Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/2413 K.2015/1205

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmış, davalı eksik ve kusurlu imalât bulunduğu gibi iş bedelinden alacağının kalmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 17.06.2009 tarihli sözleşmeyle, davalının yükümlülüğünde olan inşaatın elektrik tesisat işlerinin (malzeme + işçilik + montaj ve nakliye dahil) anahtar teslimi götürü 870.000,00 TL bedelle davacı taşeron tarafından yapımı kararlaştırılmış, ek protokolde, %10 imalât artışına ilişkin işleri de 110.000,00 TL (KDV hariç) yapımı kabul edilerek böylece asıl sözleşme ve ek protokol kapsamındaki işlerin toplam tutarının 980.000,00 TL (KDV hariç) olduğu belirtilmiştir.

Davada iş bedeli istenildiğine ve davalı da eksik iş bulunduğunu savunduğuna göre davacının iş bedelinden alacağının götürü bedelle kararlaştırılan sözleşmelerde gerçekleşen imalâtın, tüm işe göre fiziki oranının götürü bedelle uygulanmasıyla hesaplanması gerekir. Zira imalâta ilişkin bedel önceden açık ve kesin olarak saptanmıştır. Yüklenici, imalâtı, sözleşmede kararlaştırılan bedelle imal ve teslim etmekle yükümlüdür.

Öngörülenden fazla emek ve masraf gerektirse bile yüklenici bedelin arttırılmasını isteyemeyeceği gibi iş sahibi de daha az emek ve masraf gerektirse de bedelin indirilmesini isteyemez (818 BK.md.365/I ve II). Oysa mahkemece hükme dayanak raporda açıklanan yasal yönteme uygun hesaplama yapılmadığından yeterli kabul edilemez.

Yine bu raporda, gecikme cezası ve KDV tevfikatlarıyla birlikte davalının haklı feshi sonucu irad kaydedilen teminat kesintisinin de davacı taşeronun alacağından mahsup edildiği anlaşılmaktadır.

Davalının sözleşmenin 7. maddesinde kararlaştırılan gecikme cezasına ilişkin mahsup niteliğinde bir itirazı olmadığı gibi davalının akdî haklı feshettiği kabul edildiğine göre 15 günlük cezalı çalışma süresinden sonra fesih yapılabileceği anılan madde de belirtildiğinden 128 günlük gecikme cezasının mahsubu da kabul şekli bakımından doğru olmamıştır.

Yine sözü edilen maddede de nakit teminat kesintisinin irad kaydedileceği belirtilmiş, taşeron borcundan mahsup edilemeyeceğine dair bir kabule yer verilmediğinden teminatın ceza'i şart niteliği olmadığı gözetilmeden taşeron alacağından mahsup edilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.

Davacının hırsızlık nedeniyle iki defa malzeme teminine ilişkin istemine gelince;

Sözleşmenin 12. maddesi hükmünce taşeron malzemelerini ve kendisine teslim edilen malzemeleri korumakla yükümlüdür. Ancak şantiyenin genel (çevre emniyeti) güvenliğinin sağlanması davalıya aittir. Davacı taşeron, şantiyede iki defa hırsızlık olduğundan çalınan malzemeler ve yeniden imalât yapılması nedeniyle 26.01.2010 gün ve 354.000,00 TL tutarlı faturayı düzenleyerek davalıya göndermiş, davalıda bu faturayı defterine kaydetmek suretiyle kabul etmiştir. Bu durumda davalının bu fatura bedelini ödemesi gerekir. Faturanın davalı defterlerine sehven işlediğine dair savunmasına itibarla davacının hakedişine ilave edilmemiş olması da kabul edilemez. Yine bu fatura nedeniyle davacı hakedişinden yapılan 9.000,00 TL KDV kesintisinin de yasal dayanağı yoktur.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, bilirkişilerden ek rapor alınarak sözleşmedeki ve ek protokoldeki imalâtların toplam işe göre kabul edilebilir, teknik şartnameye uygun kısmının fiziki oranını bulmak, (davacının temyizde 70.000,00 TL eksik iş kaldığı kabulü de gözetilmek suretiyle) bu oranı toplam 1.156.400,00 TL (KDV dahil) götürü bedele uygulamak, böylece davacı taşeronun sözleşmeden kaynaklanan alacağını saptamak, davalı defterinde kayıtlı hırsızlık ve fazla iş fatura tutarını ilave etmek, bulunan alacaktan toplam ödeme 963.726,28 TL, 22.059,23 TL SSK ödemesi,

29.481,00 TL KDV tevfikatı, 3.220,00 TL ferdi kaza + sorumluluk kesintisi, 1.600,08 TL TUS kesintisinin mahsubuyla sonucuna uygun hüküm kurmaktan ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle hükme varılması usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur.