Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/4310 K.2015/3135

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş ve farklı malzeme kullanımı nedeniyle doğan alacağın tahsili davasıdır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

Davacı yüklenici vekili; davalı idare tarafından açılan ihale sonucu, mülkiyeti davalıya ait tek katlı bina ve 4 daireli lojman binasının tadilat işleri ile ilgili taraflar arasında 21.09.2012 tarihli sözleşmenin imzalandığını, davacı müvekkilinin bu işlerin tamamını yaptığını, davalı idare tarafından belirlenen eksiklikler ve mahal listesi dışında idarenin özel istekleri ve marka talepleri sonucunda fazladan imalâtlar ve özel imalâtlar gerçekleştirdiğini, fazla imalât ve özel imalât bedellerinin ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL alacağın tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

davalı iş sahibi vekili ise, taraflar arasında sözleşme yapıldığını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını ek işlerle birlikte tüm iş bedelinin ödendiğini savunmuş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karar davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği çekişmesiz olan 21.09.2012 tarihli sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekleri arasında sayılmış, ayrıca sözleşmenin, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksikliği ve işin tasfiyesi başlıklı 27. maddesinde “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksikliği ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.” hükmü bulunmaktadır. Buna göre uyuşmazlığın, eser sözleşmesi genel hükümleri ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre değerlendirilip çözülmesi gerekli ve zorunludur.

Dava konusu işe ilişkin iki ara hakediş düzenlenmiş, yine 2 nolu hakedişe ilişkin olarak taraflarca itirazsız imzalanan sözleşme kapsamı ve ilave işler fiyatına ilişkin tabloda davalı yüklenicinin alacağı belirlenmiştir. Bu alacağın belirlenmesine ilişkin hakedişler ve tutanak davacı yüklenici tarafından itirazsız imzalanmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesinde geçici hakediş raporları, 41. maddesinde de kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi düzenlenmiştir.

Sözü edilen Şartname'nin 40. maddesine göre yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ....... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılacak düzeltmelere bir itirazı olursa bu itirazını hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde dilekçeyle idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Şartnamenin bu hükmü sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hakim tarafından da re'sen dikkate alınması gerekir.

Davacı yüklenicinin belirtilen prosüdüre uygun bir itirazı sözkonusu olmadığından hakediş içeriğinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Yine sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin (YİGŞ) ilave işlere ilişkin fiyat farkı hesaplanması konusundaki 23. maddesinde izlenmesi gereken yöntem açıklanmış bulunmaktadır. Sözleşme ve bahsedilen şartnamede belirlenen hususlarda bir incelemeye yer verilmeden piyasa fiyatlarına göre hesaplama yapıldığı anlaşılan bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru olmamıştır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; bilirkişiden ek rapor alınarak açıklanan sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca hakedişleri inceletmek, itiraz edilmeksizin kesinleşen varsa, fiyat farkı alacağı talebini reddetmek, hakedişe girmeyen fazla imalâttan kaynaklanan yüklenici alacağını hesaplatmak ve sonucuna uygun hüküm kurmaktan ibaret olmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan sözleşme ve şartname hükümlerini irdelemeden düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.