bu itirazlar konusunda bir değerlendirme yapılmaksızın mahkemece ek rapora göre gecikmede davalının kusurlu olduğu kabul edilip tazminat talebi kabul edilmiştir.

Karar düzeltme aşamasında Dairemizce geri çevirme kararı ile istenen ... 2. Asliye Hukuk Hakimliği’nin 2009/469 Esas sayılı dosyasının gönderilen fotokopi evrakında da mahkemece keşif yapıldığı, bilirkişi raporunda yüklenici olan davacı tarafından imalâtın tamamlandığının belirtildiği, eldeki davanın Yargıtay’dan dönüşünün beklendiği anlaşılmıştır.

Gerek tespit dosyalarında alınan bilirkişi raporları gerekse mahkemece alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde hükme esas alınan ek rapor dışındaki raporlarda imalâtın tamamına yakınının bitirildiği, iş sahibince yapılması gereken imalâtların tamamlanması halinde havuzların çok kısa bir sürede işletmeye açılabileceği açıklanmıştır.

Dosya içinde bulunan, davalı tarafından davacı iş sahibine gönderilen 21.04.2008 tarihli ihtarnamede de işin sözleşmede kararlaştırılan tarihte bitirildiği ancak iş sahibinin üzerine düşen bir takım işlerin yapılması halinde havuzların bir gün içinde işletme alınabileceği belirtilmiştir.

İşin sürede bitirilmemesi halinde gecikme cezasına karar verilebilmesi için sözleşmede kararlaştırılan öncelikli edimlerin kime ait olduğu ve bunların yerine getirilip getirilmediğinin tartışılması zorunludur.

Bu kapsamda hükme esas alınan ek raporda eksik kabul edilen imalâtların, sözleşme kapsamında olmadığına, davacı edimlerinin yerine getirilmediğine ilişkin davalı itirazlarının incelenmesi gerekirken bu konuda bir değerlendirme yapılmadan sonuca varılması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş ... 2. Asliye Hukuk Hakimliği’nin 2009/469 Esas sayılı dosyası getirilip birlikte incelenmek suretiyle yeniden yapılacak keşif ve bilirkişi raporu ile sözleşmede kararlaştırılan öncelikli edimler de değerlendirilerek imalâtın kararlaştırılan sürede tamamlanıp tamamlanmadığının saptanması, varılacak sonuca göre gecikme cezasının tahsiline karar verilmesinden ibarettir. Bu haliyle eksik incelemeye dayalı cezanın tahsiline ilişkin kararın bozulması gerekirken Dairemizce temyiz aşamasında gözden kaçırılarak onandığı anlaşıldığından onama kararının kısmen kaldırılması gerekmiştir.