Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/1440 K.2017/4453

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup asıl dava, taraflar arasında ... ... ... ...

Daireleri'nin hizmet binalarının muhtelif onarım, tadilat ve imalât işleri ile ilgili davalı iş sahibince yapılan nefaset kesintisi, haksız gecikme cezası, teknik personel cezası, eksik yapılan işler kesintisi ve klima ünitesi kartların değişim bedelinin ödenmemesi ile her dört sözleşme gereği belirtilen vergi daireleri hizmet binalarında sözleşme dışı yapılan ilave işler bedelinin tahsili ve hakedişlerin geç ödenmesi sebebiyle faiz alacağının ödetilmesi istemlerine, birleşen dava ise birleşen dava dosyasında dava dilekçesine ekli belgelere göre ... ...

Dairesi'yle ilgili iade edilmemesi gerektiği halde iade edilen kesin teminat bedelinin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece, davaların birleştirilerek yapılan yargılaması sonucunda asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici vekilinin tüm, davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında, her dört vergi dairesinin hizmet binalarındaki onarım ve tadilat işleriyle ilgili yapılan sözleşmelerin 8.2.1 maddelerinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmelerin ekleri arasında gösterilmiştir.

Adı geçen "şartnamenin kesin hakediş raporu" başlıklı 40. maddesinin 9. bendi ile "geçici hakediş raporları" başlıklı 39. maddesinin 1-e bendinde kesin hakedişle ilgili 40. maddede yapılan atıf da dikkate alındığında yüklenicinin hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu "idareye verilen .......... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gerektiği, eğer yüklenicinin hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar,

yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa, hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en geç 10 gün içinde bu itirazını dilekçeyle idareye bildirmek zorunda olduğu, yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği taktirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, belirtilmiştir.

Sözleşmelerin bu hükmü, sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesi hükmü gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olduğundan, mahkemece ve Yargıtayca görevi gereği kendiliğinden gözetilmelidir.

Somut olayda, ... ... Dairesi işiyle ilgili 1 ve kesin tek hakediş 21.12.2012, ... ... Dairesi işiyle ilgili 1 ve kesin tek hakediş 07.11.2012, ... ... Dairesi işiyle ilgili 1 hakediş 10.09.2012, 2. kesin hakediş 19.12.2012, ... ... Dairesi işiyle ilgili 1 ve kesin tek hakediş 04.12.2012 tarihinde düzenlenmiş olup davacı yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılan işler, kesintiler, cezalar, ödenmeyen faizlerle ilgili usulüne uygun ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin imzalanmıştır. Yüklenici tarafından bu hakedişlerin baskı altında ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığı ileri sürülmüş ise de bu iddiasını yasal ve inandırıcı delillerle kanıtlayamamıştır.

Bu durumda mahkemece ara ve kesin hakedişlerle yapılan kesintiler ve sözleşme kaspamındaki iş bedelinin geç ödenmesi sebebiyle faiz alacağıyla ilgili ... ... Dairesi işiyle ilgili nefaset kesintisi, gecikme cezası, teknik personel cezası ve eksik işler kesintisi, ... ... Dairesi işiyle ilgili gecikme cezası ve eksik işler kesintisi, ... ... Dairesi işiyle ilgili gecikme cezası, teknik personel cezası ve eksik işler kesintisi, ... ...

Dairesi işiyle ilgili imalât hatası cezaları, gecikme cezası, klima ünitesi kartlarının değişim bedeli kesintisi ve faiz ödemesi yapılmamasına ilişkin hususlar yönünden ara ve kesin hakedişler yüklenici yönünden kesinleştiğinden, asıl davada her dört vergi dairesi ile ilgili sözleşmeler kapsamında yapılan kesintiler, ödenmeyen iş bedeli ve faizi, klima ünitesi kartlarının değişim bedeliyle ilgili taleplerin tümden reddine, hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporuyla hesaplanan ... ...

Dairesi işinde elektrik işleriyle ilgili 1.650,00 TL, ... ... Dairesi işinde inşaat işleriyle ilgili 673,00 TL, elektrik işleriyle ilgili 1.510,00 TL, ... ... Dairesi işinde elektrik işlerinden 360,00 TL, ... ...

Dairesi işinde elektrik işlerinden 1.750,00 TL olmak üzere toplam 6.943,00 TL sözleşme dışı iş bedeli alacağının davalı iş sahibinden tahsiline karar verilmesi gerekirken, ara ve kesin hakedişlerin ihtirazi kayıtsız imzalanmış olması gözden kaçırılarak asıl davada yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Yine asıl dava yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/J maddesi gereğince hazine harçtan muaf olduğundan kabul edilen alacak yönünden harçla sorumlu tutulmaması ve peşin harcın karar kesinleştikten sonra talebi halinde davacıya iade edilmesine karar verilmesi gerekirken davalı hazinenin harçla sorumlu tutulması ve peşin harcın yargılama giderine eklenerek davalıdan tahsiline hükmedilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Birleşen dava yönünden, davacı iş sahibinin temyiz itirazlarına gelince, sözleşmede kesin teminatının iadesi ile ilgili hüküm bulunmamaktadır. Bu halde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşme eki olduğundan, kesin teminatın iadesiyle ilgili şartname hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Söz konusu şartnamenin 45. maddesinin 1. bendinde, taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının, kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının yükleniciye iade edileceği ve bunun için ...'dan ilişiksizlik belgesi getirilmesi zorunlu olduğu hükmü getirilmiş ve aynı maddenin 2,

3 ve 4. bentlerinde ilişiksizlik belgesinin sunulmaması halinde yapılacak işlemler sayılmıştır. Birleşen davada iade edilmemesi gerektiği halde iade edildiği ileri sürülen ve geri ödenmesi talep edilen teminatın verildiği 4 vergi dairesi ile ilgili işlerin geçici kabul tarihleri ... ... Dairesi'nin 12.12.2012, ... ... Dairesi'nin 05.10.2012, ... ... Dairesi'nin 14.11.2012, ... ... Dairesi'nin 19.10.2012'dir.

Bu halde mahkemece birleşen dava yönünden davacısı iş sahibinin sunduğu delillere göre söz konusu ... ... Dairesi işiyle ilgili asıl davanın da konusunu teşkil eden eksik işler nedeniyle yapılan kesinti dışında yüklenicinin eksik bıraktığı ve iş sahibi tarafından nama ifa suretiyle tamamlatılan iş ve imalât olup olmadığı, varsa bunun miktarı konusunda hükme esas raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, kesin teminatın iadesiyle ilgili Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 45. maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak ve bu işin geçici kabulünün 12.12.2012 tarihinde yapıldığı da gözetilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile birleşen davanın tümden reddi de usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Belirtilen sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.