Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/2163 K.2017/1401

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, davacı iş sahibi tarafından açılan asıl davada feshedilen sözleşme nedeniyle davalı yükleniciye verilmiş olan senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespiti, yüklenici tarafından açılan karşı davada ise feshedilen sözleşme nedeniyle uğranılan menfi zararın tazmini ile cezai şart alacaklarının tahsili talep edilmiş, mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Asıl dosyadaki dava dilekçesinde herhangi dava değeri belirtilmemiş olup sonuç olarak 725.000,00 TL bedelli senetlerin iadesi talep edilmiştir. Bu durumda dava değerinin 725.000,00 TL olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Buna karşın tevzi formunda dava esas değerinin 0 TL olarak gösterildiği ve bu değer üzerinden nispi oranda peşin harç alınması gerekirken 25,20 TL maktu harç alındığı ve harç noksanlığı bulunduğu görülmektedir.

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabiîdir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.).

(1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK'nın 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Yukarıda belirtildiği üzere asıl dava değeri olan 725.000,00 TL üzerinden hesaplanacak nispi peşin harç yerine maktu 25,20 TL eksik harç yatırılarak dava açılmasına karşın Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine göre harcın tamamlanması için süre verilmeksizin yargılamaya devam edilerek dava sonuçlandırılmıştır. Harçlar Yasası'ndaki düzenlemeler ./.. s.2

15.H.D. 2016/2163 2017/1401

kamu düzenine ilişkin olduğundan görevi gereği mahkemelerce kendiliğinden gözönünde tutulacağı gibi temyiz aşamasında Yargıtayca da re'sen dikkate alınır.

Bu durumda mahkemece Harçlar Kanunu'nun 28-a maddesi gereğince borçu olunmadığının tespiti talep edilen senet miktarları üzerinden alınması gereken 1/4 peşin nispi ilâm harcı hesaplanıp bundan peşin yatırılan ilâm harcı düşüldükten sonra eksik yatırılan harç miktarı tespit edilip Harçlar Kanunu'nun 30, 32. maddeleri gereğince davacıya noksan harcı tamamlamak üzere bir sonraki duruşmaya kadar süre verilerek, tamamlanması halinde yargılamaya devam edilmesi, ikmâl edilmemesi durumunda 30. maddenin son cümlesi uyarınca işlem yapılması gerekirken bu husus gözden kaçırılarak Harçlar Yasası'nın 32. maddesine aykırı olarak yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.