Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/1070 K.2015/5629

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı davasında davalı ile aralarında düzenlenen 04.10.2011 tarihli sözleşme ile Adana Hava Limanı FG-AG sistemleri revizyonu yapım işini üstlendiğini, işi tamamladığını, düzenlenen 1 no'lu kesin hakedişte menhol yüksekliklerinin 3 metreden düşük olması ve buna bağlı sebeplerle 23.234,57 TL kesinti yapıldığını, bu nedenle düzenlenen hakedişi itirazi kayıtla imzaladığını, bundan başka sözleşme, proje ve şartnamede yer almayan 408 mt kablo tavası temini ve tesisini de yaptığını, bunların 26.195,30 TL olan bedelinin ödenmediğini belirterek haksız kesilen 23.234,57 TL ile fazla imalat bedeli 26.198,30 TL'nın davalıdan tahsilini talep etmiş,

davalı savunmasında hakedişten yapılan kesintinin yasal olduğunu ayrıca hakedişe usulüne uygun itirazda bulunulmadığını, fazla imalatın bedelinin de sözleşme ve şartname hükümlerine göre talep edilemeyeceğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece bilirkişiden alınan rapor dikkate alınarak hakedişe sözleşme eki olan şartnameye göre usulüne uygun itirazda bulunulmadığından 23.324,57 TL'lik talebin reddine,

sözleşme dışı imalatların da yapılması zorunlu ve davalı iş sahibinin yararına olması nedeniyle 818 sayılı BK'nın 413. maddesine göre yapıldığı yıl rayiç değerlerine göre hesaplanan 20.956,24 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan sözleşmenin 8.2.1 maddesinde sözleşme ekleri sayılmış olup sayılan ekler arasında Yapım İşleri Genel Şartnamesi de bulunmaktadır.

Bu şartname 6100 sayılı HMK'nın 197. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Anılan Şartnamenin 21. maddesinde götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalması halinde %10 fazla imalatın sözleşme fiyatlarıyla yaptırılacağı hükmü bulunmaktadır. Bu nedenle sözleşme dışı imalatlar yönünden inceleme yapılırken sözleşmenin ilgili hükümleri ile şartname hükümlerinin dikkate alınması zorunludur.Yapılacak incelemede %10'u aşan imalatın tespiti halinde ise bedelinin sözleşme ve işin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 413 vd. maddeleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle belirlenmesi gerekir.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda sözleşme eki olan YİGŞ hükümleri tartışılmaksızın, tespiti yapılan imalatların bedellerinin vekaletsiz iş görme kapsamında ödenmesi gerektiği belirtilerek hesaplama yapılmış, bu hesaplamada belirlenen imalatların tüm işe oranı da hesaplanmamıştır. Bu haliyle hükme esas alınan raporun az yukarıda açıklanan ilkelere uygun olmadığı açıktır.

Mahkemece yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak ek rapor ile öncelikle sözleşme kapsamında yapımı gereken imalatların yapılıp yapılmadığının saptanması, bundan sonra %10 oranda yapıldığı belirtilen imalatların denetime açık bir şekilde belirlenip bedellerinin sözleşme fiyatlarıyla hesaplattırılması,

aşan oranda imalat yapılmış olması halinde bedellerinin sözleşme tarihinde yürülükte olan 818 sayılı BK'nın 413 vd. maddeleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplattırılıp sonucuna göre karar verilmesinden ibaret iken eksik inceleme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozulması gerekmiştir.