Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/738 K.2014/6885

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat ... geldi. Davalıların temyiz dilekçesinin süresi dışında, davacının temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı, yüklenici tarafından iş bedelinin tahsili istemiyle açılan davanın reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Davalı vekili Avukat ... 25.11.2013 günlü dilekçeyle karar vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasını talep etmek suretiyle temyiz isteminde bulunulmuş ise de, mahkemenin gerekçeli kararı davalı vekiline 03.10.2013 tarihinde, davacı vekilinin temyiz dilekçesi ise 11.11.2013 tarihinde tebliğ edildiğinde ve cevabi temyiz süresini de geçmiş olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden REDDİ NE,

2-Davacının temyiz istemine gelince;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 1.100,00'er TL duruşma vekillik ücretinin taraflardan karşılıklı olarak alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan diğer tarafa verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilâm harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin ve Yargıtay başvurma harçlarının istek halinde temyiz eden davalılara geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 27.11.2014 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

Uyuşmazlık zaman bakımından uygulanması gereken 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmaktadır.

Davada, sözlü olarak yapılan anlaşmayla davalılara ait 278 ada 19 nolu parseldeki hafriyat işlerinin (kırma, yükleme, taşıma, boşaltma dahil) 95,00 m3/TL birim fiyatla üstlenildiği, 2006-2009 yılları arasında aralıklı olarak çalışıldığı, ...

1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/334 D. iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığı, harita kadastro mühendisi ... tarafından düzenlenen 18.01.2010 tarihli rapora göre yapılan iş miktarının 39.829,27 m3 olduğu, mimar ... tarafından düzenlenen 13.07.2010 tarihli rapora göre de bu miktar işin 2009 yılı bayındırlık birim fiyatlarına göre tutarının KDV dahil 3.677.000,00 TL olduğu iddia edilerek ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 150.000,00 TL hafriyat bedeli, 1.000,00 TL de iş makinesinin 2010 yılı sonuna kadar davalılara ait taşınmazda bağlı kalması nedeniyle uğranılan kazanç kaybı zararının tahsili istenmiştir.

Davacı vekili 07.01.2013 günlü dilekçeyle davayı ıslah etmiş, yargılamada alınan 10.12.2012 tarihli bilirkişi kurulu raporuyla 39.829,27 m3 hafriyat bedelinin 2006 yılı bayındırlık birim fiyatlarıyla 1.279.086,00 TL olarak belirlendiğini, bu miktardan kabul ettikleri 120.404,00 TL ödeme mahsup edildiğinde bakiye 1.158.682,00 TL alacakları bulunduğunu ileri sürerek davadaki talebini 1.158.682,00 TL'ye çıkarmıştır.

Davalılar davaya ve ıslaha cevaplarında özetle, davacıyla m3/TL olarak değil saat/TL birim fiyatla anlaşıldığını, düzenlenen çalışma fişlerinden anlaşmanın saat/TL birim fiyatla yapıldığının ve kaç saat çalışma yapıldığının belli olduğunu, 2009/334 D.İş sayılı tespit raporlarına itiraz ettiklerini, kendilerinin de iki kez kübaj hesabı yaptırdıklarını, harita mühendisi ... tarafından düzenlenen rapora göre kazı miktarının 10.959,78 m3, harita mühendisi ... tarafından düzenlenen rapora göre de 11.629,35 m3 olduğunu, davacının ... model ekskavatörle yaptığı hafriyat işinden 706,1 saat x 70 saat/TL=49.429,00 TL,

... model ekskavatörle yaptığı hafriyat işinden 436 saat x 80 saat/TL=38.880,00 TL, şantiye içi nakliyelerden 122 sefer x 15 sefer/TL= 1.830,00 TL, şantiye dışı nakliyelerden 45 sefer x 80 sefer/TL= 3.600,00 TL olmak üzere toplam 89.739,00 TL bedele hak kazandığı, bu miktar alacağa karşılık davacıya 125.404,00 TL ödeme yapıldığı, iddia edildiği gibi eksik ödeme değil fazla ödeme bulunduğu, ıslahın da zamanaşımına uğradığı savunularak davanın reddi istenmiştir.

Mahkemece, taraflar arasında iş bedelinin saat/TL olarak kararlaştırıldığı, kesin süre verilmesine rağmen davacının çalıştırdığı iş makinesi ile kamyonların plaka ve özelliklerini mahkemeye bildirmediği, ticari defterlerini de ibraz etmediği, davanın kanıtlanamadığı gerekçesiyle dava reddedilmiş, karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının ne miktar iş bedeline hak kazandığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece taraflar arasında bedelin saat/TL olarak kararlaştırıldığı kabul edildiğine göre, iş bedelinin hesaplanabilmesi için öncelikle davacının iş makineleri ile kaç saat çalıştığının belirlenmesi gerekir. Davalılar davacının ... model ekskavatörle 706,1 saat, ... model ekskavatörle 436 saat olmak üzere toplam 1142,1 saat çalışma yaptığını kabul etmiştir.

Bu miktarın üzerinde çalışma yapıldığını ispat yükü davacıdadır. Davacı, davalıların kabulünde olan miktarın dışındaki çalışmaları yazılı belgeyle kanıtlayamamış ise de kübaj hesabı ve metraj bilgilerinden yola çıkılarak ve bayındırlık bakanlığı birim fiyat tarifleri ve analizlerinden yararlanılarak kaç saat çalışma yapıldığının tespiti teknik olarak mümkündür. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Rapor bu haliyle hüküm tesisine yetersizdir.

O halde mahkemece yapılacak iş, dosyaya rapor verenlerin dışında konusunda uzman ve deneyimli iki harita kadastro mühendisi ve bir inşaat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılarak davacı tarafından kaç metreküp hafriyat yapıldığını belirlemek, belirlenen miktar ile tarafların dayandıkları tespit raporları arasında fark olması halinde bu farkın nereden kaynaklandığını açıklığa kavuşturmak, hafriyat miktarı belirlendikten sonra işin ... ve ...

model ekskavatörlerle yapıldığı kabul edilerek ve bayındırlık birim fiyat tarifleri ile analizlerden de yararlanarak saat hesabına dönüştürmek, dönüşüm yapıldıktan sonra bir saatlik çalışmanın bedelini (birim fiyatı) ve davacının hak kazandığı toplam iş bedelini davalının kabul ettiği miktarlardan az olmamak üzere 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 366. maddesi uyarıca işin yapıldığı tarihlerdeki serbest piyasa rayiçleriyle hesaplamak, serbest piyasa fiyatlarının içinde KDV yer aldığından hesaplanan alacağa mükerrer olacak şekilde ayrıca KDV ilavesi yapmamak, bulunan bedelden kanıtlanan 125.404,00 TL ödemeyi düşerek sonucuna göre karar vermek olmalıdır.