Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/1212 K.2014/2774

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süresi dışında, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, hakedişlerden yapılan kesintilerin, eksik yapılan ödemelerin ve hizmet araçlarına ilişkin harcamaların tahsili ile geçici kabulün geç yapılması nedeniyle oluşan zararın tazmini istemiyle açılmış, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Mahkeme kararı katılma yoluyla davacı yüklenici tarafından temyiz edilmiş ise de, dilekçe harçlandırılmadığı gibi temyiz defterine de kaydedilmediği anlaşıldığından, süresinde yapılmayan temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2-Davalı iş sahibinin temyiz itirazlarına gelince;

a)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

b)Davacı yüklenici, davalı idare tarafından 05.04.2011 tarihinde onaylanan kesin hakedişteki fiyat farkı alacağı yönünden ıslah edilen miktarla birlikte 2.041.855,37 TL, Özel Teknik Şartname'nin 12. maddesine aykırı uygulama yapılması nedeniyle de ıslah edilen miktarla birlikte 70.463,90 TL alacak talebinde bulunmuştur.

Taraflar arasında düzenlenen 08.10.2008 tarihli sözleşmenin 7.maddesine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekidir. Sözleşmenin bu hükmü, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemesi Kanunu'nun 287, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddelerince delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır.

Sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesince yüklenici hakedişe itirazlarını maddede gösterildiği şekilde bildirmediği takdirde geçici hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Kesin hakedişler yönünden ise, şartnamenin 41/11. maddesinin yollaması ile 40. maddesince yüklenicinin kesin hakedişe itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun "idareye verilen ........ tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır.

Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde kesin hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Bu hükümler kapsamında dava dosyasındaki belgeler incelendiğinde, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında toplam 10 adet ara hakediş düzenlenmiş ve bu hakedişlere yüklenici tarafından itiraz edilmemiştir.

11 numaralı kesin hakedişe ise, "30.12.2010 tarihli dilekçede yazılan itiraz kayıtla" yazılmak suretiyle, tahakkuk işlemi yapılmadan 07.04.2011 tarihli itiraz dilekçesi ile de kesin hakediş raporunda yapılan düzeltmelere usulüne uygun olarak itirazda bulunulmuştur.

Dosyadaki örneklerine göre geçici hakedişlere yüklenici tarafından itiraz edilmediğinden, bu hakedişlerde belirlenen fiyat farkı alacaklarının ve Özel Teknik Şartnamesi'nin 12. maddesi uygulamasının geçici hakedişler yönünden kesinleştiği kabul edilerek, ara hakedişlerden kaynaklanan fiyat farkı ve Özel Teknik Şartnamenin 12. maddesi uygulamasına ilişkin alacak talebinin reddi gerekir.

Bununla birlikte yüklenici tarafından davalı idarenin 05.04.2011 tarihinde onayladığı kesin hakedişin fiyat farkı uygulamasına ve Özel Teknik Şartname'nin 12. maddesi uygulamasına süresinde ve usulüne uygun itiraz edilmiş olduğundan, kesin hakedişe giren imalatlar yönünden itirazlarının sözleşme ve eki şartname hükümlerine göre incelenerek hüküm kurulması gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak bu alacak kalemleri yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yine davada, davacı yüklenici tarafından geçici kabulün geç yapılması nedeniyle oluşan zarar yönünden ıslah edilen miktarla birlikte 988.424,02 TL'nin tazmini talep edilmişse de, dosyaya sunulan gider belgeleri zararın gecikmeden kaynaklandığını ispata yeterli olmayıp, usulen ispatlanamayan istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Kabul şekline göre de, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen, davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesi ve yargılama giderlerinin de davadaki kabul-red oranına göre belirlenmemesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemece yapılacak iş, davacının ara hakedişlere usulüne uygun itirazı olmadığından kesinleştiği kabul edilerek ara hakedişlerden kaynaklanan alacağını reddetmek, kesin hakedişe usulüne uygun itirazı dikkate alınarak sözleşmenin fiyat farkı ve Özel Teknik Şartname'nin 12. maddesi uygulamaları yönünden varsa kesin hakedişten kaynaklanan alacağı olup olmadığının yeniden atanacak uzman bilirkişi heyetine hesaplattırılmak, taraf itirazları olduğunda ek rapor alınarak itirazları karşılamak, sonucuna uygun hüküm kurmaktan ibarettir. Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.