Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/3740 K.2016/470

.

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı iş sahibi ... Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan asıl davada, davalı yüklenici ile akdedilen 12.04.2005 tarihli sözleşmenin 30.10.2006 tarihinde feshini müteakip üçüncü kişilerden alınan iş makineleri hizmet alımı karşılığı 50.459,16 TL, hazır beton temini ve yerine serilmesi ile tuvenan dolgu yapılması işleri için 120.626,21 TL,

belediye tarafından ödenen yüklenicinin elektrik borcu nedeniyle 91.764,13 TL ve su borcu nedeniyle 28.589,43 TL ile imalât aşamasında güzergah üzerinde bulunan ...Apartmanına verilen zarar karşılığı ödenen 451.851,71 TL olmak üzere toplam 743,260,67 TL idare alacağından yüklenicinin kesin hesap alacağı olan 193,541,75 TL'nin mahsubu ile bakiye 549.718,92 TL'nin tahsili, yüklenici tarafından açılan ve birleşen...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/635 Esas sayılı dava dosyasında ise feshi müteakip yüklenici tarafından yaptırılan tespitte belirlenen imalât tutarından ödemelerin mahsubu ile kalan alacağın 10.652.381,10 TL (KDV hariç) olduğu ileri sürülerek şimdilik 6.000.000,00 TL (KDV hariç)'nin tahsili talep edilmiş, mahkemece asıl dava nedeniyle iş sahibinin uğradığı zarar karşılığı 535.408,91 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle yükleniciden alınarak iş sahibine ödenmesine,

birleşen dava yönünden ise taleple bağlı kalınarak 6.000.000,00 TL'nin birleşen dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalı iş sahibinden alınarak yükleniciye ödenmesine dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ve karşı davacı yüklenicinin faize yönelik tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Davacı ve birleşen dava yönünden davalı ...'nin temyiz itirazlarına gelince;

Yanlar arasındaki 12.04.2005 tarihli sözleşmenin 30.10.2006 tarihinde feshini müteakip yüklenici tarafından ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2006/692 Esas sayılı davada feshin haksızlığının tespiti talep edilmiş, mahkemece davanın reddine dair verilen karar Yargıtay incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmiştir. İş sahibinin sözleşmeyi haklı nedenlere dayalı olarak feshettiği kesinleşen yargı kararı ile sabittir.

İş sahibi tarafından açılan asıl davada yukarıda sayılan kalemlerden oluşan zarar tutarı 743.260,67 TL'den yüklenicinin kesin hesap alacağı olarak kabul edilen 193.541,75 TL mahsup edilerek kalan 549.718,92 TL'nin tahsili talep edilmiş, mahkemece dava kısmen kabul edilerek 535.408,91 TL'ye hükmedilmiştir. Tarafların bu dava nedeniyle verilen hükme yönelik temyiz itirazları bulunmamaktadır.

Birleşen 2011/635 Esas sayılı dava yönünden ise fesih kesin hesabının çıkartılması için iki ayrı bilirkişi kurulundan rapor alınmış, 06.02.2012 tarihinde düzenlenen birinci bilirkişi kurulu raporunda yüklenicinin fesih kesin hesabından alacağı KDV dahil 674.275,28 TL olarak bulunmuştur.

Bu rapor içeriğinden kesin hesap çıkarılırken sözleşmede götürü bedelle üstlenilen işler yönünden gerçekleştirilen imalât yüzdeleri esas alınmak, teklif birim fiyatlı işler yönünden ise birim fiyatlar esas alınmak suretiyle sonuca gidildiği ve bu hesap yönteminin sözleşme içeriğine uygun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Birici bilirkişi kurulu raporunda yüklenici alacağı 674.275,28 TL olarak bulunmuş iken davacı idarenin asıl davaya konu ettiği zarar tutarlarının da nazara alındığı anlaşılmaktadır. Bu rapora itiraz üzerine düzenlenen 27.05.2013 tarihli ek raporda ise yüklenicinin ödenmemiş imalât bedeli 194.413,23 TL olarak bulunmuştur.

Alınan bu rapora yüklenici itirazı üzerine mahkemece yeniden oluşturulan bilirkişi kurulundan 30.01.2014 günlü rapor alınmış, bu raporda ise yüklenicinin yapmış olduğu imalât tutarı 18.793.992,00 TL'den ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/209 Esas sayılı dosyasında makine ekipman bedeli olarak KDV hariç 1.085.595,90 TL düşülerek kalan 17.708.397,00 TL yüklenici alacağından ödemeler tutarı 7.101.896,60 TL ve idarenin uğradığı zarar tutarı 728.950,66 TL mahsup edilmek suretiyle yüklenicinin bakiye alacağı 9.877.549,70 TL bulunmuş, mahkemece bu rapor hükme esas alınmak ve taleple bağlı kalınmak suretiyle yüklenicinin açmış olduğu davada 6.000.000,00 TL'ye hükmedilmiştir.

Hükme esas alınan ikinci bilirkişi kurulunun yapılan imalât bedeli yönünden feshi müteakip yüklenicinin talebi ile yaptırılan 2006/757 D. iş sayılı dosyasında alınan rapor ile belirlenen 18.793.992,00 TL imalât bedelinin aynen benimsendiği görülmektedir. Mahkemece alınan ilk bilirkişi kurulunun asıl ve ek raporu ile ikinci bilirkişi kurulu raporu arasında fahiş fark bulunduğu anlaşılmaktadır.

Sözü edilen bu farklılık götürü bedelli işler ile birim fiyatlı işler yönünden yapılan hesap tarzı ile şaftlar, yaklaşım tünelleri ve sözleşme projesi harici imalâtlar ile şantiyelerde bulunan malzeme bedellerinden kaynaklanmaktadır.

Hükme esas alınan ikinci bilirkişi raporu ile ilk kurul raporu arasındaki en büyük farklılığın şaftlar, yaklaşım ve sözleşme projesi harici imalâtlar yönünden olduğu anlaşılmakta olup, davacı iş sahibi ikinci bilirkişi raporuna 25.02.2014 tarihli dilekçe ile detaylı olarak itiraz etmiştir.

İtirazların tamamı teknik yönlere ilişkindir. Şaft ve ulaşım (geçici) yapılarının bedellerinin anahtar teslimi götürü bedel tutarına dahil olduğu itiraz dilekçesinde özellikle vurgulanmış, fiyat farkı hesabı, projesine göre imalâtı yapılan altyapı deplasman bedelleri ve yüklenici tarafından ilave iş olduğu ileri sürülen işler ile şantiyelerde bulunan malzemeler ve diğer harcamalar ile ilgili rapora detaylı olarak itirazda bulunulmuştur.

Yargılamada alınan ve yukarıda içerikleri yansıtılan bilirkişi raporları arasında fahiş farklılık bulunduğu açık olup, mahkemece bu farklılığın giderilmesi için yeniden oluşturulacak ve tamamı teknik bilirkişilerden oluşacak yeni bir heyetten rapor alınması zorunludur.

Raporlar arasındaki çelişki ve davacı iş sahibinin rapora teknik yönlerden ileri sürdüğü itirazlar cevaplandırılmadan ve çelişki giderilmeden birleşen dava yönünden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

.