Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/1467 K.2015/5320

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanı reddine dair verilen hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı iş sahibi, DSİ 9. Bölge Müdürlüğü'ne ait bina ve tesislerin güçlendirmeye esas proje yapım işininin davalıya ihale edildiğini, 31.12.2008 tarihinde sözleşme imzaladıklarını, gerek proje onayının gecikmesi, gerekse yüklenicinin başvurusu dikkate alınarak 270 takvim günü süre uzatımı verilmesine rağmen yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, ihtarnameden de sonuç alınmmaması nedeniyle sözleşmenin feshedilip teminatın irat kaydedildiğini, 17l.12.2012 tarihli hakediş raporunda yüklenicinin 57.761,00 TL iş bedeli, 13.627,68 TL gecikme cezası,

1.618,96 TL teminat farkı borcu olmak üzere toplam 73.008,60 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, davalı vekili ise cevap dilekçesinde, davaya konu işin geciktirilmesinde davalı idarece, işin iki katına çıkartılmasının sebep olduğunu, kurumun isteği doğrultusunda hakedişler düzenlenerek müvekkiline ödendiğini, işin %80 oranında tamamlandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yer tesliminin 07.01.2009 tarihinde yapıldığı, idare tarafından projelendirilen alanın ihale edilen miktarın iki katına çıkartılması nedeniyle süre uzatımı verilip işin %75 oranında tamamlandıktan sonra bölgenin deprem riski olması sebebiyle idari binanın yeniden tasarlanması için projelerin yeniden düzenlenmesinin istenildiği, sözleşmeden önce idarece yeterli etüdlerde bulunulmayıp, mahallinde ve amaca uygun proje tanziminde beklenen özenin gösterilmediği, bunun sonucu olarak da projenin gecikmesinde davalının bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davacı tarafından irat kaydedilen teminat bedelinin davalıya iadesine karar verilmiş, hüküm davacı işsahibi vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle sözleşme konusu işin iki misli artış olmasına, davacının iş bedelinde değişiklik yapmadan süre uzatımlarıyla işin yapılmasını istemekte ve davalının da verilen süre uzatımlarına rağmen işi tamamlamayı kabul etmesine karşın işin tamamlanamamasında kusurlu oldukları, bu nedenle tarfların ortak kusurlu olduklarının kabul edilmesinin gerekmesine göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde edüzenlenen "eser" sözleşmesi bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı işsahibi, davalı ise yüklenicidir. İşin konusu işsahibine ait bina ve tesislerin proje yapımı işidir. Sözleşme götürü bedelle aktedilmiştir. Davacı işsahibi tarafından fazla ödemenin iadesini istenildiğinden yüklenicinin hakettiği işbedelinin hesaplanması gerekir.

Bu durumda sözleşme kapsamında yapılan işlerin sözleşme fiyatlarıyla, sözleşme dışı işlerin ise BK.nun vekaletsiz iş görmeye ilişkin hükümleri uygulanmalıdır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme götürü bedelle düzenlendiğine göre, BK'nın 365. maddesi uyarınca sözleşme kapsamındaki işlerin fiziki gerçekleşme oranının sözleşme fiyatına uygulanarak yüklenicinin hakedişi bulunmalı, buna fazla yapılan imalatın BK'nın 413. maddesi uyarınca yapıldığı tarihteki piyasa fiyatına göre hesaplanıp ilavesiyle,böylece bulunacak davalı alacağından iş sahibinin ödeme toplamı mahsup edilerek varsa fazla ödemesinin hesaplanarak hüküm altına alınması gerekmektedir.

Öte yandan, davalı yüklenici tarafından usulüne uygun ve harcı yatırılmış bir dava bulunmadığı halde teminat mektubunun iadesine karar verilmesi de bozma nedenidir. Mahkemece eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, kararın bozulması uygun bulunmuştur.