Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/3218 K.2015/5367

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı 2A Mühendislik San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kabule zorlanamayacak derecede ayıplı araç LPG sistemi takıldığı iddiasıyla imalâtın sökülüp kaldırılarak ödenen bedelin iadesi ve tazminat istemine ilişkin olup, mahkemenin; davanın kısmen kabulüyle eserin sökülerek ödenen bedelini idesi için alacak ile doğan zarara ilişkin tazminata hükmedilmesine dair kararı davalı 2-A Mühendislik San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, kabule zorlanamayacak derecede ayıplı araç LPG sistemi takıldığı iddiasıyla imalâtın sökülüp kaldırılarak ödenen bedelin iadesi ve tazminat isteminde bulunmuş, temyiz eden davalı, araçta meydana gelen arızaların takılan LPG kitinden veya montajdan kaynaklanmadığını, sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuş mahkemece temyiz eden davalı bakımından davanın kısmen kabulü ile davacının aracına takılan LPG sisteminin ücretsiz olarak sökülerek eski hale getirilmesine, LPG bedeli olarak ödenen 1.600,00 TL alacağın ve doğan zarara ilişkin 3.697,80 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Tüketici mahkemesi sıfatıyla görülen dava, dairemizin bozma kararı üzerine asliye hukuk mahkemesi tarafından görülüp incelenmiş ancak harç tamamlatılmaksızın esas hakkında karar verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Değer tâyini mümkün olan hallerde dâva dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse dâvacıya tespit ettirilir.

Tespitten kaçınma halinde, dâva dilekçesi muameleye konmaz (16/3. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). Harçlar Kanunu 28. maddeye göre (1) sayılı tarifede yazılı nispî karar ve ilam harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.).

Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dâva dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça dâvaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.).

Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Bu kurallar ışığında somut olaya gelindiğinde; davacı Tüketici mahkemesine dava açtığı için tüketici olduğu varsayımıyla harç yatırmamış ise de tüketici olmadığı kabul edilerek dosyanın gönderildiği asliye hukuk mahkemesinde harç muafiyeti söz konusu olmadığından harç yatırması zorunludur. Yatırılması gerekli peşin harçlar yatırılmaksızın davanın görülmesi mümkün değildir. Bu durumda mahkemece harcın tamamlanması için davacı tarafa süre verilmeli, süresi içinde harç yatırılmaz ise dosya işlemden kaldırılmalı, harç eksikliği tamamlanır ise dava esastan incelenmelidir. Harç eksiği tamamlanmadan esastan inceleme yapılıp karar verilmesi doğru olmadığından sair hususlar incelenmeksin hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.