Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/1067 K.2014/7000

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili gelmedi. Davalılar vekili Avukat ...geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalılar avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle doğan zararlar ve ödenen bedellerin istirdadı talebiyle açılan alacak davasıdır. Davacı yüklenici, davalılar ise taşerondur.

Davacı yüklenici vekili; müvekkili şirketin Durağan ilçesinde yurt yapımı işini ihale ile aldığını ve yurdun elektrik işlerinin yapılması konusunda davalı taşeronlar ile sözleşme yaptıklarını, davalılara ödemeler yaptıklarını ve davalıların sadece 14.521,76 TL'lik iş yaptıklarını daha sonra hiçbir iş yapmadıklarını, müvekkilinin davalıları ihtar ettiğini, kesin süreli işin zamanında bitirilmemesi nedeniyle dava dışı iş sahibi idarece ceza kesildiğini ve zararlarının oluştuğunu, davalı taşeronlardan ödediği iş bedeli alacağını ve uğradığı zararları talep etmiş,

davalılar 6099 sayılı Kanun ile değişik 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine uygun tebligata rağmen duruşmaları takip etmemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının üstlendiği binanın elektrik işlerinin yapımına ilişkin 21.09.2010 tarihli “Taşeron Sözleşmesi” başlıklı sözleşmeden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında düzenlendiği çekişmesiz olan bu sözleşme, sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenici (taşeron) de, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibinde (yüklenici) dir. Bir başka deyişle yüklenici (taşeron) yaptığı işin tutarını, iş sahibi (yüklenici) de iş bedelini ödediğini kanıtlamak zorundadır. Uyuşmazlık konusu sözleşmede

iş bedeli 105.000,00 TL + KDV olarak belirlenmiş olup, bu haliyle sözleşmenin mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 365. maddesi hükmünce götürü bedelli olduğu açıktır. Davada iş bedeli karşılığı ödenen bedelin iadesi istenildiğine göre taşeronların yaptığı imalât miktarının sözleşme hükümlerince hesaplanması gerekir.

Mahkemece dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporu alınmış olup, raporda imalâtlar görülmeden dava dışı iş sahibi idare ile davacı yüklenici arasında düzenlenen hakedişler esas alınmak suretiyle hesaplama yapıldığından alınan raporun uyuşmazlığı çözer nitelikte olmadığı ve yukarıda belirtilen ilkelere uygun hesaplama yapılmadığı açıktır.

Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenici (taşeron) alacağı, götürü bedelle, sözleşme gereğince yapılması gereken imalâta göre gerçekleşen imalâtın fizikî oranının uygulanması suretiyle bulunmalıdır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; 6100 sayılı HMK'nın 266 ve devamı madde hükümlerine uygun seçilecek elektrik mühendisi ve hesap uzmanından oluşturulacak bilirkişiler kurulu aracılığıyla gerektiğinde yerinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişiden mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişli rapor alınarak sözleşmedeki tüm imalâta göre davalı taşeronların yaptığı imalâtın fizikî oranını hesaplatmak, bu oran götürü bedele uygulanmak suretiyle taşeron alacağını bulmak, davacının usulen kanıtlayabildiği tüm ödemeleri saptamak, saptanan ödeme tutarının mahsubuyla varsa iadesi gereken iş bedelini hesaplamak ve sonucuna uygun hüküm kurmaktan ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile hükme varılması, usul ve yasaya aykırı olmuş kararın bozulması gerekmiştir.