Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/948 K.2015/4914

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, fazla ödenen iş bedelinin istirdatı için yürütülen icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemenin; davanın kısmen kabulüne (asıl alacak isteminin kabulüne, işlemiş faiz talebinin reddine) dair kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, taraflar arasında prefabrik bina yapımına ilişkin eser sözleşmesi olduğunu, 174.964,99 TL ödeme yapıldığını, ancak yapılan işin bedelinin 141.600,00 TL olduğunu, buna ilişkin fatura kesildiğini, daha sonrasında 15.802,56 TL'lik vade farkı faturası kesildiğini, 17.562,43 TL' lik fazla ödemenin 10.000,00 TL'sinin davalı tarafından iade edildiğini, ancak 7.562,43 TL'nin ödenmediğini, davalının yetki itirazının usulüne uygun olmadığını, bu sebeple Aksaray 2. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5838 Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazının iptâli ile %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf, yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olduğunu, davanın ticaret mahkemesi sıfatıyla görülmesi gerektiğini, davacı ile yapılan sözleşmenin yapılan görüşmeler neticesinde bazı hükümlerinin değiştirilerek fazladan iş yapıldığını, davalıya 10.000,00 TL iade edildiğini, fazladan 1.635,01 TL iade edildiğinin daha sonra anlaşıldığını, davacının 1.635,01 TL borçlu iken 7.562,43 TL yönünden icra takibi yaptığını, bu sebeplerle davanın reddine, %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fazla ödenen iş bedelinin iadesi istemine ilişkin olup, davalı vekili savunmasında sözleşmede kararlaştırılan işten fazla iş yapıldığı gibi ayrıca sözleşmede kararlaştırılan işlerin bir kısmında farklı malzeme kullanıldığını ileri sürmüş, ancak mahkemece bu konuda tanık dinlenmesi mümkün olmadığı, hatırlatılan yemin deliline dayanılması ve davacı tarafça yemin edilmiş olması nedeniyle fazla iş yapıldığının ispatlanmadığı kabul edilerek karar verilmiştir.

Sözleşme ilişkisinin varlığının yazılı delille ispatı gerekir ise de sözleşme ilişkisi bulunduğu ispatlanmış ise yapılan veya yapılmayan işlerin ne olduğu, fazla yapılan iş olup olmadığı konusu hukuki işlem niteliğinde olmadığından, bu nedenle senetle ispat kuralına tâbi bulunmadığından tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Kural olarak sözleşmenin ifa sürecinde gerçekleşen imalâtın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilir.

Dairemizin uygulamaları ve Yargıtay İçtihatlarında sözleşme dışı iş yapılmış ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nın 410 ve devamı maddelerine göre vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinin istenebileceği kabul edilmektedir.

Hâkim, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebilir. Hâkim gerektiğinde bilirkişi yardımına başvurur. (HMK 288/1) Keşif kararı, mahkemece, sözlü yargılamaya kadar taraflardan birinin talebi üzerine veya re'sen alınır (HMK 288/2). Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (HMK 266/1).

Taraflar arasında eser sözleşmesi vardır. Sözleşme dışı fazla iş yapılıp yapılmadığının yerinde keşif yapılarak belirlenmesi mümkündür. Mahkemece yapılacak iş mahallinde keşif yapılmak suretiyle uzman bilirkişiden rapor alınarak, sözleşme dışı iş yapılıp yapılmadığı, bu işlerin yapıldığı tarihteki serbest piyasa fiyatlarını belirleyip, davalının bu nedenle varsa alacağının belirlenmesi ve sonucuna göre davacının talep edebileceği fazla ödemesi olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.