Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/3944 K.2014/6923

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün asıl ve birleşen dava davacısı ile asıl ve birleşen davanın davalısı K... Tan İnş. Tic. San. A.Ş. vekillerince temyiz edilmiş davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ...... ile davalılar vekili Avukat .... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık zaman bakımından uygulanması gereken 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmaktadır.

Asıl davada, davalılardan .... Tan İnş. Tic. ve San. A.Ş.'nin 06.08.2002 tarihli sözleşme ile davacı vakfa ait sosyal ve kültürel tesis inşaatı işini üstlendiği, davalı yüklenici şirketin işi diğer davalı .... İnş. Tic. ve San. A.Ş. ile birlikte yürüttüğü, bu nedenle davalı .... İnş. Tic. ve San.

A.Ş. ile de sözleşme ilişkisi kurulduğunun kabulü gerektiği, sözleşmenin 5. maddesinde tüm işlerin yer tesliminden itibaren 365 takvim gününde tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirileceğinin kararlaştırıldığı, yer teslimi 17.01.2003 tarihinde yapıldığından sürenin 17.01.2004 tarihinde dolduğu, davalıların süre uzatım taleplerinin kabul edilerek teslim tarihinin 05.10.2004 tarihine uzatıldığı, davalıların işi tamamlamadan inşaatı bırakıp gittikleri, 19.07.2004, 22.10.2004 ve 10.11.2004 tarihlerinde davalılara ihtar keşide ederek eksik ve ayıplı işleri tamamlamaları, aksi halde nam ve hesaba yaptırılacağının bildirildiği,

ihtar gereği yerine getirilmediğinden 10.02.2005 tarihinde Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/92 D. iş sayılı dosyasıyla tespit yaptırıldığı ve sonrasında nam ve hesaba yaptırılmaya başlandığı iddia edilerek şimdilik 200.000,00 TL

eksik ve kusurlu işler bedeli ile 05.10.2004 tarihinden itibaren yoksun kalınan 1 aylık kira bedeli 60.000,00 TL'nin 14.10.2004 temerrüt tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istenmiştir.

Birleşen davada ise, asıl davada alınan 19.12.2006 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre eksik ve kusurlu işler bedeline ilişkin alacaklarının inşaat imalâtları yönünden 92.560,00 TL, ısıtma klima ve havalandırma sistemleri yönünden 81.200,00 TL, davacı tarafından yaptırılan eksik ve kusurlu işler yönünden 191.438,00 TL olmak üzere toplam 365.198,00 TL, 14.10.2004-23.06.2005 tarihleri arasındaki 8 ay 9 günlük gecikme nedeniyle oluşan kira kaybı zararının da 124.500,00 TL olduğu belirtilerek ve bu miktarlardan asıl davada talep edilen miktarlar düşülerek 165.198,00 TL eksik ve kusurlu işler bedeli ve 109.500,00 TL kira kaybı olmak üzere toplam 274.698,00 TL alacağın reeskont faiziyle birlikte davalı K.... Tan İnş. ve Tic. San. AŞ' den tahsili istenmiştir.

Mahkemece, Dairemizin 23.06.2011 gün 2011/48 Esas, 2011/3717 Karar sayılı ikinci bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda asıl davada davalı K.... İnş. Tic. ve San. A.Ş. hakkındaki davanın husumet yönünden reddine, davalı K.... Tan İnş. Tic. ve San. A.Ş. hakkındaki davanın reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, karar, asıl ve birleşen davanın davacısı Türk Tanıtma Vakfı ile asıl ve birleşen davanın davalısı K.... Tan İnş. Tic. ve San. A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davacı Türk Tanıtma Vakfı vekili ile davalı K.... Tan İnş. Tic. ve San. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak doğar. 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında vurgulandığı üzere usule ilişkin kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana ilkelerden olup kamu düzeni ile ilgilidir. Mahkeme hükmüne uyduğu Yargıtay bozma ilamındaki esaslar çerçevesinde işlem yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Bozmaya uyulmakla oluşan usuli kazanılmış haklar gözardı edilemez.

Somut olayda, mahkemenin 07.07.2010 tarihli kararı ile, davacı vakfın süre uzatımına göre bitirilmesi gereken 14.10.2004 tarihi ile davanın açıldığı 23.06.2005 tarihi arasındaki 8 ay 9 günlük gecikme nedeniyle 124.500,00 TL kira kaybı zararına uğradığı kabul edilerek bu miktarın 15.000,00 TL'si asıl davada, 109.500,00 TL'si de birleşen davada hüküm altına alınmıştır.

Aynı şekilde davacı vakfın eksik ve kusurlu işlerden kaynaklanan alacağı da 365.198,00 TL olarak belirlenmiş, bu miktarın 200.000,00 TL'si asıl davada, 165.198,00 TL'si birleşen davada hüküm altına alınmıştır. Asıl ve birleşen davanın davalısı K.... Tan İnş. ve Tic. San.

A.Ş. 'nin temyizi üzerine karar Dairemizin 23.06.2011 tarih 2011/48 Esas, 2011/3717 Karar sayılı ilâmıyla yüklenici şirket yararına bozulmuşsa da, bozma eksik ve kusurlu işler bedeline ilişkin olup, kira kaybı (gecikme tazminatı) yönünden bir bozma bulunmamaktadır. Davalının kira kaybına yönelik temyiz itirazları bozma ilâmının

1 nolu bendi uyarınca bozma kapsamı dışında bırakılarak reddedilmiş, bozmaya uyulmakla da hüküm altına alınan kira kaybı (gecikme tazminatı) yönünden davacı vakıf yararına usulü kazanılmış hak oluşmuştur.

Mahkemece, asıl davadaki ve birleşen davadaki kira kaybı zararına ilişkin talebin davacı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak sonuçlandırılması gerekirken, kesinleşen hususlarda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak işin geçici kabulünün 31.12.2003, kesin kabulünün 31.12.2004 tarihlerinde yapıldığı, 01.06.2004 tarihinde de yapı kullanma izin talebinde bulunulduğu, teslimde gecikme olmadığı gerekçeleri ile kira kaybına ilişkin talebin reddi doğru olmamıştır.

Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/92 D. iş sayılı dosyasına sunulan 24.03.2005 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile işte muhtelif kalemlerde pek çok eksik ve ayıp bulunduğunun tespit edildiği, 23 kalem işin yeni yapıldığının 21.09.2005 tarihinde tutanağa bağlandığı, yapı kullanma izin belgesinin de 10.03.2006 tarihinde alındığı dikkate alındığında verilen süre uzatımına göre bitirilmesi gereken 14.10.2004 tarihi ile davanın açıldığı 23.06.2005 tarihi arasında 8 ay 9 günlük gecikmenin varlığı sabit olup mahkemenin aksi yöndeki kabul ve gerekçesi dosya kapsamına aykırıdır.

3-Mahkemece hükme esas alınan 22.03.2013 günlü bilirkişi kurulu raporu eksik ve kusurlu işler bedeli yönünden ise yetersiz olup hüküm tesisine elverişli bulunmamaktadır.

Şöyle ki, Dairemizin hükmüne uyulan 23.06.2011 tarih 2011/48 Esas, 2011/3717 Karar sayılı bozma ilâmında, davalının eksik bırakıldığı iddia olunan bir kısım imalâtın kendileri tarafından tamamlandığını belirterek buna ilişkin düzenlenen 21.09.2005 tarihli tutanağı ibraz ettiği, davacının da tutanaktaki işlerin dava konusuyla ilgisi olmadığı itirazında bulunduğu, yargılama sırasında yüklenici tarafından tamamlanan ve ayıpları giderilen imalat varsa bunların bedelinin hüküm altına alınamayacağı, aksi halde davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağı belirtilerek bu yönde bir inceleme yapılması,

davada bedeli talep edilen eksik ve ayıplı imalâtlardan davalı yüklenici tarafından tamamlanan ve ayıpları giderilen varsa bunlara ilişkin istemin reddi gerektiği, yine sözleşmede iskan ruhsatının alınmasından sonra bir kısım bölümlerde tadilatlar ve ilaveler yapılacağının ve bunlar için ayrıca bedel ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığı, davada eksik bırakıldığı iddiası ile bu imalâtlar için de bedel istendiği,

oysa ruhsata aykırı olarak yapımı kararlaştırılan imalâtın eksik bırakıldığı belirtilerek bedelinin istenemeyeceği, istemin ancak tadilat projesi ile imalâtın yasal hale getirilmesi mümkün ise kabul edilebileceği, ruhsat dışı imalâtın yasaya uygun olup olmadığının belediyesinden sorularak yasal hale gelebilecek ise bedelinin hesaplanıp hüküm altına alınması, yasal olmayan eksik imalât isteminin ise reddi gerektiği belirtilmiş, bilirkişilerce bozma ilâmında belirtilen şekilde yeterli bir inceleme yapılmamıştır.

Hükme dayanak alınan rapor hüküm tesisine ve Yargıtay denetimine elverişli nitelikte bulunmamaktadır.

O halde mahkemece yapılacak iş, makine mühendisi, inşaat mühendisi ve mimar'dan oluşturulacak üç kişilik yeni bir bilirkişi kurulundan gerektiğinde mahallinde keşif yapılmak suretiyle rapor alarak Dairemizin hükmüne uyulan 23.06.2011 tarih 2011/48 Esas, 2011/3717 Karar sayılı bozma ilâmında belirtildiği şekilde inceleme yapmak, davada bedeli talep edilen eksik ve kusurlu imalâtların neler olduğunu, bunlardan hangilerinin ruhsat eki tasdikli

projede yer aldığını, hangilerinin ruhsat dışı olduğunu, ruhsat dışı olanların projelerde tadilat yapılmak suretiyle yasal hale getirilip getirilemeyeceğini, eksik ve kusurlu imalâtlardan hangilerinin giderilmiş, hangilerinin giderilmemiş olduğunu, giderilmiş olanların davacı tarafından mı yoksa davalı tarafından mı giderildiğini açıklığa kavuşturmak, ruhsat eki tasdikli proje kapsamındaki eksik ve ayıplı imalâtlardan hiç giderilmeyenler ile davacı tarafından davalı nam ve hesabına giderilmiş olanların, proje dışı imalâtlardan da yasal hale gelmesi mümkün olanların bedelini hesaplatmak, davalı yüklenicinin ödenmemiş bakiye alacağı varsa onu da belirleyip davacı iş sahibinin alacaklarından mahsup etmek, usuli kazanılmış hakları da gözeterek asıl ve birleşen davayı karara bağlamak olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.