Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/5702 K.2016/3277

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat .... Yıldırım geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup faiz sebebi ile ödenmeyen iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın 20.000,00 TL üzerinden kısmen kabulüne, ıslahla artırılan miktar yönünden usulüne uygun bir ıslah harcı yatırılmadığında ıslahla arttırılan miktarın açılmamış sayılmasına dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Davada 20.000,00 TL'nin tahsili talep edilmiş bu miktar üzerinden peşin nispi harç ödenerek dava açılmıştır. Davacı tarafça 28.02.2012 tarihli dilekçe ile talep edilen miktar ıslah yolu ile artırılarak 14.661.771,00 TL'ye çıkartılmış ıslah harcı alınmamıştır.

Yerel mahkemenin davanın ıslahla artılan miktarda dikkate alınarak kısmen kabulüne dair verilen kararının taraf vekillerince temyizi üzerine davacı özel hukuk tüzel kişisi olup Harçlar Yasası'na göre harçtan muaf kişi ve kuruluşlardan olmadığı, nispi karar ve ilâm harcına tabi davalarda ıslahla talep edilen miktar davada artırılması halinde artırılan miktar üzerinden peşin nispi ilâm harcı zorunlu olduğundan bu yolla ve Harçlar Yasası'nın ilgili hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Yerel mahkeme bozlaya uyulduktan sonra davacı asile 19.03.2015 tarihli duruşmanın 2. maddesi gereğince noksan harcı tamamlaması için muhtıra çıkartılmış duruşmanın bırakıldığı 04.06.2015 gününe kadar harç tamamlanmadığından Harçlar Yasası'nın 32. maddesi uyarınca davanın ıslahla artırdığı miktarla ilgili dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından 02.09.2015 tarihli dilekçe ile ıslahla artırılan bölümden 3.410.368,24 TL'lik kısım için aynı tarihte harç yatırılarak talep yenilenmiştir.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinde yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması halinde o celse için yargılamaya devam olunacağı, daha sonraki celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesinde gösterilen süreler içinde dosyanın işleme alınmasının noksan harcın ödenmesine bağlı olduğu hükmü getirilmiş,

aynı Yasa'nın 32. maddesi gereği de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe daha sonraki işlemlerin yapılamayacağı belirtilmiştir. Yargılamanın devamı sırasında ıslah sureti ile dava değerinin artırılması Harçlar Yasası'nın 30. maddesinde ifade edilen değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olması niteliğinde olduğundan ıslah ile netice-i talebin artırılmasında da Harçlar Yasası'nın bu hükmünün dikkate alınması gereklidir.

Dava edilen ve ıslah sureti ile artırılan alacak bölünebilir para alacağı olduğundan davacının ıslah ile artırdığı kısmı bölerek bir kısmı için ıslah harcını yatırması mümkündür. Bu halde ıslah harcı tamamlanan bölüm için davaya devam edilmeli hacı yatırılmayan kısımla ilgili işlemden kaldırma ve bunun sonucu olarak diğer usuli işlemler yapılmalıdır.

Somut olayda ıslah harcının süresinde yatırılmaması sebebi ile dava dosyası Harçlar Yasası'nın 30. maddesi aracılığı ile 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasından itibaren 3 aylık süre içinde 3.410.368,24 TL'lik kısım için ıslah harcı yatırılarak yenileme talebinde bulunulduğundan mahkemece harcı yatırılan bölümle ilgili yenileme talebi kabul edilip bu kısımla ilgili talep işleme alınıp esası incelendikten sonra sonucuna uygun bir hüküm kurulması ve ıslah harcı yatırılmayan kısım yönünden açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile ıslah ile artırılan kısmın tamamı için açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.