Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/1621 K.2017/1538

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-birleşen dosya davalısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup mahkemece asıl davanın reddine, birleşen kısmen kabulüne dair verilen karar davacı birleşen dosya davalısı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında kendisine ait taşınmazın üzerine ev yapımı için davalı ile aralarında 23.12.2010 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşmede bedelin 41.500,00 TL olarak kararlaştırıldığını, bu bedeli 43.000,00 TL olarak fazlasıyla ödediği halde inşaatın tamamlanmadığını, eksik kusurlu işlerin ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/38 D.iş sayılı dosyasında belirlendiğini, tespit dosyasında belirlenmeyen başka işleri de kendisinin tamamladığını açıklayarak 18.410,00 TL eksik kusurlu imalât bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı savunmasında sözleşmeye göre davacıya 64 m² ebadında bir ev yapmak üzere 43.000,00 TL'ye anlaştıklarını, ancak temel atılırken davacının evin ebatlarını büyüttüğünü ve davacıyla 2,5 kat olacak şekilde sıva ve pimapen de dahil olmak üzere malzeme ve işçiliği kendisine ait olacak şekilde 50.000,00 TL'ye anlaştıklarını ancak anlaşma dışında yapılan ek işler ve malzemeler nedeniyle evin bedelinin 60.000,00 TL'ye çıktığını, halen davacıdan 13.000,00 TL alacağı kaldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiş, birleşen dava dosyasında açtığı davasında ise bakiye 6.400,00 TL alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporuna göre davalı birleşen dosya davacısı tarafından yapılan imalâtın 48.032,29 TL olup ödemenin 43.000,00 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine birleşen davanın ise 4.761,729 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilâfsız olan 23.12.2010 tarihli sözleşmede imalâtın bedeli 41.500,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Bu sözleşmede davacı birleşen dosya davalısı iş sahibi, davalı birleşen dosya davacısı ise yüklenicidir. Yüklenici savunmasında sözleşmede belirlenen imalât alanının işin yapımı sırasında arttığını, bu nedenle yeni bir sözleşme yaptıklarını ileri sürmüş ise de iş sahibi bu iddiayı kabul etmemiş, sunduğu belgede iş sahibinin imzasının olmadığından bu iddiasını kanıtlayamamıştır. Dosya kapsamına göre iş sahibi tarafından işin teslim alınmasından sonra ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/38 D.iş sayılı dosyasında yapılan keşifte eksik imalâtların bulunduğu anlaşılmış, iş sahibi bir kısım eksikleri kendisinin

tamamlattırdığını iddia etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava tarihindeki Çevre Şehircilik Bakanlığı birimi fiyatlarına göre sözleşme kapsamında ve dışında kalan imalâtların bedellerinin hesaplandığı, belirlenen bu bedelden 43.000,00 TL ödemenin mahsubu ile asıl davanın reddine birleşen davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen bedel sözleşme tarihi itibarıyla yürürlükte olan 818 sayılı BK’nın 365. maddesinde tanımlanan götürü bedeldir.

Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir.

Sözleşme kapsamı dışında imalât yapılması halinde ise bunların bedellerinin yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına belirlenmesi gerekir. Diğer taraftan karine olarak iş sahibine imalâtların teslimine kadar yapılmış bulunan imalâtların tümünün yüklenici tarafından yapıldığının kabulü gerekmekte olup teslimden sonra yapılmış bulunan imalâtların kendisi tarafından yapıldığını yüklenicinin ispatlaması gerekir.

Somut olayda imalâtların iş sahibi tarafından teslim alındığı bundan sonra ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/38 D.iş sayılı dosyasında tespit yapıldığı, bu dosyada belirlenen eksiklerin sonradan yüklenici tarafından tamamlandığına ilişkin delil sunulmadığından yüklenici alacağının ya da iş sahibinin fazla ödemesinin olup olmadığının belirlenmesinde bu dosyadaki belirlemelerin dikkate alınması zorunludur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar ise yukarıda açıklanan ilkelere uygun olmadığından mahkemece yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak ek rapor ile tespit dosyasındaki veriler dikkate alınarak sözleşme kapsamında yapılması gereken imalâtların eksik ve kusurlar dikkate alınarak oranlama yapılmak suretiyle belirlenip yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı imalâtlardan alacağını hesaplattırmak, sözleşme dışı imalâtlar var ise bunların bedellerinin yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına belirlenmesi tüm imalât bedellerinin toplamından kanıtlanan ödemelerin mahsubu ile sonucuna göre asıl ve birleşen dava hakkında ayrı ayrı karar verilmesinden ibaret iken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış bozulması gerekmiştir.