Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/5507 K.2015/6564

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptâli davası olup, mahkemece yetkisizliğine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair verilen karar davalı vekili tarafından temyiz olunmuştur. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; davada öncelikle çözümlenmesi gereken sorun, itirazın iptâli davalarında icra dairesinin yetkisine yönelik itirazların mahkemece incelenip incelenemeyeceği, diğer bir deyişle, yetkiye yönelik itirazların halli yalnız tetkik merciinin görev kapsamında mı bulunduğu hususudur. Bu konu İİK'nın 50. maddesi içinde çözümlenemez.

Yasa hükümlerinin bir bütünlük içinde ve düzenlemeyi amaçladığı ilkelere uygun şekilde yorumlanması gerekmektedir. İİK'nın 1. maddesinde; her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesinin kurulacağı hükmü yer almış ve aynı Yasa'nın 4. maddesinde icra dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerle itirazlara tetkik mercii hakimlerinin (icra hukuk mahkemesinin) bakmakla görevlendirildiği kabul edilmiştir.

Aynı Yasa'nın 3. babında ilâmsız takiplere ilişkin hükümler yer almış, aynı babın 50. maddesinde yetki ve itirazlar başlığı altında, HUMK'nın (HMK.nın) yetkiye dair hükümlerinin kıyas yolu ile tatbik edileceği ve yetki itirazlarının esas hakkındaki itiraz ile birlikte yapılıp, tetkikinde ise, takibin esasına ilişkin itiraz yer almış ve 66. maddesi ile, icra takibine yapılan itiraz üzerine takibin duracağı hükmü getirilmiştir.

Yasa, yapılan itirazla duran icra takibinin devamı için alacaklıya iki yol tanımıştır. Bunlardan biri Yasa'nın 67. maddesine göre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptâli istemek, diğer yol ise, aynı Yasa'nın 68. ve 69. maddelerine göre tetkik merciinde (icra hukuk mahkemesinde) itirazın kaldırılması isteğidir. Her iki halde gerek mahkeme gerekse tetkik mercii (icra hukuk mahkemesi) takibe yapılan itiraz nedenlerini hakkındaki incelemesinde,

bu nedenler içinde varsa yetki itirazının HUMK'nın 190 ve 225. (HMK'nın 116. ve devamı) madde hükümleri dairesinde öncelikle tetkik ve karar vermek zorundadır. İtirazın iptâli davası takibin yapıldığı icra dairesinin kaza çerçevesi içinde bulunan mahkemede görülür. Bu nedenle, İİK'nın 50. maddesi yalnız takip hukuki içinde yetki itirazının incelemeye tetkik merciini (icra hukuk mahkemesini) görevlendirirken, Yasa'nın 67. maddesi ile umumi hükümler dairesinde açılacak itirazın iptâli davasına bakacak mahkemenin görevini sınırlandırıp, yetki itirazı hakkında karar veremeyeceğini kabul etmek yasanın amacını aşan bir yorum olur (Dairemizin 15.1.21987 gün ve 1729/4405 sayılı kararı).

Somut olayda da; bu nedenle öncelikle icra dairesinin yetkili olup olmadığı incelenmesi gerekir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 32. maddesinde, tahkim şartı kararlaştırılmış, ancak 2. fıkrasında, "taraflar bu süre içinde tek hakem üzerinde yazılı olarak anlaşamazlarsa, anlaşmazlıkların halli için Bodrum Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılınmıştır." düzenlemesi bulunmaktadır. Yanlar arasında kararlaştırılan bu yetki sözleşmesi 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesi uyarınca taraflar tacir olmakla bağlayıcıdır.

Bu nedenle mahkemece yetkili icra dairesinde takip başlatılmadığından davanın bu sebeple reddi gerekirken, mahkemenin yetkisizliği sebebiyle davanın reddi doğru olmamış, kararın bu sebeple bozulması gerekirken, bu husus yeniden yargılam yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibariyle doğru olduğundan hükmün HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'nın 438/VII. maddesi gereğince düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.