Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/3226 K.2016/1692

Vek.Av. ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukatı ... geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Davacı, yanlar arasında düzenlenen 30/04/2012 tarihli sözleşme uyarınca davalının kendilerine ait kamyona hidroacar marka 60T2 model vinç satış ve montajı yaptığını, ancak ilk kullanımında vincin üzerinde çatlaklar meydana geldiğini ileri sürerek, ödenen 155.200,00 TL iş bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiş; davalı davanın reddini istemiş; mahkemece yapılan yargılama sonucunda makinedeki hasarların malzeme yorgunluğuna bağlı olduğu, davalının ikinci el makineyi alırken bu durumu tacir olması nedeni ile öngörmesi gerektiği, davalının ikinci el makinedeki satım ve eser sözleşmesi kapsamında yaptığı onarımların hatalı olduğuna dair davacı iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davalı yüklenici, davacı iş sahibine ait kamyona hidroacar marka ve ...model ikinci el vinç satış, montaj ve revizyonu işini üstlenmiş, yanlar arasında 30/04/2012 tarihli sözleşme düzenlenmiştir. Davalı sözleşme uyarınca işe başlamış, gerekli imalâtı yaparak sözleşme konusu vinci davacı iş sahibine teslim etmiştir. Yani edimin ifası gerçekleşmiştir.

Uyuşmazlık sözleşme konusu vinçteki gizli ayıplarla ilgili olup, ayıbın eserin reddini gerektirir nitelikte olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak

./.. s.2

...

gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacını karşılamasını arzu eder. Şayet ısmarlanan eser iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imâl edilmelidir. Aksi halde eser ayıplıdır ve yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluğu ortaya çıkar.

Bir tanımlama yapmak gerekirse; yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluk borcu, yüklenicinin eseri teslim borcunun tamamlayıcısı olarak, meydana getirdiği eserde ortaya çıkan ayıp ve eksiklikleri üstlenme borcudur. Bu gibi durumlarda eserde dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken niteliklerin yokluğu sözkonusudur.

Yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuç borcundan doğan iş sahibinin hakları, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Yasası'nın 360. maddesinde gösterilmiştir. Bunlar ayıbın varlığına göre, eserdeki ayıpların giderilmesini talep, ayıplı eserden ötürü ücretten indirimi istemek ve eseri kabulden kaçınmaktır.

818 sayılı Borçlar Yasası'nın 360/1. maddesi uyarınca yapılan şey iş sahibinin kullanamayacağı ve nısfet kaidesine göre kabule icbar edilemeyeceği derecede kusurlu veya mukavale şartlarına aykırı olursa, iş sahibi o şeyi kabulden imtina edebilir. İş sahibinin yasanın bu hükmünden yararlanılabilmesi için teslim edilen eserin benzeri imalâtlarda bulunan değer ve kalitede olmaması, bu yüzden de iş sahibinin eserden beklediği amacı karşılamaması gerekir.

Eseri kabulden kaçınma hakkı (sözleşmenin feshi) eseri teslim almadan kaçınma şeklinde kullanılabileceği gibi eğer ayıplar teslimden sonra kullanmayla ortaya çıkıyorsa zamanaşımı süresi içerisinde bunların öğrenilmesiyle de kullanılabilir.

İş sahibinin sözleşmenin feshi hakkını kullanması ile sözleşme geriye etkili olarak ortadan kalkar ve taraflar fesihten önce edimde bulunmuşlarsa bunların iadesini isteyebilirler (BK md. 108/1).

Açıklanan olgular gözönünde bulundurularak somut olaya dönülürse; davalı yüklenici davacı iş sahibine ait kamyona hidroacar marka ve 60T2 model ikinci el vinç satış, montaj ve revizyonu işini üstlenmiş, gerekli imalâtı yaparak vinci teslim etmiştir. Yanlar arasında düzenlenen 30/04/2012 tarihli sözleşmeye göre iş bedeli 220.000,00 TL + KDV olup bu bedelden iş sahibi tarafından getirilen kamyon bedelinin düşüleceği kararlaştırılmıştır.

Davacı iş sahibi tarafından davalıya 155.200,00 TL ödenmiştir. Davacı, vincin ayıplı olması nedeniyle ödenen bu bedelin davalıdan tahsilini istemiş, mahkemece davalının sözleşme kapsamında yaptığı imalât ve onarımların hatalı olduğuna dair davacı iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa dava konusu vinç üzerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 08/04/2014 tarihli bilirkişi raporu ile, bu raporu doğrulayan 25/07/2014 tarihli ikinci bilirkişi raporunda, sözleşme konusu vinç üzerinde malzeme yorulmasından kaynaklanan çatlaklar meydana geldiği, bu çatlakların iş güvenliği yönünden tehlikeli olduğu ve çok ciddi kazalara neden olabileceği, bu çatlakların gizli ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Sözleşmenin 11. maddesinde vincin kullanım hataları

... hariç 2 yıl garanti süresi öngörülmesi ve 2 yıllık garanti süresi içerisinde gizli ayıbın ortaya çıkması nedeniyle davacı iş sahibinin akitten dönerek verdiği parayı talep etmekte haklı olduğundan davanın kabulü gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. O halde mahkemece yapılması gereken iş, ayıplı vincin davalıya iadesi koşuluyla ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar vermekten ibaret olmalıdır. Açıklanan olgular gözden uzak tutularak hatalı değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

...