Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/4253 K.2016/3095

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı-birleşen dosya davacısı tarafından duruşma istenmiş ise de davetiye masrafı bulunmadığından duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık, eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmakta olup, yüklenici tarafından açılan asıl davada, sözleşmenin 3. maddesi uyarınca davalıya teminat olarak verilen 01.06.2003 tanzim 01.11.2005 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senedin davalı tarafından haksız olarak ......... İcra Müdürlüğü'nün ..........

Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu ileri sürülerek sözü edilen senetten ve takipten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptâli ve %40 kötüniyet tazminatının tahsili istenmiş, 27.03.2013 tarihli dilekçe ile dava istirdat davasına dönüştürülmüştür.

İş sahibi tarafından açılan birleşen davada ise, davalı yüklenici tarafından imâl ve montajı yapılan makinelerin sözleşmeye aykırı ve ayıplı olması nedeniyle çalışmadığı ve çalıştırılamadığı ileri sürülerek davalı tarafından sözleşmeye uygun şekilde ifanın yapılmasına, davalı ifaya yanaşmazsa eksik ve ayıpların nam ve hesaba tamamlatılması için ifaya izin verilmesine, ayrıca menfi ve müspet zararlarının tespiti ile tazminine karar verilmesi istenmiş, dava dilekçesinde dava değeri 200.000,00 TL olarak gösterilmiştir.

Davacı ..... ve ..... tarihli dilekçelerinde talebini açıklamış, talebinin 170.000,00 TL'lik kısmının ifası talep edilen makinelerin bedeline, 5.000,00 TL'sinin fazladan istihdam edilen işçiler için ödenen bedele, 4.000,00 TL'sinin üretimi devam ettirmek için alınan araç ve gereçlere yapılan masraflara, 4.000,00 TL'sinin fazla enerji sarfından doğan zararlara, 2.000,00 TL'sinin iptâl edilen siparişlerden doğan zararlara, 15.000,00 TL'sinin de gecikme nedeniyle oluşan üretim ve kâr kaybı zararlarına ilişkin olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece asıl davada davanın kabulüne, takip dayanağı bonodan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine, icra takip dosyasına ödenen 50.000,00 TL'nin 09.10.2008 dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, %40 oranında 20.000,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline; birleşen davada ise davanın kısmen kabulüne, 56.000,00 TL ayıpların giderilme bedeli, 5.000,00 TL fazladan istihdam edilen işçilere ödenen ücret, 675,00 TL fazla sarfedilen enerji gideri, 15.000,00 TL kâr kaybı olmak üzere toplam 76.675,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında tarihsiz olarak düzenlenen sözleşmede arka fon panel hattı ve tabla raf üretim hattının anlaşılan teknik özelliklerde imâl ve teslimi kararlaştırılmış, sözleşmede işin toplam bedelinin KDV hariç 170.000,00 TL olduğu belirtilerek ödeme planına bağlanmış, 20.000,00 TL'lik nakit ödemenin ve 6 x 5.000,00 = 30.000,00 TL'lik çekin teminat senedi karşılığı ödeneceği belirtilmiştir.

Sözleşmenin 3. maddesi hükmü uyarınca davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici tarafından davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibine 50.000,00 TL tutarında teminat senedi verildiği çekişmeli değildir. Sözleşmede 50.000,00 TL'lik ödemenin teminat senedi karşılığı yapılmasının kararlaştırılması bu senedin avans teminat senedi olduğu şeklinde kabul edilemez.

Zira sözleşmede açıkça verilen teminat senedinin avans teminat senedi olduğuna dair bir açıklama olmadığı gibi 50.000,00 TL'lik avans tutarında imalât yapıldıktan sonra da bu senedin iade koşullarının oluştuğu ileri sürülerek iadesi istenmemiştir. Bu hali ile sözü edilen teminat senedinin sözleşmenin teminatı olarak verildiğinin kabulü gerekir.

Mahkemece birleşen davada davacı iş sahibinin davalı yükleniciden ayıpların giderilme bedeli olarak 56.000,00 TL, fazladan istihdam edilen işçilere ödenen ücret nedeniyle 5.000,00 TL, fazla sarfedilen enerjiden dolayı 675,00 TL ve uğranılan kâr ve kazanç kayıplarından dolayı da 15.000,00 TL olmak üzere toplam 76.675,00 TL alacaklı olduğu saptandığına göre davalı-birleşen davada davacı iş sahibi bu alacaklar sebebiyle sözü edilen 50.000,00 TL miktarındaki teminat senedini icra takibine koymakta haklıdır.

Mahkemece asıl davanın bu nedenle reddi gerekirken teminat senedini takibe koymakta davalı-birleşen davada davacı iş sahibi haksız ve kötüniyetli kabul edilerek asıl davanın kabulü ile ödenen bedelin istirdadına ve davalı iş sahibinin kötüniyet tazminatıyla mahkumiyetine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; asıl davayı tamamen reddetmek, birleşen davada ise saptanan 76.675,00 TL alacaktan takibe konulan ve tahsil edilen teminat senet bedeli 50.000,00 TL'yi mahsup ederek kalan 26.675,00 TL'ye hüküm vermek olmalıdır. Açıklanan nedenlerle kararın taraflar yararına bozulması gerekmiştir.