Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2013/5811 K.2014/634

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı-k.davalı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili Avukat Ö..Ş.. ile davalı-k.davacı vekili Avukat C..D.. geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava, ihale işlemine dayalı eser sözleşmesinden kaynaklanan 23 numaralı hakediş bedelinin iş sahibi idare tarafından başka bir ihale nedeniyle oluşan yüklenici alacağından mahsubundan doğan menfi tespit, istirdat ve alacak, karşı dava ise, aynı sözleşmeden kaynaklanan fazla ödemenin hakedişten mahsubundan sonra bakiye fazla ödemenin yükleniciden tahsili istemlerine ilişkin olup; Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı karşı davalı yüklenici, tarafları ile iş sahibi idare arasında yapılan sözleşme ile “Tekirdağ Merkez 1500 Kişilik Spor Salonu İnşaatı” işinin yapımını yüklendiklerini, inşaatın halen devam ettiğini, bu işe ait 225.289,27 TL bedelli 23 numaralı hakedişin tahakkuk aşamasının tamamlandığı halde idarece geçici kabul aşaması tamamlanan “Çanakkale Ç.. - Y.. 500 Kişilik Spor Salonu İnşaatı” işinden dolayı taraflarına fazla ödeme yapıldığı ve fazla ödemenin bu hakedişten mahsup edileceğini gerekçesiyle taraflarına ödeme yapılmadığını ifade ederek “Çanakkale Ç.. - Y.. 500 Kişilik Spor Salonu İnşaatı” işi nedeniyle taraflarının idareye borçlu bulunmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında mahsuplaşma yapılması nedeniyle dava alacak davasına dönüşmüştür.

Davalı karşı davacı idare ise, asıl davanın reddini savunmuş ve “Çanakkale Ç.. - Y..500 Kişilik Spor Salonu İnşaatı” işi nedeniyle yüklenici şirkete yapılan fazla ödemenin yüklenicinin “Tekirdağ Merkez 1500 Kişilik Spor Salonu İnşaatı” işi nedeniyle oluşan alacaklarından mahsup edildiği halde kapanmadığını ifade ederek bakiye fazla ödemenin yükleniciden tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, 21.06.2011 tarihli bilirkişiler kurulu raporuna göre asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmişse de, bu rapora yönelik itirazların değerlendirildiği ek raporlarla taraf vekillerinin teknik yönlü itirazları mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde karşılanmadığı gibi, taraflar arasında akdedilen 17.03.1994 tarihli sözleşmenin 8/2 maddesi uyarınca 88/13181 sayılı Kararname esaslarına göre fiyat farkı verilmesinin kabul edilmesine göre fazla ödemelerin güncellenmesine dair esasların da bu kararname hükümlerine göre yapılması gerekliliğine uyulmadığından bu rapor hükme esas alınarak karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş, alanında uzman kişilerden oluşacak yeni bir bilirkişiler kurulu oluşturularak, dosya arasında bulunmayan ve Dairemiz geri çevirme kararında da açıkça gösterildiği halde temin edilerek gönderilmeyen sözleşme eki "Birim Fiyat Tarifleri Kitabı" da mahallinden getirtilerek, tarafların özellikle ödemelere esas alınan pozlara yönelen teknik nitelikteki tüm itirazlarının mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli biçimde karşılanmasının sağlanması, fazla ödeme belirlenmesi halinde;

sözleşmenin 8/2 maddesi gereğince olaya uygulanması gereken 20.08.1988 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu'nun "Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usûl ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslar" konulu 88/13181 sayılı Kararnamesi'nin "İmalat Tespiti ve Hesap Esasları" başlıklı 8/2 maddesinde aynen "Ödenek dilimleri ile ilgili olarak 6. maddede yer alan hükümler dikkate alınmak şartı ile kesin hesapta veya işin devamı sırasında herhangi bir imalat için yapılan kesin ve ara metraj sonucu bir imalatın miktarında artma veya eksilme tespit edildiği

takdirde artan veya eksilen miktar (imalat hangi yılda yapılmış olursa olsun), geçici kabul itibar tarihini geçmemek üzere, artış ve eksilişin kesinleştiği yılın fiyatları ile değerlendirilir." hükmüne yer verildiğinden ve 17.03.1994 tarihli sözleşmeye konu edilen “Çanakkale Ç..- Y..

500 Kişilik Spor Salonu İnşaatı” işi nedeniyle geçici kabulün 31.12.2004 gününe itibar edilerek 20.03.2005 tarihinde yapılmış olmasına göre, bedel güncellemesinin 31.12.2004 gününe göre yapılması suretiyle fazla ödeme olup olmadığı ve varsa miktarının belirlenmesi, sonucuna göre asıl ve karşı davanın karara bağlanmasından ibarettir. (Örneğin. Dairemizin 20.05.2013 tarih ve 2013/251 E.-3241 K. sayılı kararı).

Açıklanan ilkeler çerçevesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olmadığından hükmün bu yönden taraflar yararına bozulması gerekmiştir.