Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/6854 K.2015/490

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, temlik sözleşmesinden kaynaklanan icra takibi nedeniyle menfi tespit davası olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacı vekili, müvekkili idare hakkında ... İcra Müdürlüğü'nün 2011/7207 sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, borcun sebebi olarak da, ... Noterliği'nin 03.08.2006 gün ve 24132 yevmiye sayılı temliknamesini gösterdiğini, oysaki, temlike konu alacağın bulunmadığını, ... devlet yolundaki ...

Köprüsünün Yapım İşinin 31.08.2005 tarihinde dava dışı ...'ye ihale edilip, işe başlanıldığını, yüklenicinin 03.08.2006 tarihli dilekçesi ile, hakedişlerini temlik etmek istediğini, idarenin iç genelgesine göre, 14.09.2006 tarihinde "olur" verildiğini, ancak olur işlemine dayanak olan yapım sözleşmesinin feshedildiğini, esasında 2006 yılında söz konusu işe 500.000,00 TL ödenek ayrıldığını, yüklenicinin ise, 02.10.2006 tarihine kadar 295.820,57 TL tutarında iş yaptığını, çalışmaların hızlandırılması için muhtelif tarihlerde yazılarla 3 kez uyarıldığını, son kez yapılan ihtarnameye rağmen hiçbir faaliyette bulunmadığını ileri sürerek,

davalıya takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitiyle % 40 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili ise, temliknamenin ...

Bölge Müdürlüğü'ne 04.08.2011 tarihinde tebliğ edildiğini, 14.08.2006 tarihinde Bölge Müdürlüğü'nün uygun bulup kabul ettiğini, temlik sözleşmesinin onaylanmasıyla müvekkili şirketin ... malzeme verilmesine başlandığını, ancak ödeme yapılmayınca bu kez icra takibi başlatıldığını, temlik sözleşmesinin varlığına rağmen temlik edene yapılan ödemenin borçluyu sorumluluktan kurtaramayacağını, temliknamenin yok sayılarak yapılan ödemenin hukuka uygun olmadığını, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, BK'nın 162. ve devamı maddelerinde düzenlenen temlikin yazılı olmasının dışında başkaca bir koşul aranmadığını, temlik alacaklısının temlikin onaylanması ile birlikte alacaklara hak kazandığını, ...

Müdürlüğü'nün rızası dahilinde usule uygun olarak yapılmış olan temlik ve dosyaya sunulan belgelere göre idarece yüklenicinin borçları nedeni ile ödemeler yapıldığı ve sonradan yapılan bu ödemelerin borç miktarı olarak belirtilen fatura tutarları kadar olduğu, idarenin 3. kişilere veya yükleniciye yaptığı ödeme ile borçtan kurtulamayacağı, yapılan temlikin geçerli olduğu anlaşıldığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

Temlike konu olan davalı .... Bölge Müdürlüğü-... ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşme ile ... Yolu Köprü İnşaatı İşinin üstlenildiği ve sözleşme bedelinin 499.215,00 TL olarak belirlendiği, sözleşmenin 26.10.2005 tarihinde imzalanıp yer tesliminin ise 31.10.2005 tarihinde gerçekleştiği ve işe başlanıldığı, yüklenici şirket tarafından ...

Noterliği'nin 03.08.2006 gün ve 24132 yevmiye sayılı "temliknamesi" ile alacağın 100.000,00 TL'sinin davacıya temlik edildiği ve 14.09.2006 tarihli dilekçeyle bahse konu temliknamenin kabul edilmesi için ...Müdürlüğü'ne başvurulduğu, aynı tarih ve 21045 sayılı yazıyla temliknamenin uygun görüldüğünün dava dışı yükleniciye bildirildiği, ne var ki, ...

Müdürlüğü elemanlarınca 01.11.2006 tarihli tutanak düzenlenip, ihalesi yapılan bahse konu işyerinde yapılan kontrolde "... köprüsünde 08.09.2006 tarihinden sonra (A1) kenar ayağı da yapılarak köprünün kiriş seviyesine getirildiği, bunun dışında çalışma yapılmadığı, durumun fotoğrafla tespit edildiği" anlaşılmıştır.

Akabinde 02.11.2006 tarihinde dava dışı yükleniciye ihtar çekilmiş ve 20 günlük süre içerisinde işe başlanılması ve 2006 yılında yapılması gereken imalâtların tamamlanarak ödeneğin kullanılması, aksi halde sözleşmenin feshedilerek teminatın gelir kaydedileceği bildirilmiş, verilen süreye rağmen iş tamamlanmadığından ...'nün 19.01.2007 tarihli oluruyla sözleşme feshedilmiştir.

Davacı temlik alan, ... Noterliği'nin 09.05.2011 günlü ihtarıyla temlike konu alacağın 5 gün içerisinde ödenmesi talebinde bulunmuş, ödeme yapılmayınca, .... İcra Müdürlüğü'nün 2001/7207 sayılı dosyası ile davacı idare hakkında takibe geçmiştir.

Uyuşmazlığa, temlikin yapıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 162 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş bulunan "alacağın temliki" hükümleri uygulanmalıdır. BK'nın 162/1. maddesi uyarınca, kanun, anlaşma veya hukuki ilişkinin niteliği engel olmadıkça, alacaklı borçlunun rızasını almadan alacağını bir başkasına temlik edebilir. Esasında temlikin varlığı ve geçerliliği konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık temlike konu alacağın varlığı konusundadır. BK'nın 167/1. maddesi uyarınca da, borçlu, temliki öğrendiği sırada temlik edene karşı haiz olduğu def'ileri temellük edene karşı da ileri sürülebilir. Sözleşme, davacı işveren tarafından feshedildiğinden ve temlik davacı tarafa 14.09.2006 tarihinde bildirildiğine göre, bu tarih itibariyle dava dışı yüklenicinin alacağı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Davacı tarafından dava dışı yükleniciye 295.820,57 TL ödeme yapıldığı bildirilmişse de, bu ödemenin 86.332,15 TL'lik kısmı 14.04.2006, 105.339,98 TL tutarındaki kısmı ise, 26.04.2006 tarihini kapsamaktadır. Bu iki ödemenin de temlikten önce olduğu anlaşılmaktadır. Yine 5.597,31 TL tutarındaki ödemenin ise, 03.10.2006 tarihinde temlikten sonra yapıldığı anlaşılmakta olup, bakiye ödemenin ne şekilde ve ne miktar yapıldığı anlaşılamamaktadır.

Bu nedenle, öncelikle Karayolları ile dava dışı yüklenici arasındaki sözleşmenin feshedildiği anlaşıldığından, temlik eden şirket ile davacı idare arasındaki ilişkinin mülga 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen "eser" sözleşmesine ilişkin hükümler nazara alınarak uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak temlik edenin 14.09.2006 tarihi itibariyle alacağı bulunup bulunmadığı belirlenmeli, Borçlar Kanunu'nun 167/2. maddesi değerlendirilmeli, davalı temlik alacaklısının alacağı saptanmalı, bu miktar yönünden dava reddedilip, bakiye kısım yönünden ise kabul edilmelidir.

Mahkemece, davacının iddiaları üzerinde durulmadan ve 14.09.2006 tarihi itibariyle davalı alacağı belirlenmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hükme varılması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir. 2-Bozma nedenine göre, davalı vekilinin temyiz itirazları incelenmemiştir.