Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/6320 K.2016/2772

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki temlik alan davacı vekili tarafından duruşmalı olarak istenmiş ise de HUMK'nın 438/II. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararların temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması mümkün olmadığından duruşma istemi reddedilerek incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden doğan alacağın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemenin; davanın üçüncü kez takipsiz bırakılması nedeniyle HMK'nın 150. madde gereğincc açılmamış sayılmasına dair kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir.

(HMK'nın 27) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. (HMK'nın 30) Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma" hakkına sahiptir.

(Anayasa 36/1) AİHS'nin adil yargılanma hakkı ile ilgili 6. maddesine göre ise taraflar; davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini, davaya ilişkin savunmaları için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma, kendini savunma, avukat yardımından yararlanmayı isteme hakkına sahiptir. Bu hakkın unsurlarından olun aleniyet ilkesi hukukumuzda HMK'nın 28. maddede kapsamlı olarak düzenlenmiştir.

Belirtilen hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı ve aleniyet ilkesi ile hak arama hürriyetinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü oturuma katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteyebilir. Bu isteği kapsayan dilekçenin Okundu.

HMK'nın 445. madde gereğince elektronik ortam olan UYAP üzerinden duruşma saatine kadar gönderilmesi mümkün olup ayrıca fiziki olarak gönderilmesi gerekmez. O halde, HMK’nın 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa, gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, yenileme hakkı yok ise davanın açılmamış sayılmasına veya sayılmamasına, yenileme hakkı var ise dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davacı UYAP üzerinden saat 8.48'de duruşmanın 13.45'e kadar bekletilmesi olmadığı takdirde mazeretli sayılmasını isteyen ve mazeretine konu dosya numarasını da bildirerek dilekçe göndermiş ancak yapılan duruşmada mazeret bulunmadığı da zapta geçirilerek davalının davayı takip etmediğine dair beyanı üzerine daha önce iki kez dosyanın işlemden kaldırılması nedeniyle davanın HMK'nın 150. madde gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Duruşmanın bırakıldığı saat 10.40 olup iki saate yakın süre önce temlik alan davacı vekilinin, duruşmanın bekletilmesi, olmadığı takdirde mazeretli sayılmasına ilişkin dilekçe gönderildiği ve geçerli bir mazeret de bulunduğu halde bu dilekçe farkedilmeyerek dikkate alınmaması ve sonucunda mazeretin kabul veya reddi konusunda bir karar verilmeksizin davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi yukarıda sayılan ilke ve kurallara aykırı olduğundan doğru olmamıştır.

Bu nedenle kararın temlik alan davacı yararına bozulması gerekmiştir.