Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/1224 K.2014/7534

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve karşı dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili yapılan icra takibine itirazın iptâli ve alacak talebine ilişkin olup mahkemece asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacı-karşı davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında, davalı ile aralarında düzenlenen sözleşmeye göre Irak Bağdat'ta inşasını yaptığı 22 villada kullanılacak mobilyaların üretiminin davalı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre imalât bedelinin 290.000,00 TL olup %25'inin sözleşme tarihinde, %25'inin teslim tarihinde, kalan % 50'sinin de malların tesliminin yapıldığı gün verilecek 120 gün ileri tarihli çek ile ödenmesinin kabul edildiğini, davalının da teminat olarak 145.000,00 TL'lık çeki kendilerine verdiğini, sözleşme tarihinde kararlaştırılan %25'lik ödemeyi yaptıklarını, 14 koltuk olan ilk teslimatın yapılmasından sonra % 25 lik kısmı ödediklerini,

ayrıca 120 gün vadeli çeki davalıya verdiklerini, bu sırada davalıya ait olan teminat çekini de iade ettiklerini, ancak davalının kalan malların teslimini 120 günlük çekin ödeme tarihine kadar ertelediğini bildirdiğini, bunun sözleşmeye aykırı olması nedeniyle davalıya teslim için ihtar çektiklerini, ancak davalının yine teslim etmeyeceğini bildirdiğini, bunun üzerine 28.06.2011 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiklerini davalıya bildirdiklerini, davalının bu ihtarnamenin tebliğinden sonra malları teslime hazır olduğunu bildirdiğini,

malları teslim etmeden vadesi gelen çeki tahsil ettiğini belirterek teslim alınan malların bedeli mahsup edilmek suretiyle teslim edilmeyen mallar karşılığı ödenen 70.660,00 TL'nin iadesi için icra takibine geçtiklerini, ancak davalının takibe itiraz ettiğini belirterek yapılan icra takibine davalının itirazının iptâline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı savunmasında sözleşmede kararlaştırılan tüm imalâtları tamamladıklarını, davacıya teslim alması için ihtarname çektiklerini ancak davacının teslim almaktan kaçındığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiş, karşı davasında ise malların depo edilmesi nedeniyle mahrum kalınan kira bedeli karşılığı 41.600,00 TL'nın davacı karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece malların bedelinin tamamının ödendiği, sözleşmeye göre davalı karşı davacı tarafından verilen teminat çekinin davacı karşı davalı tarafından iade edildiği dikkate alındığında davalı-karşı davacının edimini yerine getirdiğinin kabulü gerekeceği, kalan mallar için davacı-karşı davalının kira bedelinden sorumlu tutulması gerektiği gerekçesi ile asıl dava reddedilmiş, karşı dava ise kısmen kabul edilmiştir.

Taraflar arasındaki akdî ilişki sözleşme tarihinde yürürlükte olan mülga 818 sayılı BK'nın 355. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesi niteliğinde olup bu sözleşmeler karşılıklı borçlar doğuran tam iki yanlı sözleşmelerdendir. Davacı-karşı davalı iş sahibi, davalı-karşı davacı yüklenicidir. Bu sözleşmelerde yüklenicinin edimi, eseri anlaşmaya uygun biçimde ifa ile iş sahibine teslim, iş sahibinin edimi ise kararlaştırılan bedeli yükleniciye ödemektir.

Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için, eseri sözleşme ve eklerine, fen ve tekniği ile iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim ettiğini kanıtlaması gerekir.

Somut olayda mahkemece davacı iş sahibinin tesellümden kaçınması nedeniyle alacaklı temerrüdünün gerçekleştiği kabul edilerek sonuca varılmış ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda sadece karşı davada talep edilen depo kirası ile ilgili değerlendirme yapılmış, davalı-karşı davacı yüklenicinin kararlaştırılan iş bedeline hak kazanıp kazanmadığı araştırılmamıştır.

Yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak ek rapor ile öncelikle yüklenici olan davalı-karşı davacının daha önce teslim alındığı kabul edilen mallarla birlikte tüm imalâtları tamamlayıp teslime hazır hale getirip getirmediğinin araştırılması, tüm imalâtın tamamlandığının belirlenmesi halinde davalı-karşı davacı elinde bulunan malların davacı-karşı davalı iş sahibine teslimi ile asıl ve karşı dava yönünden şimdiki gibi karar verilmesi,

imalâtların tamamlanmadığının tespiti halinde ise davacı karşı davalı iş sahibine iadesi gereken miktarın saptanıp karşı davanın da bu koşullara göre değerlendirilmesinden ibaret iken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle kararın davacı-karşı davalı iş sahibi yararına bozulması gerekmiştir.