Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/174 K.2016/2053

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında imzalanan 29.08.2001 tarihli “.. Tesisleri İkmâl İnşaatı” işine ilişkin sözleşme uyuşmazlık konusu değildir. Asıl ve birleşen davada davacı şirket yüklenici, davalı idare ise iş sahibidir.

Davacı yüklenici tarafından açılan asıl davada, 29.08.2001 günlü sözleşme nedeniyle kesin hesap alacağından 651.738,00 TL, güçlendirme bedelinden 362.000,00 TL olmak üzere toplam 1.013.732,00 TL alacaktan fazlaya ilişkin talep hakları saklı tutularak şimdilik 10.000,00 TL'nin tahsili talep edilmiş, davalı davada zamanaşımının gerçekleştiğini, davacıya hakediş bedeli ve fiyat farkı karşılığı 743.609,00 TL ödeme yapıldığını, başkaca alacağının olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuş, mahkemece bilirkişi kurulunun düzenlemiş olduğu 21.01.2014 tarihli 2. ek raporda davacının toplam alacağı 1.328.993,00 TL olarak belirlendiğinden,

asıl davada 10.000,00 TL'nin dava tarihinden, birleşen davada ise 1.318.993,00 TL'nin yine dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı yüklenicinin tüm, davalı iş sahibinin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kesin hesap alacağı ile güçlendirme bedelinden kaynaklanmaktadır. Davacı kendi çıkardığı kesin hakedişe göre 651.738,00 TL kesin hesaptan, 362.000,00 TL de güçlendirme bedelinden olmak üzere toplam 1.013,732,00 TL alacaklı olduğunu ileri sürmüş ve dava dilekçesinde talebini bu şekilde sınırlandırmıştır.

Davalı idare tarafından hazırlanan kesin hesap sonucuna göre ise, yüklenicinin kesin hesaptan 336.541,00 lira, güçlendirmeden ise 228.976,00 lira alacaklı olduğu kabul edilmektedir. Mahkemece alınan 21.01.2014 tarihli bilirkişi raporunda davacının dava dilekçesinde sınırlandırdığı alacak tutarının da üzerine çıkılarak yüklenicinin kesin hesaptan alacağı 966.541,00 TL, güçlendirme işinden dolayı alacağı ise 362.452,00 TL bulunmuştur.

Bu rapor hükme esas alınmış ise de rapor içeriğinin kesin hesap niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. İşin devamı sırasında 6 adet hakediş tanzim edilerek yükleniciye ödeme yapılmış, 7 nolu hakediş bedeli ise ödenmemiştir. İşin kesin hesabının çıkarılması için yapılan tüm işin bedeli belirlenmeli, bu tutardan yükleniciye hakedişlerle yapılan ödemeler mahsup edilerek sonuca gidilmelidir.

Kesin hesap çıkarılırken Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin yanlar arasındaki sözleşmenin eki olduğu (m. 2/F) nazara alınmalı ve hakedişlere usulüne uygun olarak itiraz edilip edilmediği gözetilmelidir. Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesinde geçici hakediş raporları düzenlenmiştir.

Sözü edilen şartnamenin bu maddesine göre yüklenicinin geçici hakedişlere itiraz olduğu taktirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ...tarihli dilekçemde yazılı şekilde ihtirâzi kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği taktirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Şartnamenin bu hükmü sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 287. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hakim tarafından re'sen dikkate alınması gerekir.

Bu durumda hükme esas alınan bilirkişi raporu kesin hesap niteliğinde olmadığından mahkemece kesin hesap çıkarılması konusunda uzman 3 kişilik yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak Yargıtay denetimine elverişli, açıklayıcı rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru olmamıştır. 3-Kabul şekline göre, davalı idare 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 13/j maddesi gereğince harçtan muaf olduğu halde, davalının harçtan sorumlu tutulması da usul ve yasaya aykırı görülmüştür. Kararın belirtilen sebeplerle bozulması uygun bulunmuştur.