Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2013/5959 K.2014/4873

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat H. B. ile davalı vekili Avukat A. A. geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık “Konya Seydişehir-Taraşçı Göleti ve Sulama İnşaatı”nın yapımına ilişkin 18.03.1997 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Davacı yüklenici, davalı DSİ ise; iş sahibidir.

Davada; diğer talepler yanında, sözleşme konusu işin başından 28 nolu hakedişe kadar “17.021/1 ocak taşı ile istifsiz taş dolgu” pozunun hakedişlerde uygulanarak bedelinin yükleniciye ödendiği, fakat daha sonra anılan pozun çıkartılıp içerdiği tüm bedeller kesilerek yerine 15.018/1 poz nolu imalâtın konulduğu belirtilerek, 29 nolu ve daha sonraki hakedişlerde 17.081/1 poz nolu imalât kalemine göre ödeme yapılması gerekirken 15.018/1 poz nolu imalâta göre ödeme yapılması sebebiyle yapılan imalât miktarına göre aradaki asgari farkı teşkil eden bedelin davalıdan tahsili istenmiştir.

Sözleşmenin 3. maddesi uyarınca keşif özeti sözleşmenin ekidir. Sözleşme eki keşif özetinde 15.018/1 poz nolu “makine ile patlayıcı madde kullanılarak çok sert kaya kazılması” imalâtı yer almış, ancak 29 nolu hakedişe kadar keşif özetinde yer almayan 17.081/1 poz nolu “ocak taşı ile istifsiz dolgu” imalâtının fiyatı üzerinden ödeme yapılmıştır. 29 nolu hakedişten sonra ise sözleşme eki keşif özetine uygun olduğundan bahisle 15.018/1 pozu uygulanarak, daha önce 17.081/1 pozuna göre yapılan ödemelerde mahsup edilmiştir. Her ne kadar DSİ Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi

Müdürlüğü'ne yazdığı 04.04.2006 tarihli yazısında “yüklenicinin yaptığı iş kapsamında 17.081/1 pozunun uygulanmasının uygun mütalaa edildiği” belirtilmiş ise de, bu yazıdan, 17.081/1 poz numarasından tarif edilen imalâtın fiilen mahallinde yapıldığının tespiti halinde 17.081/1 pozuna göre yapılan ödemenin uygun olacağının kabul edildiği anlaşılmaktadır. Nitekim aynı Daire Başkanlığı'nın 29.09.2010 tarihli yazısında “17.081/1 pozunun tarifenin gölet ve barajlarda kaya dolgu yapılması için düzenlenen şartnamelere uymadığı, 17.081/1 pozu tarifinde ortalama 60 kg ağırlığında ocak taşı ile dolgunun yapılacağı ve 40 cm'den daha az kalınlıkta taş ile dolgu yapılamayacağının belirtildiği, bu nedenle işin birinci keşfinde yer alan 15.018/1 pozunun uygulanması gerektiği” belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşme kapsamında yapılan kaya dolgu gölet inşaatında fiilen hangi poza uygun imalât yapıldığı konusundadır. Bu hususun tespiti ise ancak mahallinde keşif yapılarak, yapılan imalâtların görülmesi, incelenmesi ve ölçümlenmesi ile mümkündür.

Mahkemece mahallinde keşif yapılarak alınan 25.05.2012 tarihli raporda “iç taraftaki malzemenin görülmemesine rağmen” gövde ve taş ocağında yapılan incelemelere göre dolgunun 17.081/1 pozuna uygun olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır. Bu haliyle rapor kanaat verici nitelikte olmayıp hüküm tesisi için de yeterli ve denetime elverişli değildir.

Gerçekten hangi poza uygun imalât yapıldığı, mahallinde yapılacak inceleme ile belirlenebileceğinden mahkemece, 6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi hükmüne uygun olarak yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi heyetiyle mahallinde keşif yapılarak uygun noktalarda kazı yaptırılıp, fiilen hangi poza uygun imalât yapıldığı, 17.081/1 ve 15.018/1 poz numaralarında ki imalât tarifeleri üzerinde durularak belirlenmeli, bu konuda bilirkişilerden Yargıtay denetimine elverişli, açıklayıcı rapor alınmalı ve dosyadaki tüm deliller birlikte takdir olunup sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile ve yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.