Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/546 K.2015/1041

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili amacıyla açılmış alacak davasıdır. Davacı vekili, davalı idarenin açmış olduğu ihale sonucu ..... İlçesi ....., .... ve ......

Komutanlıklığına bağlı karakollara içme ve kullanma suyu için sondaj açılması işi ile ilgili taraflar arasında eser sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmeye göre yer tespiti ve tayininin davalı idarede olduğu, gösterilen yerlerin bir kısmının özel mülkiyete konu yerler olduğunu ve mülk sahiplerince sondaja izin verilmediğini, davalı idarenin kendisine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, müvekkilinin ücrete hak kazandığını, davalının kusurundan kaynaklanan nedenlerle müvekkilinin zarara uğradığını, ..... ve .... köyünde sondajların yapıldığını,

..... köyünde ise davalı idare tarafından gösterilen yerin özel mülkiyete tabi olması nedeniyle işin yapılamadığını, sondaj makinesinin davalının keyfi davranışları ve müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri gereğince 25.04.2010-09.11.2010 tarihleri arasında boşuna bekletildiğini ve bu bekleme nedeniyle zararlarının doğduğunu zarar ve iş bedellerinin ödenmediğini belirterek iş bedeli ve zararlarını talep etmiş, davalı vekili ise;

ihalenin yapıldığını ve sözleşmenin imzalandığını, o tarihlerde hava koşulları nedeniyle işin yapılamayacağı için sürenin 15.04.2010 tarihine ötelendiğini, davacının sözleşme hükümlerine uygun davranmadığını ve herhangi bir talepte bulunamayacağını savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Davacı vekili 14.01.2014 tarihli dilekçesi ile temyize cevap vermiş ve netice-i talebinde temyiz talep etmiş ise de; temyiz dilekçesinde hakim havalesi olmakla birlikte dilekçenin temyiz defterine kaydedilmediği gibi harcı yatırılmadığından usulüne uygun temyiz bulunmadığından temyiz talebinin reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi idare arasında imzalandığı çekişmesiz olan 04.01.2010 tarihli sözleşme, imzalandığı tarihte ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Uyuşmazlığın bu kanun hükümlerine göre değerlendirilip çözülmesi gerektiği açıktır. Eser sözleşmelerinde, kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise, iş sahibindedir. Bir başka deyişle yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini kanıtlamak zorundadır.

Somut olayda; taraflar arasında düzenlenen 04.01.2010 tarihli sözleşme gereği davacı yüklenicinin ..... İlçesi ....., .... ve ...... Komutanlıklığına bağlı karakollara içme ve kullanma suyu için sondaj açılması işini üstlendiği ve yaptığı iş bedelinin ödenmediğinden bahisle alacak ve bu sözleşme gereği hazır bulundurulan sondaj makinelerinin atıl bekletilmesi nedeniyle doğan zararın tazmininin istendiği anlaşılmaktadır. Davacının da kabulünde olduğu üzere ..... Köyünde herhangi bir iş yapılmadığı hususu sabittir.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere .... ve ..... köylerinin her birinde 120 metre kuyu açıldığı ve kuyu açma bedelinin metresinin 59.99 TL/m2 olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece bu kabul üzerinden verilen karar davacı tarafça usulüne uygun şekilde temyiz edilmediğinden davalı açısından usulü kazanılmış hak oluşmuş durumdadır. ..... Köyünde herhangi bir çalışma yapılmadığı tarafların kabulünde olduğuna göre davacı yüklenicinin bu köy ile ilgili bir talepte bulunması düşünülemez.

Davacı taraf iş bedeli yanında sondaj makinesinin davalının keyfi davranışları ve müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri gereğince 25.04.2010-09.11.2010 tarihleri arasında boşuna bekletildiğini ve bu bekleme nedeniyle zararlarının doğduğunu günlük 750,00 TL'den olmak üzere zarar talebine gelince;

taraflar arasında düzenlenen 04.01.2010 tarihli sözleşmenin eki niteliğindeki Özel Teknik Şartname'nin 3.ve 4. maddesine göre hidrojeolojik etüt raporu ve.....'den alınacak su arama izin belgelerini alma yükümlülüğünün davacı yüklenicide olduğu ve bu zorunlulukların yerine getirilmemesi nedeniyle davacı yüklenicinin sözleşmenin ifa ile sonuçlanmamasında kusurlu bulunduğu, aynı şekilde iş sahibi idarenin de özel kişilere ait taşınmazlara ilişkin kamulaştırma işlemlerini yapmayarak usulüne uygun yer teslimini yapamaması nedeniyle kusurlu olduğu,

bir başka deyişle sözleşmenin ifa ile sonuçlanmamasında tarafların ortak kusurlu kabul edilmesi gerektiği değerlendirildiğinde, davacı yüklenicinin kâr kaybı niteliğinde olan bu kalemden talebinin reddi gerekir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak davacı yüklenicinin sadece .... ve ..... köylerinde yaptığı iş bedellerini belirlemek, davalı açısından oluşan usulü kazanılmış hak ilkesine dikkat edilmek suretiyle hak edilen iş bedelini hüküm altına almak, sondaj makinelerinin atıl kalması nedeniyle kâr kaybı niteliğindeki davacı talebini reddetmekten ibaret olmalıdır. Aksi düşünceler ve hukuki yorumda hataya düşülerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.