Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/1583 K.2015/2100

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece davanın davalı ... İdaresi yönünden husumet (taraf sıfatı) yokluğu ve zamanaşımı nedeniyle reddine, davalı ... Bakanlığı yönünden zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında, davalı ... Müdürlüğü ile aralarında düzenlenen sözleşme ile ... İnşaatı İşini üstlendiğini, düzenlenen 1 nolu hakedişin ... Müdürlüğü'ne gönderilip ödemenin ...

Müdürlüğü'nce yapıldığını, 20.12.2000 tarihinde düzenlenen 40.000,00 TL'lik 2 nolu hakedişinde ... müdürlüğüne gönderildiğini, ödenek yetersizliği gerekçesi ile 20.000,00 TL'sinin ödendiğini, bunun üzerine 20.12.2000 tarihli 20.000,00 TL'lik fatura ile ...ye başvurmasına rağmen bedelin ödenmediğini, bundan sonra 05.02.2002 tarihli Bakanlık oluru ile işin yapımını dava dışı ...'ye 2 nolu hakedişten kaynaklanan alacağını saklı tutarak devrettiğini,

iki yıl önce kesinleşen ve tahakkuka bağlanan 2 nolu hakedişten kaynaklanan 20.000,00 TL alacağının ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 4.000,00 TL'nin faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Kural olarak borç ilişkisi kimler arasında meydana gelmişse, alacaklılık ve borçluluk sıfatları da bu kişilere ait olup, bunun doğal sonucu olarak, borçlu kime karşı ifa yükümü altına girmişse, alacak hakkı da o kişiye aittir. Alacaklının, alacağını üçüncü bir kişiye devretmesi mümkün olup, alacağın temliki, alacağı devreden alacaklı ile devralan kişi arasında yapılacak yazılı bir sözleşme ile meydana gelir.

Alacağın temlikinde alacaklı, halen sahip olduğu bir hakkını devredebileceği gibi, henüz mevcut olmayan, müstakbel bir alacağını da devredebilir. Böylece, temlik akdi yapılır yapılmaz alacak, alacağa bağlı olan bütün imtiyazlar ve fer'i haklarla beraber devralana geçmektedir.

(818 sayılı B.K.'nın 168/1, 6098 sayılı TBK 189. maddesi) Bu sebeple gerek, işleyip de eski alacaklı tarafından tahsil edilmemiş, gerekse, işlemekte olan tüm fer'i hak ve alacaklar yeni alacaklıya ait olmaktadır. Temlik eden kişinin, temlikle birlikte borçlu ile hukuki ilişkisi kesildiğinden, alacağın tahsilinin dava ve talep hakkının da, onun maliki durumuna geçmiş olan, temellük edene geçmesi, alacağın temlikinin doğal bir sonucudur.

Kural olarak alacağın temlikinde borçlunun hukuki durumunda herhangi bir değişiklik olmamakta, sadece muhatap olacağı kişi (alacaklı) değişmektedir. Dava ve temlik tarihi itibarıyla uygulanması gereken 818 sayılı B.K.'nın 167/1. maddesinde de (6098 sayılıTBK 188.md), borçlunun temlik edene karşı haiz olduğu def'ileri, temellük edene karşı da ileri sürebileceği belirtilmekle alacağın, temlik sırasındaki durumu ile yeni alacaklıya geçeceği ifade edilmektedir.

Somut olayda davacının 04.03.2002 tarihli temlikname ile sözleşmeden doğan tüm hak ve alacaklarını herhangi bir istisnaya yer vermeksizin dava dışı ...'ne devrettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının aktif davacı sıfatının kalmayacağı açıktır. Mahkemece davanın, davacının aktif davacı sıfatı bulunmadığından reddi ile ret sebebi her iki davalı açısından aynı olduğundan vekâlet ücretinin de tek olacak şekilde karar vermesi gerekirken hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek davanın zaman aşımı ve pasif husumet yokluğu gerekçesi ile reddine karar verilip her iki davalı için ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.