Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/5135 K.2016/1992

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-birleşen dosya davalısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmıştır.

Asıl davada, dava dışı arsa sahibi ... ile imzalanan Finike Noterliği'nin 14.06.2004 tarih sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki tüm hak ve yükümlülüklerin 02.02.2006 tarihli sözleşmeyle, dava dışı ... ile imzalanan Kaş Noterliği'nin 23.02.2006 tarih 1720 sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmelerindeki tüm hak ve yükümlülüklerin de 18.03.2006 tarihli sözleşmeyle davalı ...'e devredildiği, davalı ...'ün de sözleşmeyi devir alan davalının kardeşi ve adi ortağı olduğu,

devirden sonra ise inşaatların ikmalinin devralanlara karşı taşeron olarak üstlenildiği iddia edilerek ileride açılacak eda davasına esas olmak üzere 1.) İnşaatın durumu, sınıfı ve maliyetinin, 2.) Yapılan daire ve dükkanların gerçek değer ve rayiçlerinin, 3.) Kesilmesi gereken faturalar nedeniyle doğacak katma değer vergisi (KDV) ve gelir vergisi (GV) bedellerinin, 4.) Emek ve mesaisine karşılık davacının alması gereken ücretin ayrı ayrı tespiti,

Birleşen davada ise, sözleşme konusu iş nedeniyle davalıya fiilen 781.820,00 TL ödeme yapıldığı, bu rakama SGK'ya ödenecek 11.284,00 TL sigorta primi eklendiğinde toplam ödeme tutarının 793.104,00 TL olacağı, inşaatın 2006 yılı bayındırlık birim fiyatlarıyla maliyet bedelinin 630.555,00 TL olup ödemelerle karşılaştırıldığında 162.549,00 TL fazla ödeme bulunduğu ileri sürülerek ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 40.000,00 TL alacağın 31.07.2007 ihtar tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsili istenmiş, ıslahla talep 25.244,40 TL artırılarak 65.244,40 TL'ye çıkarılmış,

Mahkemece, asıl davada (1) ve (2) nolu taleplerin kabulüne, (3) ve (4) nolu taleplerin reddine, birleşen davanın ise ıslah edilmiş haliyle kabulüne karar verilmiş, karar, asıl davanın davacısı/birleşen davanın davalısı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle asıl davada 17.08.2007 olan dava tarihinin karar başlığında 04.09.2007 olarak yazılması maddi hataya dayalı olup mahkemesince her zaman düzeltilebileceğine göre davacı/birleşen davada davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davacı/birleşen davada davalı ...'un, dava dışı arsa sahipleri ile imzaladığı kat karşılığı inşaat sözleşmelerindeki hak ve yükümlülükleri davalı/ birleşen davada davacı ... ve ...'e devrettiği, devirden sonra ise inşaatların ikmal işini devralanlara karşı taşeron olarak üstlendiği taraflar arasında çekişmeli değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ...'un ne miktar iş bedeline hak kazandığı, ödemelerle mukayese edildiğinde fazla ödeme bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan 02.02.2006 ve 18.03.2006 tarihli sözleşmelerin 3. maddesinde inşaatın yapım şartları düzenlenmiştir.

Bu madde hükmüne göre, inşaatın tüm yapım finansmanı (ruhsat, çeşitli harç giderleri, ssk primi, vergiler, inşaat ve işçilik bedelleri) ... tarafından karşılanacak, ... inşaatın tüm projelerini tamamlayacak ve bina temel kazısını bitirecek, bu aşamaya kadarki tüm masraflar karşılığında ...'a 118 ada 129 parseldeki inşaat için 31.000,00 TL, aynı ada 138 parseldeki inşaat için 8.000,00 TL ödenecektir.

Sözleşmelerde bu aşamaya kadar olan işlerin bedeli götürü olarak kararlaştırılmış, bu aşamadan sonraki işlerin bedelinin ne olacağı, bedelin nasıl ve ne şekilde hesaplanacağı konusunda ise bir hükme yer verilmemiştir.

Davacı/birleşen davada davalı işin % 50'sinin 2006 yılında, % 50'sinin 2007 yılında yapıldığını belirtmiş, ancak hesaplamanın 2007 yılı bayındırlık birim fiyatlarıyla yapılması gerektiğini iddia etmiş, davalı/birleşen davada davacılar ise hesaplamanın 2006 yılı bayındırlık birim fiyatlarıyla yapılması gerektiğini savunmuşlardır. Taraf iradeleri hesaplamanın bayındırlık birim fiyatlarıyla yapılması konusunda uyuşmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, inşaatın % 63'lük kısmının 2006 yılında, % 37'lik kısmının 2007 yılında yapıldığı kabul edilerek inşaatın yapım maliyet bedeli müteahhit kârı, genel giderler ve KDV hariç yapıldıkları yılın bayındırlık birim fiyatlarıyla 587.796,00 TL olarak hesaplanmış, sonra bu tutara % 10 oranında 58.779,60 TL müteahhit kârı eklenerek toplam maliyet bedeli genel giderler ve KDV hariç 646.575,60 TL olarak belirlenmiş, bu tutar da kanıtlanan 711.820,00 TL ödemeden mahsup edilerek fazla ödeme tutarı 65.244,40 TL olarak hesaplanmış, asıl ve birleşen dava bu doğrultuda sonuçlandırılmıştır.

Yanlar arasındaki sözleşmelerde belli aşamaya kadar olan işlerin bedeli götürü olarak kararlaştırıldığından, o aşamadan sonraki işler yönünden de taraf iradeleri bayındırlık birim fiyatlarında birleştiğinden davacı/birleşen davada davalının alacağı (inşaatın maliyet bedeli) hesaplanırken hesaplamanın götürü bedel de dikkate alınarak yapıldıkları yıl bayındırlık birim fiyatlarıyla yapılması gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporlarına karşı, davacı/birleşen davada davalı tarafından, inşaatın maliyet bedeli hesaplanırken müteahhitlik kârının % 25 yerine % 10 olarak alınmasının ve KDV eklenmemesinin doğru olmadığı, projelendirme ücretleri, inşaat ruhsat harçları, SGK prim ödemeleri, yapı denetim ücretleri bayındırlık birim fiyatlarında inşaat maliyetine dahil edilmediklerinden bu bedellerin de inşaat maliyet bedeline eklenmesi gerektiği yönünde itiraz edilmiş, ancak dayanakları gösterilmek suretiyle bu itirazlar karşılanmamıştır.

Bilirkişi raporlarında açıklandığı gibi, bayındırlık birim fiyatlarının içinde %25 brüt müteahhitlik kârı mevcut olup, bu kârın %15'i noter, mukavele, şantiye kurulumu, bekçi, şantiye giderleri, vergi, sgk primi vs giderlere, %10'u da net müteahhit kârına aittir. KDV ise birim fiyatlara dahil değildir.

Taraflar arasındaki sözleşmelere göre inşaatın tüm giderleri davalı/birleşen davada davacı tarafından karşılanacağından, davacı/ birleşen davada davalının alacağı (inşaat maliyet bedeli) hesaplanırken, %10 net kâr yanında %15 genel giderlerin de dikkate alınması gerekir. Bilirkişilerce yapılan inşaat maliyet bedeli hesaplarında %15 genel giderlerin birim fiyattan mahsup edilerek hesaplamaya katılmaması doğru olmamıştır.

Diğer yandan davacı/birleşen davada davalı tarafından projelendirme ücretleri, inşaat ruhsat harçları, SGK prim ödemeleri ve yapı denetim ücretlerinin Bayındırlık birim fiyatlarında maliyete dahil olmadığı ileri sürülerek bu bedellerin de inşaat maliyet bedeline eklenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Bilirkişilerce anılan kalemlerin Bayındırlık birim fiyatlarında maliyete dahil olup olmadığının açıklığa kavuşturularak ve varsa davacı/birleşen davada davalının maliyete dahil olmayan kalemler için yaptığı harcamaların tutarı belirlenerek alacağına eklenmesi gerekmektedir.

Yine, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1/1. maddesi uyarınca ticari faaliyetler çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler KDV'ye tabi olduğundan ve Bayındırlık birim fiyatlarının içinde KDV yer almadığından KDV'nin de hesaplanıp inşaat maliyet bedeline eklenmesi gerekmektedir.

O halde mahkemece yapılacak iş; hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurullarından ek rapor alarak davacı/birleşen davada davalı ...'un alacağını (inşaat maliyet bedelini) sözleşmelerin 3. maddesini ve bu maddede bir kısım işler için kararlaştırılan götürü bedelleri de dikkate almak suretiyle yapıldıkları 2006 ve 2007 yıllarının Bayındırlık birim fiyatlarıyla müteahhit karlı olarak hesaplamak, birim fiyatlara dahil olmadığı ileri sürülen projelendirme ücretleri, inşaat ruhsat harçları,

SGK prim ödemeleri ve yapı denetim ücretlerinin sözleşmelerde kararlaştırılan kısmi götürü bedele ve Bayındırlık birim fiyatlarına dahil olup olmadığını açıklığa kavuşturarak varsa dahil olmayan kalemler için davacı/birleşen davada davalı tarafından bu kalemler için yapılan harcama tutarını ilgili kurumlardan araştırmak ve dosyaya sunulan delillerden yararlanmak suretiyle belirleyerek inşaat maliyet bedeline katmak, hesaplanan inşaat maliyet bedelinin götürü bedel kapsamında kalan kısmına sözleşmesine göre KDV'nin götürü bedele dahil olması nedeniyle KDV eklememek,

götürü bedeli aşan kısmına ise birim fiyata KDV dahil olmadığından KDV Kanunu'na göre KDV eklemek, bu suretle bulunacak alacaktan kanıtlanan ödemeleri tenzil ederek davacı/birleşen davada davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığını belirlemek ve ulaşılan sonuçlara göre asıl ve birleşen davaları sonuçlandırmak olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.