Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/2384 K.2015/1374

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tâbi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas alınacağı, 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınacağı, 28-a maddesinde karar ve ilâm harçlarının 1/4'ünün peşin ödeneceği belirtilmiştir. Yine aynı Yasanın 32. maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı emredici hükmü getirilmiştir. Harçlar Yasası'ndaki düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden gözönünde tutulacağı gibi, temyiz aşamasında Yargıtayca re'sen dikkate alınır.

Dava dilekçesinin içeriğinde ve dilekçenin “netice-i talep” kısmının 2. maddesinde, diğer talepler yanında davalı nezdinde bulunan 20.01.2003 tarih ve 2.300.000,00 TL bedelli teminat mektubunun da davacıya iadesi talep edilmiştir. Ancak 2.300.000,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesi istemi harçlandırılmamıştır.

Oysa 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 16. maddesi gereğince teminat mektubunun iadesi isteminin dinlenebilmesi için teminat mektubunun bedeli üzerinden nispi harcın yatırılması gerekir. Yatırılacak peşin nispi harç tutarı ise Harçlar Yasası'nın 28-a maddesi uyarınca teminat mektubunun bedeli üzerinden alınması gereken karar ve ilâm harcının dörtte biridir.

Yine Harçlar Yasası'nın 32. maddesi gereğince yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılması mümkün değildir.

O halde mahkemece, iadesi talep edilen teminat mektubunun bedeli olan 2.300.000,00 TL üzerinden tarifeye göre hesaplanacak nispi ilâm harcının 1/4'ü tutarındaki peşin harcın yatırılması için davacıya Harçlar Yasası'nın 30. maddesine göre süre verilmesi, yatırılması halinde yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması, harç yatırılmaması halinde ise bu kalem (teminat mektubunun iadesi) istekle ilgili olarak 6100 sayılı HMK'nın 447/2 maddesi yollamasıyla 150. maddesi gereğince işlem yapılması gerekir. Bu husus üzerinde durulmadan teminat mektubu ile ilgili talep yönünden de yargılamaya devamla esası ile ilgili hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.