Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/5368 K.2017/1993

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen davalar eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, asıl dava kesin hakedişten yapılan haksız kesintiler fiyat farkı, işletme proje ve revize fiyat uygulamasından kaynaklanan alacaklarının tahsili, birleşen 2013/444 Esas sayılı dosyadaki dava eksik ödenen aynı hendeğe dönüşen boru bedelinin düşülmesinden doğan alacak ile fiyat farkı işletme projesi ve revize fiyat uygulamasından kaynaklanan alacakların tahsili, birleşen .. ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/20..3 Esas sayılı dosyasındaki dava ise her iki sözleşme nedeniyle haksız olarak yapılan revize fiyat kesintisi alacaklarının tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece davaların birleştirilerek yapılan yargılaması sonucunda asıl ve birleşen 2013/444 Esas sayılı dosyalardaki davaların kısmen kabulüne, birleşen .. ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/20..3 Esas sayılı dosyasındaki davanın kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Taraflar arasında imzalanan 23.09.2009 tarihli sözleşme ile davacı yüklenici .. ... İlçesi ...., ..., ... ve ... mahalleleri pis su ve yağmur suyu kanalizasyon inşaatı işini, O23.09.2009 tarihli sözleşme ile de .., ..., ..., ... ilçesi muhtelif cadde ve sokaklar pis su ve yağmur suyu kanalizasyon inşaatı işlerinin yapımını üstlenmiştir.

Her iki sözleşmenin 8.2.1-1. maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekleri arasında sayılmıştır.

Söz konusu şartnamenin ve yine sözleşmelerin eki olan idari şartnamelerin 39/4-e maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu "idareye verilen .... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla" cümlesini yazarak imzalayacağı,

eğer yüklenicinin hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu aksi takdirde ara hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı belirtilmiştir.

Kesin hakedişlerle ilgili itirazın aynı şartnamenin 40/9. maddesi yollamasıyla 39/4-e maddesine göre yapılması gerekir. Şartnamelerdeki bu düzenlemeler sözleşmelerin yapıldığı tarihlerde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HMUK'nın 28.. ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 193/1. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olduğundan görevi gereği mahkemeler ve temyiz halinde Yargıtay'ca kendiliğinden gözetilir.

Her iki sözleşme ile ilgili kesin hakedişlere yapılan itirazlar şartnameye uygundur. .. ... ilçesi ...., ..., ... ve ... mahalleleri işi ile ilgili .. nolu ara hakedişi ve .. ..., ..., ... ilçeleri muhtelif cadde sokaklardaki işlerle ilgili 6 nolu ara hakedişler davacı yüklenici tarafından idareye verilen dilekçe ve tarihi belirtilmeksizin sadece "itiraz kaydı" denilerek imzalanmıştır.

Düzeltmelerle ilgili de ödeme tarihinden itibaren on günlük sürede idareye verilen dilekçe ile itiraz edildiği ileri sürülmemiştir. İdareye verilen itiraz dilekçesi ve tarihi yazılmadan yapılan bu itiraz şartnameye uygun yapılmış kabul edilemez. Bu halde söz konusu ara hakedişlere usulüne uygun ihtirazi kayıt konulmadığı ve itiraz dilekçesi verilmediğinden içeriklerinin yüklenici yönünden olduğu gibi kesinleştiğinin kabulü zorunludur.

Mahkemece asıl ve birleşen iki dava yönünden bir kez dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi Kurulu 10.0...2014 tarihli raporu düzenlemiş, tarafların itirazı üzerinden aynı bilirkişi kurulundan 19.11.2014 havale tarihli birinci ve yine tarafların itirazı üzerine 2...05.2015 tarihli ikinci ek rapor alınarak dava sonuçlandırılmıştır.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, taraflarca rapor ve ek raporlara ayrıntılı ve teknik içerikli itirazlarda bulunulduğu ve az yukarıda açıklandığı gibi her iki sözleşmedeki numaraları belirtilen ara hakedişlere yüklenici tarafından usulüne uygun ihtirazi kayıt konulmadığı ve yüklenici aleyhine kesinleşmiş olduğundan 6100 sayılı HMK'nın 281/3. maddesindeki hükümce gerçeğin ortaya çıkması için yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi kurulundan tarafların itirazlarını karşılayacak biçimde ve usulüne uygun itiraz edilmeyen ara hakedişleri de dikkate alarak asıl ve birleşen her iki dava konuları ile ilgili gerekçeli ve denetime

elverişli rapor alınıp, raporlar arasında çelişki ortaya çıkması ve giderilememesi halinde gerekirse yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulundan rapor alınıp değerlendirilmek suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesi olmalıdır.

Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır. Öte yandan davanın davacı alacaklı lehine sonuçlanması halinde tahsili gereken ilâm harcından mahsup edilen ve davacı tarafından yatırılan peşin nispi ilâm harcının tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken birleşen .. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/20..3 Esas sayılı dosyasında davanın aynen kabulüne karar verilmiş olması sebebiyle sonuca etkili olmamakla birlikte yargılama giderlerine dahil edilerek haklılık durumuna göre taraflar arasında paylaştırılması da usul ve yasaya aykırı olmuştur. Belirtilen sebeplerle kararın bozulması uygun görülmüştür.