Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/550 K.2015/6308

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı asil M..Ç.. ile davalı vekili Avukat B..B..Ö.. geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, fazla ödemenin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı davasında dava dışı idare ile yaptığı sözleşme ile yapımını üstlendiği Ağrı S... 8..... konut, ... derslik ilköğretim okulu, 24 derslikli lise, cami, ticaret merkezi inşaatının beton döküm işlerinin yapımı konusunda davalı taşeron ile 30.05.2011 tarihli beton alım sözleşmesi imzaladıklarını, davalının sevk irsaliyelerinde beton miktarını fazla göstererek fazla bedel tahsil ettiğini ileri sürerek yapılan fazla ödemenin ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ve savunmalarında, davacının hiçbir etki altında kalmadan sözleşme gereği yapması gereken ödemeyi yaptığını, işin başında kantar getirilmesine rağmen davacı tarafça yer gösterilmediğinden kantar kurulmadığını, günlük mutabakat yapıldığı gibi tüm sevk irsaliyeleri ve dökülen betonların belgelerle sabit olduğunu, sadece projeye bakılarak beton hesabı yapılmasının hakkaniyetli olmadığını, sözleşmeyi haklı olarak feshettiklerini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece dosya üzerinde inceleme yaptırılarak alınan bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle fazla ödeme olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık, davalı ve onun alt taşeronu tarafından hazırlanıp temin edilen ve davacı yüklenicinin yapımını üstlendiği inşaatlarda kullanılan hazır betonun miktarı ve bunun sonucu olarak davacı tarafından davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığı ve miktarı konusundadır.

Sözleşmenin 7. maddesinde şantiyeden yükleniciye (yazılmış ise de sözleşmeye göre davacı yüklenici davalı taşeron olduğundan taşerona anlaşılması gerekir.) gelen siparişler doğrultusunda sevkedilen her mikserin irsaliyesine dökülecek yer, kat ve kotu yazılacağı, yeri, katı ve kotu yazılmayan irsaliyelerin geçersiz sayılacağı, satıcı firmanın (davalı) irsaliye ve faturaları alıcı firma (davacı) merkezine şantiyeden gelen sipariş formları ile birlikte gönderileceği belirtildikten sonra 8. maddesinde; beton miktarının kesin hesabının kantardan

çıkan tonajlar, sevk irsaliyeleri ve HB (Hazır Beton) tesisinin raporları esas alınarak yapılacağı, günlük mutabakat yapılacağı ayrıca iş verenin de (davacı) projelerdeki ölçülerden de kontrol edebileceği kararlaştırılmıştır. Dosya kapsamında davalının düzenlediği sevk irsaliyeleri ve faturalar mevcut olmakla birlikte, 8. maddede öngörülen günlük hesap mutabakatlarının yapılmadığı 8. maddede belirtilip 11. maddesi ile kurulması öngörülen kantarın kurulmadığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 8. maddesi hükmünce beton miktarının kesin hesabının çıkartılacağı kabul edildiğinden beton miktarının kesin hesabının çıkartılmasından önce davalının faturalarına itiraz edilmemiş, defterlere kaydedilip ödeme yapılmış olması 8. maddedeki düzenlemeye göre yapılan ödemeler avans niteliğinde olduğundan fatura içeriklerinin kesinleştiği ve defter kayıtlarının davacıyı bağladığından sözedilemez.

Gerek davacının talebiyle yapılıp kabul etmediği Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/113 D. iş sayılı dosyası, gerekse davalının talebiyle yapılan Ağrı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/138 D.iş sayılı dosyasındaki delil tesbit raporları ile mahkemece dosya üzerinde yaptırılıp hükme esas alınan bilirkişi raporarında sadece sevk irsaliyeleri ve faturalar esas alınarak inceleme yapıldığı, mahallinde inceleme yapılmadığı gibi projeler ve sipariş fişleri ve hazır beton tesisinin analiz raporları da getirtilmeden düzenlendiğinden bu haliyle yeterli ve hükme esas alınmaları mümkün değildir.

Bu durumda mahkemece öncelikle yapılacak inşaatla ilgili dosyada bulunmayan projeler varsa davacıya, hazır beton tesisi analiz raporları ile davacının verdiği sipariş belgeleri davalıya ibraz ettirildikten sonra, konusunda uzman teknik bilirkişi kurulu marifetiyle, mahallinde keşif de yaptırılarak,

sözleşme ve ekleri, sevk irsaliyeleri, faturalar, projeler, hazır beton tesisi analiz raporları ve mahallinde yapılacak tesbit ve ölçümlere göre hazır beton imâl ve dökümüyle ilgili bilimsel olarak kabul ediliyorsa fire oranlarını da tutmak suretiyle davacıya teslim edilip dökümü yapılan hazır beton miktarı, fazla miktarda teslim yapılmış gibi sevk irsaliyesi ve fatura düzenlenip fazla ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp davanın sonuçlandırılması gerekirken eksik inceleme ile davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.