Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/4976 K.2015/3056

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiş davalı E.. Ü.. vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat S..S.. ile davalı E.. Ü.. vekili Avukat B..D.. ve diğer davalı şirket vekili Avukat Y..M.. geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ve davalı S..K.. İnş. Ltd. Şti. arasında düzenlenen 01.09.2006 tarihli eser sözleşmesi ile 102 dairenin mekanik tesisat yapımı işi kararlaştırılmıştır. Davacı taşeron, davalı şirket yüklenici, diğer davalı E.. Ü.. ise arsa malikidir.

Davacı vekili, sözleşme ile üstlendiği işi tamamlayıp teslim ettiği halde, iş bedeli olarak kararlaştırılan dairenin tapu devrinin yapılmadığını ileri sürerek, dairenin tapusunun iptaline ve müvekkili adına tesciline karar verilmesini, 06.02.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini değiştirerek 132.223,50 TL daire bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, davalılar ise, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkemece, davacının sözleşme gereği üstlendiği işi tamamladığı, iş bedeli olarak kararlaştırılan daire bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği, davalı E.. Ü.. yargılama sırasında dava konusu daireyi dava dışı 3. kişiye devrettiğinden davalının kötüniyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle işbu davanın konusunun davacı ile davalı S..K..İnş. Ltd. Şti. arasında düzenlenen 01.09.2006 tarihli sözleşmede iş bedeli olarak verilmesi kararlaştırılan, ancak dava dışı 3. kişiye devredilen dairenin rayiç değerinin hüküm altına alınması olduğunun anlaşılmasına göre davalı yüklenici şirketin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davalı E.. Ü..'in temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Sözleşmelerin nispiliği kuralı gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Bu nedenle, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları aynı zamanda sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatları ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder.

Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir.

Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebilmesi ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Somut olayda davacı taşeron ile davalı yüklenici şirket arasında 01.09.2006 tarihli sözleşme düzenlenmiştir. Davalı E.. Ü.. bu sözleşmenin tarafı olmadığı gibi, yüklenicinin fiilini de taahhüt etmemiştir. Bu halde, davacı taşeronun akdi muhatabı davalı yüklenici şirket olup, davalı E.. Ü..'in akdi ilişkisinin bulunmadığı davacı taşerona karşı bir sorumluluğunun bulunduğundan söz edilemez. Hal böyle olunca, davacı taşeronun davalı E.. Ü..'e yönelen davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenerek bu davalı yönünden de davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.