Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/6210 K.2016/3993

Vek. Av. ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesi ilişkisinden doğan ilave iş bedeli alacağının tahsili talebinden ibarettir. Davacı şirket yüklenici, davalı idare ise iş sahibidir.

Davacı yüklenici vekili, davalı idare ile davacı müvekkili şirket arasında Direkli Köyü 8 Derslik ve 4 Lojman Yapımı ile ilgili 03.09.2013 tarihli sözleşmenin imzalandığını, müvekkili yüklenicinin işi yapıp teslim ettiğini, sözleşme tarihinden sonra Van ilinde Büyükşehir Belediyesi'nin kurulmasıyla Köylere Hizmet Götürme Birliği'nin tasfiye edildiğini ve Van Valiliğine devredildiğini, iş artışı kısmına ilişkin yapılan imalât bedellerinin ...'nce ödenmediğini ve fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla 254.000,00 TL alacağın işin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsilini talep etmiş,

davalı iş sahibi idarenin duruşmaları takip etmediği ve davaya cevap vermediği anlaşılmış, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karar davalı vekilince yasal süresinde temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 03.09.2013 tarihli “Direkli Köyü 8 Derslik ve 4 Lojman İnşaatı Yapımı İşi” ne ilişkin “Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme (Anahtar Teslimi Götürü Bedel İşler İçin) “ başlıklı sözleşmenin düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, fazla imalât bedelinin ödenip ödenmediği noktalarında toplanmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme,düzenlendikleri tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355) ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır.

Davada sözleşme dışı fazla imalât bedelleri talep edildiğine göre. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526 (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410) ve devamı maddelerine göre kural olarak sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen imalâtların bedelinin vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı zamanlardaki mahalli serbest piyasa rayiçleri dikkate alınarak hesaplanması gerekir.

Ancak Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmeye ek olarak kararlaştırılmış ise bu şartnamede sözleşme dışı imalâtların bedellerinin nasıl hesaplanacağı açıklandığından hesaplamaların buna göre yapılması gerekir.

Anılan şartnamenin “sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21. maddesinin b bendinde ilave işlerin, anahtar teslimi götürü bedelle ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım sözleşmelerinde ise %20'sine kadar oran dahilinde süre hariç olmak üzere sözleşme ve ihale dökümanlarındaki hükümler çerçevesinde yükleniciye yaptırılabileceği açıklanmış, 22. maddede ise sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti yöntemi belirlenmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği çekişmesiz olan sözleşmenin 9. maddesinde, sözleşmenin ekleri gösterilmiş, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ekler arasında sayılmıştır. Şartnamenin bu hükmü sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 193. (mülga 1086 sayıl HUMK'nın 287.) maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hakim tarafından da re'sen dikkate alınması gerekir.

Çaldıran Kaymakamlığının 01.07.2014 tarih 490-786 sayılı yazısı üzerine ...'nin 11.07.2014 tarih ve 12308980-579 yazısında da Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre hesaplanmadan ödenek artışı talebinin kabul edilmediğinin bildirildiği de nazara alınarak yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda sözleşme dışı imalâtların bedellerinin hesabında şartnamenin 22. madde hükümlerinin değerlendirilmesi zorunlu olduğu halde inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmaksızın karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

O halde, mahkemece yapılması gereken iş; sözleşmenin düzenlendiği tarihte ek olarak kabul edilen onaylı Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin dosyaya celbinin sağlanması, 6100 sayılı HMK'nın 266 ve devamı madde hükümlerine uygun seçilecek uzman bilirkişiler kurulu aracılığıyla gerektiğinde yerinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişi heyetinden mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişli rapor alınarak dava konusu imalatın sözleşme dışı iş olup olmadığı belirlenmeli ve yukarda belirtilen ilkelere göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22. ve 23. maddelerine uygun şekilde hesaplatılmalı ve buna göre değerlendirme yapılarak hüküm kurulmalıdır.