Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/5044 K.2016/1820

....

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ve ferî müdahil vekili Avukat ... geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın temlikine ilişkin sözleşmenin iptâl edildiğinin tespiti davasıdır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Davacı yüklenici vekili; davalı ile aralarında 25.01.2012 tarihli ..mahallesi içme suyu temini projesinin yapımı için sözleşme imzaladıklarını ve işin yapımı için gerekli olan malzemeleri temin ettikleri şirkete davalının onayı ile alacaklarını ....

Noterliği'nin 30.03.2012 tarih ve 7290 yevmiye nolu temliknamesi ile temlik ettiklerini ve malların teslim edilmemesi üzerine temliknameyi yine ....

Noterliği'nin 24.07.2012 tarihli fesihnamesi ile iptâl ettiklerini ve bunu davalı idareye 01.11.2012 tarihli ihtarname ile bildirdiklerini ancak davalı idarenin bu feshi kabul etmediğini bildirerek temliknamenin feshinin tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili, temlikten sonra ....sayılı dosyasından haciz ihbarnamesi gönderildiğini ve bunun üzerine temlik alana ödeme yaptıklarını savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dava ve ıslah tarihinde yürürlüğe girmiş bulunan 6100 sayılı HMK'nın 106. maddesinde tespit davaları düzenlenmiştir. Sözü edilen maddenin birinci fıkrasında; tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesinin talep edilebileceği, ikinci fıkrasında ise; tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı ./.. s.2 ....

açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerektiği belirtilmiştir. Aynı Yasa'nın 114/1-h maddesinde de; davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması gerektiği dava şartları arasında sayılmıştır. Bu husus olumlu bir dava şartı olup, varlığının mahkemece re'sen araştırılması gerekir. Hukuki yararın varlığı için öncelikle davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel (halihazır) ve ciddi bir tehditle karşı karşıya olması gerekir (... Karar).

Şayet davacı, açacağı bir eda davasında iddia olarak ya da aleyhine açılan bir davada savunma olarak ileri sürebileceği hususları tespit davasıyla ileri sürmüşse korunmaya değer güncel bir hukuki yararının varlığından bahsedilemez. Tespit davaları ise ancak, korunmaya değer güncel bir hukuki yararın bulunması ya da eda davasının açılamayacağı hallerde açılabilir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı tarafın 09.06.2014 tarihli dilekçesiyle ihale bedelinin iadesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... sayısında eda davasının açıldığı anlaşılmaktadır. Eda davasının açılmış olması nedeniyle davacının eldeki bu davayı açmakta korunmaya değer hukuki bir yararı olmadığından davanın tümden reddine karar vermek gerekirken başka gerekçe ile hüküm tesisi doğru olmamış, açıklanan gerekçeyle kararın bozulması gerekmiş ise de; mahkemece, Kanun'un olaya uygulanmasında hataya düşülmüş olması ve gösterilen gerekçenin doğru olmaması, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/VII. ve son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

....