Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/2823 K.2016/4020

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacılar vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-birleşen dosya davalısı vekili Avukat ... ile davalı-birleşen dosya davacısı vekili Avukat .... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Asıl davada alt yüklenici gerçek kişi ve çek keşide eden şirket vekili 50.000,00 TL teminat çekinin sözleşmeye aykırı olarak bankaya ibraz edilerek karşılıksız şerhinin yazdırıldığını, bu nedenle 1.150,00 TL komisyon ödemek zorunda kaldıklarını, çek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitini, fazlası saklı 20.000,00 TL ilave iş bedelinin davalılardan tahsili ile gerçek kişi yükleniciye verilmesini, davalı yüklenici şirket vekili ise, şirketin davada aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, yüklendikleri inşaat işini özenle yapmadıklarını, ayıp ve eksikler için tespit yaptırıldığını,

davacı alt yüklenicinin fazla iş yaptıkları iddiasının gerçek dışı olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan 195.000,00 TL'ye karşın 212.500,00 TL ödeme yaptıklarını ileri sürerek birleşen dava ile ayıp ve eksikler için 63.450,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, asıl dava yönünden 50.000,00 TL çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, 1.150,00 TL komisyon bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, birleşen davada ....yönünden açılan davanın husumet yokluğundan reddine, 63.450,00 TL'nin davalı alt yüklenici ...'den alınarak davacı yüklenici şirkete verilmesine dair verilen karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Asıl davada alt yüklenici gerçek kişi ..., şirket çek keşidecisi, davalı yüklenici, birleşen davada ise, davacı yüklenici, davalılardan ... alt yüklenici

olup,....'in sözleşmede taraf olmadığı gibi bir sorumluluğu da bulunmamaktadır. Esasen mahkemece bu davalı hakkında dava husumet nedeniyle reddedilmiştir. Asıl davada, alt yüklenici çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti yanında 1.150,00 TL komisyon bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiş, mahkemece de bu kalem yönünden istem kabul edilmiştir. Oysa 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca harç alınmadan dava görülemez.

Dava açılırken sadece 50.000,00 TL üzerinden harç yatırılmış, komisyon bedeli yönünden harç ikmâli hatırlatılmamıştır. Mahkemece Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca işlem yapılıp, noksan harç tamamlattırılıp yargılamaya devam edilmesi gerekir. Bu hususun gözetilmemesi bozmayı gerektirir. Öte yadan davacı alt taşeron asıl davada sözleşme dışı iş bedelini de talep etmiştir.

Sözleşme dışı iş bulunması halinde hesaplama Borçlar Kanunu'nun vekâletsiz iş görme hükümlerine göre yapılması gerekir. Bu nedenlerle mülga 818 sayılı BK'nın 410 ve devamı maddelerinde öngörülen yöntemle sözleşme dışı imalâtın yapıldığı tarihteki serbest piyasa fiyatlarıyla hesaplattırılması zorunludur. Bu hususa riayet edilmeden fazla iş için sözleşme fiyatlarının uygulanması da doğru olmamıştır.

Ayrıca asıl davada istenen çek nedeniyle menfî tespit istemine konu çekin teminat olması karşısında birleşen davada yapılacak incelemeye bağlı olarak değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle davalı yüklenici tarafın temyiz itirazları yerinde olup, hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekir.

3-Birleşen davada ise, eksik ve ayıplı işlerin bedellerinin tahsili talep edilmiş, mahkemece delil tespiti raporuna göre hüküm kurulmuştur. Oysa delil tespiti raporuna itiraz edildiğine göre mahkemece birleşen dosyada yeniden rapor alınması gerekir. Bu nedenle mahkemece birleşen dava yönünden yapılacak iş, HMK'nın 266 ve devamı maddelerinde öngörülen şekilde konusunda uzman bilirkişiden rapor almak, itiraz halinde bu itirazları karşılayacak şekilde ek rapor alıp, raporların taraf, hakim ve Yargıtay'ın denetimine elverişli olup olmadığını gözetmek ve hasıl olacak sonuca uygun karar vermekten ibarettir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı alt yüklenici yararına bozulması uygun bulunmuştur.