Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/613 K.2014/6466

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, geçici hakedişlerde yapılan ceza kesintilerinin, iş eksilişi nedeniyle yapılan kesintinin ve hakedişlerde ödenmeyen fiyat farklarının tahsili istemine ilişkin olup; mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, ihale sürecinin davalıdan kaynaklanan sebeplerle uzaması nedeniyle 2010 yılı ödeneğinin bir kısmının 2011 yılına aktarılmasına rağmen, aktarılan ödenek yönünden süre verilmediği, bu sürenin verilmemesi ile bağlantılı olarak geçici hakedişlerde iş programı ve tam gün gecikme cezaları kesildiği, yine aktarılan ödenek miktarı yönünden fiyat farkı alacağı doğmasına rağmen bu alacağın da geçici ve kesin hakedişlerde ödenmediği, ayrıca idarenin doğalgaz tesisatı işlerinden dolayı iş azalışı olduğunu belirterek iş bedelinden kesinti yaptığından bahisle 10.000,00 TL'nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş, 04.10.2013 harç tahsil tarihli ıslah dilekçesiyle talep 64.018,48 TL'ye çıkarılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen 21.01.2010 tarih ve 2010/77869 İhale Kayıt numaralı "Yozgat Askerlik Şubesi'nin İnşaatı İşi" sözleşmesi, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Götürü bedelli bu sözleşmenin 8.2.1-1. maddesine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekidir.

Sözleşmenin bu hükmü, HUMK'nın 287, HMK'nın 193. maddelerince delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır. Sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesince yüklenici hakedişe itirazlarını maddede gösterildiği şekilde bildirmediği takdirde geçici hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Kesin hakediş yönünden ise, şartnamenin 41/11. maddesinin yollaması ile 40. maddesince yüklenicinin kesin hakedişe itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun "idareye verilen ..... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde kesin hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Bu hükümler kapsamında dava dosyasındaki belgeler incelendiğinde, dosyadaki örneklerine göre kesin hakedişten önce düzenlenen 6 adet geçici hakedişte, dava konusu edilen "iş programına göre gecikme cezası" ve "tam gün gecikme cezası" adı altında kesintiler yapılmış, davaya konu aktarılan ödenek yönünden süre verilmemesinden kaynaklanan fiyat farkı kalemine ilişkin ise bir alacak hesaplanmamıştır.

Kesin hakedişte ise herhangi bir kesinti yapılmamış, aktarılan ödenek yönünden de fiyat farkı verilmemiştir. Geçici hakedişler, davacı yüklenici tarafından ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalanmış, kesin hakediş ise "itiraz hakkım saklı kalmak şartıyla imzaladım" yazılmak suretiyle imzalanmıştır. Yapılan bu itiraz, dilekçe tarihinden bahsedilmemesi nedeniyle şartnamenin 41. maddesine uygun bir itiraz olmadığından geçersizdir.

Bu durumda geçici hakedişlerle birlikte, kesin hakediş de yüklenici aleyhine kesinleştiğinden, dava edilen tüm alacak kalemleri yönünden davanın reddi yerine, yazılı miktarda kabulü doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.