Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/1824 K.2014/3169

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozma kararına uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, eksik iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesi artık mümkün olmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Yerel mahkemenin 13.05.2009 gün 2006/558 Esas, 2009/237 Karar sayılı ilk kararı taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 14.03.2011 gün 2009/6097 Esas, 2011/1489 Karar sayılı ilâmı ile sair temyiz itirazları reddedilerek, davalının 165, 180, 182 parsellerindeki inşaatlarda bulunan eksik imalâtların yeniden oluşturulacak uzman bilirkişiler heyeti ile mahallinde inceleme yaptırılarak ve davanın açıldığı 2006 yılı piyasa rayiç fiyatlarıyla bedelinin hesaplatılması, bundan sözleşme bedeli 200.000.000 TL (eski) ödemenin yapılıp yapılmadığı konusunda davalı delillerinin incelemesi,

usulen kanıtlanamadığı takdirde bu tutarın yine dava tarihi itibariyle ulaştığı değeri saptanarak mahsup edilmesi davanın kalan üzerinden ıslah da gözetilmek suretiyle faizleriyle kabulüne karar verilmesi, davacının arıtma tesisine ilişkin isteminin tümüyle reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve bilirkişi raporuyla bağlı kalınarak, hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle taraflar yararına bozulmuştur.

Taraf vekillerinin karar düzeltme talepleri üzerine, Dairemizin 18.06.2012 gün 2011/4705 Esas 2012/4548 Karar sayılı ilâmı ile davalının tüm, davacının diğer karar düzeltme istemleri reddedilip arıtma tesisi ile ilgili olarak, davalıya devredilen parsel üzerinde ve davalı tarafından yapılması gerektiğinden davacı eksik iş olarak bedelini isteyemez ise de;

yapılmaması sebebiyle bu tesisten yararlandırılmamış olması nedeniyle kendisine ait tesiste uğradığı değer farkını 818 sayılı BK'nın 96. maddesi hükmünce isteyebileceğinden, davacıya ait tesisin arıtma tesisinin bulunup bulunmamasına göre değer farkının dava tarihindeki piyasa fiyatlarıyla bilirkişiye hesaplattırılıp hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle bozma ilâmındaki davacının arıtma tesisine ilişkin isteminin tümüyle reddine, bölümünün kaldırılarak ilave bu gerekçeyle de yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemece tarafların bozmaya karşı diyecekleri tespit edildikten sonra, usul ve yasaya uygun görülen Dairemizin bozma ilâmına uyulmuş, 13.11.2012 tarihli duruşmda eksiklerin giderilmesi ve değer farkı yönünden talimat yoluyla keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Köyceğiz Asliye Hukuk Mahkemesi'nce yapılan keşif sonrasında düzenlenen 01.03.2013 tarihli bilirkişi raporunda eksik inşaat bedelinin arıtma tesisi dahil 1.263.984,13 TL, güncellenmiş sözleşmedeki bedelin 251.107,73 TL olduğu bildirilmiştir.

Söz konusu raporda arıtma tesisi değer farkının imalât bedeli kadar olduğu, diğer eksik işlerinde binaların metraj ve mahal listelerinin bulunmaması sebebiyle piyasa fiyatlarıyla değil 2006 yılı mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki tebliğe göre yapıldığı belirtilmiştir.

Bu rapora, davalı vekili itiraz etmiş, 200.000.000 TL (eski) paranın ödenmesi ile ilgili 22.05.2013 tarihli duruşmada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi 31.07.2013 tarihli raporunda bu paranın ödendiğine dair davalı ticari defterlerinde kayıt bulunmadığı ve bu paranın dava tarihi itibariyle güncelleştirilmiş değerinin 576.886,16 TL olduğunu mütalaa etmiştir.

Mahkemece başkaca inceleme yaptırılmamış, bozmadan sonra alınan ilk bilirkişi raporundaki eksik işler bedelinden, güncellenmiş ödenmeyen bedel mahsup edilmek suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 04.02.1959 gün 1957/13 Esas 1959/5 Karar ve 09.05.1960 gün, 21/9 Esas-Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararlarına göre, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyulduktan sonra, görevle ilgili yasal bir düzenleme yapılmadığı ve eldeki davada uygulama imkanı olan yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı çıkmadığı sürece bozmada belirtilen hususlar lehine olan taraf için usulü kazanılmış hak teşkil edeceğinden bozmada belirtilen hususların eksiksiz yerine getirilmesi gerekir. Somut olayda Dairemiz bozmasından sonra davada uygulanması mümkün yeni bir içtihadı birleştirme kararı çıkmadığı gibi, görevle ilgili yasal düzenleme de yapılmamıştır.

Her ne kadar bozmadan sonra alınan ilk raporu düzenleyen bilirkişi kuruluna 200.000.000 TL'nin (eski) güncellenmesi ile bir görev verilmemiş ise de, bu kurulun raporunda belirlediği güncellenmiş değer 251.107,53 TL ile mali müşavir bilirkişinin düzenlediği rapordaki 576.886,16 TL olan güncellenmiş değer arasında bir mislinden fazla fark olduğu gözetildiğinde hükme esas alınan rapordaki güncelllemenin isabeti konusunda tereddüt ortaya çıkmaktadır.

Bu durumda mahkemece öncelikle davacının 165, 180, 182 parselleri ile ilgili tasdikli proje ve ruhsatları ile mahal listeleri ilgili belediyeden getirtildikten ve varsa taraflara ibraz ettirildikden sonra,

yeniden oluşturulacak konusunda uzman teknik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif ve inceleme yapılıp söz konusu parsellerdeki tesislerin metrejlarıda ölçtürülüp dosya kapsamındaki diğer delillerden de istifade edilerek davacıya ait parseller üzerinde yapılan tesislerdeki eksiklerin 2006 yılı dava tarihindeki piyasa rayiçlerine göre bedeli ve davacıya ait tesislerin arıtma tesisinin bulunmaması sebebiyle dava tarihi itibariyle uğradığı değer kaybının gerekçeli ve denetime elverişli raporla tespit ettirilip,

ödenmeyen 200.000.000 TL (eski) bedelin dava tarihindeki güncellenmiş karşılığının oluşan tereddüdü ortadan kaldırmak için yeniden seçilecek konusunda uzman bilirkişiye tespit ettirilerek değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan eksik incelemeyle kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.