Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/901 K.2014/7240

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat .. ile davalı vekili Avukat .. geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, bakiye iş bedeli alacağının tahsili istemiyle açılmış, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davalı S.. K.. dava dışı S.S. .... Konut Yapı Kooperatifi ile yaptığı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği üstlendiği İzmir ili ... İlçesi .... köyü 3329 ada 1 parsel üzerinde yapacağı A, B,C, D, E, F blokların yapım işini 25.07.2008 tarihli sözleşme ile dava dışı yüklenici R..S..'a vermiş, yüklenici R.. S.. ile davacı C.. A.. arasında 31.07.2008 tarihinde düzenlenen ve davalı kooperatifin de kefil olarak imzaladığı sözleşme ile işin yapımı R..

S.. tarafından davacıya bırakılmış, daha sonra yüklenici R.. S..'un yaptığı işlerin bedeli ödenip, tasfiyesi yapılmıştır. Davacı yüklenici C.. A.. ile davalı iş sahibi S..

K.. arasında düzenlenen 01.08.2009 tarihli sözleşme ile; söz konusu blokların anahtar teslimi götürü bedel olarak yapılması, 3 + 1 daireler için daire başına 75.000,00 TL, 2 + 1 daireler için ise 60.000,00 TL iş bedeli ödenmesi, iş bedeline KDV eklenmesi, sözleşmenin 500.000,00 TL ile sınırlandırılıp, feshedilmedikçe yenilenmesi, inşaatın 36 ay içinde bitirilmesi, hakedişlerin hesabında Bayındırlık Bakanlığı Puanlama Sisteminin uygulanması, ancak temelin özelliği nedeniyle temel + bodrum tabliyesinin bitmiş inşaatın %20'si olarak kabul edilmesi,

%3 stopaj beyan edilmesi ve hazır beton imalatlarının kooperatifçe yaptırılarak hakediş bedelinden düşülmesi kararlaştırılmıştır.

Yine davanın tarafları arasında düzenlenen 05.08.2009 tarihli sözleşme ile de söz konusu blokların yapımı, sözleşmenin 200.000,00 TL bedelle sınırlandırılarak feshedilmediği sürece devamı, yüklenicinin inşaat işini maliyet + %15 kâr payı alacak şekilde yapması kararlaştırılmış, kullanılacak malzemelerin ve işçiliğin birim fiyatları ve diğer hususlar ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

Davacı yüklenici C..

A.. işbu dava ile, sözleşme gereği inşaata başlayarak 8 katlı B blokun bodrum + 5. katın inşaatını tamamladığını, davalı ve dava dışı arsa sahibi kooperatiflerle yapılan 19.07.2011 tarihli toplantı sonrası tutulan “Tutanak” başlıklı toplantı tutanağı ile bodrum + 4 kat inşaatı için 715.000,00 TL olarak kararlaştırılan 1. hakedişten indirim yapılarak 04.10.2011 tarihli 700.000,00 TL fatura düzenlediklerini, ödeme yapılmayınca 15.12.2011 tarihli ihtarnameyi gönderdiklerini,

davalı kooperatifin faturayı kabul etmesine rağmen mutabakat yapılması gerektiğini bildirmesi üzerine Menemen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/199 D.İş sayılı dosyasında yaptırdıkları tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda davacının 1.110.815,42 TL alacaklı olduğunun belirlendiğini, 19.07.2011 tarihli tutanakta davacıya yapılan ödemelerin 166.171.38 TL olarak görünmesine rağmen, kooperatife üyelik hakkı verileceği söylendiğinden çek ve nakit olarak kooperatife 75.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak üyelik hakkının verilmediğini, bu nedenle davacı ödemesinin 91.171,38 TL olduğunu,

hazır beton için kooperatifin davacı adına 127.697.25TL ödediğini, 6111 sayılı yasa kapsamında davacının SGK'ya ve diğer resmi kurumlara sözleşme gereği ödemesi gereken tutarın 34.000.00 TL olduğunu ve bu borcun yapılandırılarak davalı tarafından ödenmekte olduğundan bu meblağlar düşüldüğünde, davacının davalı taraftan alacağının 857.946,17 TL olduğunu belirterek, bu miktar alacağının dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı kooperatif ise, önceki yüklenici R.. S..'un yaptığı işlerin bedelinin ödendiğini, 01.08.2009 tarihinde davacı ile sözleşme imzalandığını, 05.08.2009 tarihli sözleşmenin ise ilk sözleşmede davacının damga vergisini ödeyememesi üzerine düzenlendiğini, B blok temel betonu, bodrum kat tabliyesi, zemin ve 1.kat tabliyesinin R..

S.. tarafından tamamlandığını, davacının 1. kat tabliyesinden sonra 3. tabliye betonu ve bir kısım tuğla duvar ördüğünü, en son 27.10.2010 tarihinde tabliye betonu döküp sonrasında iş yapmadığını, davacının hazırladığı “1 Nolu Hakediş” belgesini daha sonra kesin hesap çıkarılacağını düşünerek imzaladıklarını, “Tutanak” başlıklı belgeyi ise davacının alacağı ortağa sermayesini gösterme amaçlı hazırladığını belirtmesi nedeniyle imzaladıklarını, davacının düzenlediği faturada 20 daire yapıldığı belirtilmesine rağmen tuğla duvarları örülmemiş 12 daire yapıldığını,

inşaatın durumunun tespiti amacıyla Menemen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/165 D.İş sayılı dosyasından tespit yaptırdıklarını, davacının fatura tebliği üzerine 21.12.2011 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiklerini, 6111 sayılı Kanun gereği yapılandırılan vergi ve sigorta borçlarını davacı alacağına mahsuben ödediklerini, davacıya nakit olarak da 18.000,00 TL civarında ödeme yaptıklarını, 75.000,00 TL davacı ödemesinin 8 daire karşılığı kooperatif üyeliği için peşinat ödemesi olarak yapıldığını, davacının şantiye binası yapım bedeli olarak 14.969,00 TL istemesine rağmen şantiye binasının R..S.. tarafından yapıldığını,

sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece taraflar arasındaki geçerli sözleşmenin 01.08.2009 tarihli sözleşme olduğu kabul edilip, 04.12.2012 tarihli asıl ve 11.12.2012 tarihli ek bilirkişi raporları esas alınarak, 19.07.2011 tarihi itibariyle davacıya ödenmesi gereken bedelin 154.124,17 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı ile davalı arasında düzenlenen tarihsiz “1 Nolu Hakediş” ile B blokta 16 dairenin kabası bitmiş hali esas alınarak, 01.08.2009 tarihli sözleşmede belirtilen yönteme uygun olarak hesaplama yapılarak, davacının iş bedeli bulunup, %18 KDV eklenerek, kooperatif tarafından hazır betona ödenen bedel düşülüp, bundan %3 stopaj kesintisi yapılmak suretiyle davacı alacağı 715.142,00 TL olarak hesaplanmış, 15.142,00 TL iskonto yapılarak davacının hakediş bedeli 700.000,00 TL olarak kabul edilmiştir.

Sonrasında dava dışı arsa sahibi S.S. Ulugün Konut Yapı Kooperatifi, davalı iş sahibi S.S....... Konut Yapı Kooperatifi, davacı yüklenici C.. A.. ile son yüklenici .....İnşaat Ltd.Şti arasında düzenlenen 19.07.2011 tarihli “Tutanak” ile; yüklenici C..

A.. tarafından bugüne kadar yapılan imalatların hakedişinin inşaatta mevcut malzemeler hariç KDV dahil 700.000,00 TL olarak karşılıklı mutabakata varıldığı kararlaştırılmış, davacı tarafından davalı adına 04.10.2011 tarihli 13548 nolu 700.000,00 TL bedelli fatura düzenlenmiştir. Ayrıca, sadece davalı kooperatifin imzasının bulunduğu tarihsiz “İbraname ve Yer Teslim Tutanağı” başlıklı belgede ise; yüklenici C..

A.. tarafından şimdiye kadar yapılan imalatlarla ilgili olarak 1 nolu hakediş ve 13548 seri nolu faturanın düzenlendiği, götürü bedelli yaptırılan işlerle ilgili olarak bu fatura bedeli dışında kooperatifin C.. A..'a başka borcu bulunmadığı, hak ve alacak kalmadığı, C.. A.. tarafından kooperatife inşaatın yer tesliminin yapıldığı, inşaat mahallinde C.. A..'a ait malzeme, araç ve gereç kalmadığı belirtilmiştir.

Davacı ile davalı arasında düzenlenen 02.01.2010 tarihli “Çek İade ve Üyelik Ödeme Protokolü” ile de; yüklenici C.. A.. tarafından kooperatife iki adet 20.000,00 TL çek ve 35.000,00 TL nakit ödeme olmak üzere 75.000,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin 8 daire üyelik hissesi peşinatı olarak kabul edildiği, sonraki ödemelerin ise yüklenicinin yapacağı inşaat bedelinden hakediş düzenlendikçe mahsup edileceği kararlaştırılmıştır.

Davacı tarafından Menemen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/199 D.İş sayılı dosyasından yaptırılan tespitte, inşaatın seviyesi ve durumu belirlenerek, yüklenicinin B blokta yaptığı inşaatların bedeli 926.400,00 TL ve şantiye binanısın değeri 14.969,00 TL olmak üzere toplam davacı alacağı KDV ilavesiyle 1.110.815,42 TL olarak belirlenmiştir.

Davalı tarafından Menemen Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/165 D.İş sayılı dosyasında yaptırılan tespitte ise inşaatın seviyesi ve durumu belirlenmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu ve ek raporunda davacının yaptığı 2, 3, 4.katların kaba işleri ve örülen duvarların 12 daire olarak kabul edilerek, KDV dahil iş bedelinin 339.840,00 TL olarak belirlenip, bundan 127.697,25 TL hazır beton bedeli, 18.462,55 TL davalı ödemesi, 39.556,03 TL kooperatifçe SGK 'ya ödenen bedel düşüldükten sonra davacı alacağı 154.124,17 TL olarak hesaplanmış ve mahkemece bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme anahtar teslimi götürü bedel olarak kararlaştırılmış, temel + bodrum tabliyesi maliyetinin nasıl hesaplanacağı açıklanıp, daire bedelleri belirlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 1 nolu hakediş raporu, davacıya yapılan ödemeler, nama yapılan ödemeler ve diğer kesintilerden sonra davacının 700.000,00 TL alacağı kaldığı saptanmış ve 19.07.2011 tarihli mutabakat tutanağı ile bu miktar konusunda taraflar arasında mutabakata varılmıştır.

Daha sonrasında da davacının işe devam ettiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar sonraki yüklenici .....İnşaat Ltd.Şti ile kooperatif arasında 16.07.2011 tarihinde sözleşme imzalanmış gibi görünse de, davalı kooperatif vekilinin 13.04.2012 tarihli dilekçesinde, davacı şantiyeyi terketmediğinden sözleşmenin yürürlüğe girmediği ve 22.01.2012 tarihinde ..... İnşaat Ltd.Şti ile sözleşme yapılabildiği belirtilmiştir.

Nitekim, kooperatifçe davacının sözleşmesi de 21.12.2011 tarihinde feshedilmiş, taraflarca bu tarihten sonra yaptırılan tespitlerde ise inşaat seviyesi saptanmıştır. Bu haliyle, davacının 19.07.2011 tarihi itibariyle 700.000,00 TL hakediş alacağı bulunduğu kabul edilerek, bu tarihten itibaren fesih tarihine kadar yüklenici tarafından yapılan imalatın, tarafların yaptırdığı tespitlerdeki seviyeler gözetilerek,

01.08.2008 tarihli sözleşmede belirlenen daire imâlat bedeline göre fiziki oranı uygulanmak suretiyle bulunacak bedelinin, önceki imâlatlar için taraflarca belirlenen imâlat bedeli olan 700.000,00 TL ye eklenerek davacının hakediş alacağı saptanmalı, bundan yukarıda saptanan 19.07.2011 ile fesih tarihi arasındaki imâlat bedelinin stopajı ile davacının aldığını kabul ettiği 18.462,55 TL ve davacı namına davalı tarafından yapılan 39.556,03 TL SGK ödemeleri düşülmeli, davacı tarafça,

taraflar arasında imzalanan 01.02.2010 tarihli tutanağa istinaden davacıya tahsis edilecek 8 adet kooperatif üyeliğinin peşinatı olarak kabul edilen davalı kooperatif adına 75.000,00 TL ödeme yapıldığı

halde üyelik tahsislerinin yapılmadığı ileri sürüldüğünden bu husus da araştırılıp, söz konusu 75.000,00 TL'nin davacı alacağına katılıp katılmaması gerektiği de değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.